भारतातील वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलणेः ऑनलाईन आणि ऑफलाईन प्रक्रियेसाठी चरण-दर-चरण मार्गदर्शक
वाहनचालक परवाना हा भारतातील सर्वात महत्त्वाच्या ओळख कागदपत्रांपैकी एक आहे. त्याचा वापर रस्ता प्राधिकरण पडताळणीसाठी, बँकांसाठी के. वाय. सी. आणि विम्यासाठी आणि वयाचा पुरावा म्हणून केला जातो. जर तुमचे नाव लग्न, घटस्फोट, न्यायालयीन आदेश किंवा शब्दलेखन चुकांमुळे बदलले असेल तर तुम्हाला ते तुमच्या वाहनचालक परवान्यावर अद्ययावत करणे आवश्यक आहे जेणेकरून ते तुमच्या इतर नोंदींशी जुळेल.
ऑनलाईन परिवहन सेवा पोर्टल आणि ऑफलाईन आर. टी. ओ. मार्गाच्या माध्यमातून भारतातील वाहनचालक परवान्यावर तुमचे नाव कसे बदलावे हे या मार्गदर्शकात स्पष्ट केले आहे. त्यात तुम्हाला आवश्यक कागदपत्रे, अर्ज (फॉर्म 1, फॉर्म 1 ए, फॉर्म 2), शुल्क आणि तुम्ही लग्नानंतर तुमचे आडनाव बदललेले असल्यास काय करावे हे समाविष्ट आहे.
तुम्ही तुमच्या वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर तुमचे नाव का अद्ययावत करावे?
कायदेशीर वैधताःमोटार वाहन कायद्याच्या कलम 14 मध्ये तुमचे योग्य कायदेशीर नाव ठेवण्यासाठी तुमच्या वाहन चालवण्याच्या परवान्याची आवश्यकता आहे.
के. वाय. सी. आणि ओळख पुरावाःबँका, विमा कंपन्या आणि सरकारी विभाग वाहन चालवण्याचा परवाना ओळख पुरावा म्हणून स्वीकारतात. नावातील विसंगतीमुळे कर्ज, दावे आणि प्रवासासाठीचे अर्ज अडकू शकतात.
विमा दाव्याची प्रक्रियाःजर तुमच्या वाहनचालक परवान्यावरील नाव तुमच्या वाहन विमा पॉलिसीशी जुळत नसेल, तर तुमच्या दाव्याला विलंब होऊ शकतो.
दंड टाळाःतुमच्या परवान्यावर चुकीच्या तपशीलांसह वाहन चालवल्यास मोटार वाहन कायद्याच्या कलम 177 अंतर्गत दंड आकारला जाऊ शकतो.
वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर नाव बदलण्याची सामान्य कारणे
विवाहःजोडीदाराचे आडनाव जोडणे किंवा लग्नानंतर आडनाव बदलणे.
घटस्फोटःघटस्फोटाच्या आदेशानंतर पहिल्या नावाकडे परत जाणे.
शब्दलेखनदुरुस्तीः चुकीचे शब्दलेखन दुरुस्त करणे, प्रारंभिक चुकणे किंवा छपाईची त्रुटी.
कायदेशीर बदल करा: राजपत्र अधिसूचनाद्वारे कोणतेही नाव बदल औपचारिक केले जाते.
धार्मिक किंवा वैयक्तिक बदलःराजपत्रातील नोंदीद्वारे समर्थित, वैयक्तिक किंवा धार्मिक कारणांसाठी स्वीकारलेले नवीन नाव.
वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
मूळ कागदपत्रे आणि स्वप्रमाणित छायाचित्रे दोन्ही तयार ठेवा. पडताळणीदरम्यान आर. टी. ओ. मूळ कागदपत्रे तपासेल.
दस्तऐवज | स्वीकारार्ह पुरावा/नोंदी |
|---|---|
मूळ वाहनचालक परवाना | तुमच्याकडे सध्या असलेला परवाना प्रत्यक्ष किंवा डिजिटल स्वरूपात आहे. |
ओळखीचा पुरावा (नवीन नावासह) | अद्ययावत नाव दर्शविणारे आधार कार्ड, पारपत्र, मतदार ओळखपत्र किंवा पॅन कार्ड. |
पत्त्याचा पुरावा | आधार कार्ड, पारपत्र, अलीकडील उपयुक्तता बिल (तीन महिन्यांपेक्षा जुने नाही) किंवा नोंदणीकृत भाडे करार. |
नाव बदलाचा कायदेशीर पुरावा | विवाह प्रमाणपत्र (विवाहासाठी), घटस्फोट आदेश (घटस्फोटासाठी) किंवा राजपत्र अधिसूचना (इतर कोणत्याही कायदेशीर बदलासाठी). |
प्रतिज्ञापत्र | तुमचे जुने नाव, नवीन नाव आणि बदलाचे कारण नमूद करून नोटरी पब्लिकसमोर स्वाक्षरी केलेले शिक्क्यावरील प्रतिज्ञापत्र. |
वृत्तपत्रांच्या जाहिराती | दोन वर्तमानपत्रांच्या सूचनाः एक इंग्रजी दैनिकात आणि एक प्रादेशिक भाषेत. राजपत्रातील बदलाचे समर्थन करताना प्रामुख्याने आवश्यक. |
फॉर्म 2 | वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर सेवांसाठी अर्ज. नाव बदलण्यासाठी हा मुख्य फॉर्म आहे. |
फॉर्म 1 किंवा फॉर्म 1ए | फॉर्म 1 ही शारीरिक तंदुरुस्तीची स्वयं घोषणा आहे. फॉर्म 1ए हे नोंदणीकृत डॉक्टरांचे वैद्यकीय प्रमाणपत्र आहे आणि जर तुमचे वय 40 वर्षांपेक्षा जास्त असेल किंवा तुमच्याकडे व्यावसायिक परवाना असेल तर ते आवश्यक आहे. |
पारपत्र आकाराची छायाचित्रे | अलीकडील दोन रंगीत छायाचित्रे. |
अर्ज शुल्क पावती | वाहन चालवण्याच्या परवान्यावरील तपशील बदलण्यासाठी ₹200 शुल्काची पावती. |
वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर नाव ऑनलाईन कसे बदलावे (परिवहन सेवा पोर्टल)
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय परिवहन सेवा पोर्टलद्वारे ऑनलाईन अर्ज मार्ग प्रदान करते. बहुतेक राज्यांमध्ये, तुम्ही ऑनलाईन अर्ज सुरू करू शकता आणि केवळ बायोमेट्रिक्स किंवा अंतिम पडताळणीसाठी आर. टी. ओ. ला भेट देऊ शकता.
येथे असलेल्या परिवाहन पोर्टलला भेट द्या parivahan.gov.in/parivahan आणि ऑनलाईन सेवा वर क्लिक करा.
मेनूमधून ड्रायव्हिंग लायसन्स संबंधित सेवा निवडा.
ज्या राज्यात तुमचा वाहनचालक परवाना देण्यात आला होता ते राज्य निवडा.
डी. एल. (नूतनीकरण, नक्कल, पत्ता बदलणे, ए. ई. डी. एल., इतर) वरील सेवांवर टिचकी मारा.
अर्ज पृष्ठावरील सूचना वाचा आणि सुरू ठेवा वर टिचकी मारा.
तुमचा वाहनचालक परवाना क्रमांक, जन्मतारीख प्रविष्ट करा आणि'डी. एल. तपशील मिळवा'वर क्लिक करा.
पडद्यावर दाखवलेल्या तपशीलांची पडताळणी करा, तुमचे राज्य आणि आर. टी. ओ. निवडा आणि पुढे जा वर टिचकी मारा.
तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्याची पुष्टी करा आणि तुमच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर पाठवलेला ओ. टी. पी. प्रविष्ट करून ई-के. वाय. सी. पूर्ण करा.
सेवांच्या यादीमधून, डी. एल. मधील'चेंज ऑफ नेम'निवडा.
तुमचे नवीन नाव तुमच्या सहाय्यक कागदपत्रांवर जसे दिसते तसेच प्रविष्ट करा.
घोषणा चौकटीवर टिक करा, कॅप्चा प्रविष्ट करा आणि पुढे जा वर क्लिक करा.
तुमच्या ओळख पुराव्याच्या स्कॅन केलेल्या प्रती, पत्त्याचा पुरावा, कायदेशीर नाव बदल दस्तऐवज, छायाचित्र आणि स्वाक्षरी अपलोड करा.
₹200 शुल्क नेट बँकिंग, यू. पी. आय., डेबिट कार्ड किंवा क्रेडिट कार्डद्वारे भरा.
भविष्यातील मागोवा घेण्यासाठी पावती पावती आणि अर्ज संदर्भ क्रमांक जतन करा आणि मुद्रित करा.
वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर ऑफलाईन नाव कसे बदलावे (आर. टी. ओ. भेट)
जर तुम्हाला वैयक्तिक मार्ग आवडत असेल, तर तुमच्या जवळच्या प्रादेशिक परिवहन कार्यालयात खालील चरणांचे अनुसरण करा.
तुमचा वाहनचालक परवाना देणाऱ्या आर. टी. ओ. ला भेट द्या. जाण्यापूर्वी राज्य परिवहन विभागाच्या संकेतस्थळावर कामाचे तास तपासा.
आर. टी. ओ. काउंटरवरून फॉर्म 2 गोळा करा. विचारले तर फॉर्म 1 किंवा फॉर्म 1ए देखील गोळा करा.
फॉर्म स्पष्टपणे भरा. तुमचे नवीन नाव तुमच्या सहाय्यक कागदपत्रांशी जुळते आहे याची खात्री करा.
प्रतिज्ञापत्र, विवाह प्रमाणपत्र किंवा राजपत्र अधिसूचना, ओळख पुरावा, पत्त्याचा पुरावा, छायाचित्रे आणि तुमच्या सध्याच्या परवान्याची प्रत जोडा.
अधिकारी पडताळणीसाठी नियुक्त काउंटरवर फॉर्म आणि कागदपत्रे सादर करा.
₹200 अर्ज शुल्क रोख किंवा ई-भरणा काउंटरवर भरा आणि पावती गोळा करा.
तुमच्या राज्याला त्याची आवश्यकता असल्यास, त्याच दिवशी तुमचे छायाचित्र, स्वाक्षरी आणि बायोमेट्रिक्स द्या.
पावती पावती गोळा करा. अद्ययावत वाहनचालक परवाना सामान्यतः 7 ते 14 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्यावर पाठवला जातो.
लग्नानंतर वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलणे
लग्नानंतर नाव बदलण्यासाठी, विवाह प्रमाणपत्र हा प्राथमिक सहाय्यक दस्तऐवज आहे. तुम्हाला सहसा राजपत्र अधिसूचनाची आवश्यकता नसते, परंतु तुमच्या स्थानिक आर. टी. ओ. शी तपासा कारण राज्यांनुसार नियम किंचित बदलू शकतात.
पुढील पायऱ्याः
नोंदणीकर्त्याकडून तुमच्या विवाह प्रमाणपत्राची प्रमाणित प्रत घ्या.
आधी तुमच्या नवीन नावासह तुमचे आधार आणि पॅन अद्ययावत करा. अर्ज करताना आर. टी. ओ. हे ओळख पुरावा म्हणून स्वीकारते.
मुद्रांक कागदावर नाव बदलण्याचे प्रतिज्ञापत्र तयार करा. प्रतिज्ञापत्रात तुमचे पहिले नाव, विवाहित नाव आणि लग्नाची तारीख नमूद असावी.
परिवहन पोर्टलद्वारे अर्ज करा किंवा वर सूचीबद्ध केलेल्या कागदपत्रांसह तुमच्या आर. टी. ओ. ला भेट द्या.
वाहन चालवण्याच्या परवान्यातील शब्दलेखन सुधारणा
किरकोळ दुरुस्त्या, जसे की चुकीचे अक्षर किंवा गहाळ प्रारंभिक, यासाठी नेहमी राजपत्रातील नोंदीची आवश्यकता नसते. तुम्ही सहसा त्या अशा प्रकारे दुरुस्त करू शकताः
तुमचा विद्यमान वाहनचालक परवाना.
आधारची स्वप्रमाणित प्रत किंवा योग्य शब्दलेखन दर्शविणारा इतर ओळख पुरावा.
दुरुस्तीचे स्पष्टीकरण देणारे एक संक्षिप्त प्रतिज्ञापत्र.
फॉर्म 2 आणि ₹200 शुल्क.
वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलण्यासाठीचे शुल्क आणि शुल्क
केंद्रीय मोटार वाहन नियमांनुसार, वाहन चालवण्याच्या परवान्यावरील तपशील बदलण्यासाठीचे शुल्क संपूर्ण भारतात समान आहे.
घटक | शुल्क (₹ मध्ये) |
|---|---|
वाहन चालवण्याच्या परवान्याच्या तपशीलांमध्ये बदल | ₹ 200 |
स्मार्ट कार्ड किंवा टपाल शुल्क (लागू असल्यास) | ₹40 ते ₹200, राज्यानुसार बदलते |
नोटरी प्रतिज्ञापत्र | मुद्रांक कागदाच्या दरानुसार ₹100 ते ₹500 |
वर्तमानपत्रातील जाहिराती (आवश्यक असल्यास) | प्रकाशनानुसार ₹500 ते ₹2,000 |
तुम्ही अर्ज करण्यापूर्वी नेहमी परिवहन सेवा पोर्टलवर किंवा तुमच्या स्थानिक आर. टी. ओ. कडे नवीनतम शुल्काची पुष्टी करा.
नाव बदलण्याच्या सुरळीत प्रक्रियेसाठी टिपा
आधी तुमचे आधार अद्ययावत करा. इतर बहुतेक कागदपत्रे आधार अद्ययावत पुरावा म्हणून स्वीकारतात.
मूळ आणि फोटोकॉपी दोन्ही सोबत ठेवा. आर. टी. ओ. पडताळणीनंतर मूळ परत करते.
पावती क्रमांक जतन करा. परिवाहन पोर्टलवर अर्जाचा मागोवा घेण्यासाठी तुम्हाला त्याची आवश्यकता भासेल.
अर्ज सादर करण्यापूर्वी अर्जावरील शब्दलेखन दोनदा तपासा.
नवीन परवाना मिळाल्यानंतर तुमची कार विमा पॉलिसी के. वाय. सी. अद्ययावत करा, जेणेकरून दावे थांबवले जाणार नाहीत.
तुमच्या गाडीच्या विम्यासाठी योग्य नाव महत्त्वाचे का आहे?
तुमचे. मोटार विमा पॉलिसी वाहनचालक आणि वाहनाशी जोडलेले आहे. जर तुमच्या वाहनचालक परवान्यात एक नाव आणि तुमची विमा पॉलिसी दुसरी असेल, तर दावा करणाऱ्या चमूला तोडगा काढण्यापूर्वी विसंगती तपासावी लागेल. यामुळे देयके देण्यास विलंब होऊ शकतो. एकदा तुम्हाला अद्ययावत परवाना मिळाला की, नवीन परवान्याची प्रत आणि विवाह प्रमाणपत्र किंवा राजपत्र अधिसूचना घेऊन तुमच्या विमा कंपनीला लिहा आणि केवायसी अद्ययावत करण्याची विनंती करा.
निष्कर्ष
भारतात वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलणे ही एक स्पष्ट, सुस्पष्ट प्रक्रिया आहे. तुम्ही ऑनलाईन परिवहन मार्ग निवडा किंवा ऑफलाईन आर. टी. ओ. मार्ग निवडा, पायऱ्या सारख्याच असतातः योग्य कागदपत्रे गोळा करा, फॉर्म 2 भरा, ₹200 शुल्क भरा आणि आर. टी. ओ. चा पाठपुरावा करा. एकदा नवीन परवाना तुमच्यापर्यंत पोहोचला की, तुमच्या कार विम्यासह तुमच्या इतर नोंदी अद्ययावत करा, के. वाय. सी., जेणेकरून तुमची ओळख सर्व कागदपत्रांमध्ये सुसंगत राहील.
तुमच्या गाडीच्या विम्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी तयार? 2 मिनिटांत विनामूल्य कोट मिळवा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1. वाहन चालवण्याच्या परवान्यावर नाव अद्ययावत करण्यासाठी किती वेळ लागतो?
उ. आर. टी. ओ. ने तुमच्या कागदपत्रांची पडताळणी केल्यानंतर, अद्ययावत परवाना 7 ते 14 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्यावर पाठवला जातो. लागू असल्यास प्रतिज्ञापत्र आणि राजपत्राच्या पायऱ्यांसह शेवटपासून शेवटपर्यंतच्या प्रक्रियेला 3 ते 6 आठवडे लागू होऊ शकतात.
प्रश्न 2. मी माझ्या वाहन चालवण्याच्या परवान्यावरील नाव ऑनलाईन बदलू शकतो का?
उ. होय. तुम्ही येथे परिवहन सेवा पोर्टलद्वारे अर्ज करू शकता parivahan.gov.in/parivahan बहुतांश राज्यांमध्ये, बायोमेट्रिक्स आणि अंतिम पडताळणीसाठी तुम्हाला अजूनही एकदा आर. टी. ओ. ला भेट देणे आवश्यक आहे.
प्रश्न 3. भारतात वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलण्यासाठी किती शुल्क लागते?
उ. वाहन चालवण्याच्या परवान्यावरील तपशील बदलण्याचे शुल्क भारतभर ₹200 आहे. टपाल किंवा स्मार्ट कार्ड शुल्क राज्यानुसार स्वतंत्रपणे लागू होऊ शकते.
प्रश्न 4. प्रत्येक नाव बदलण्यासाठी राजपत्र अधिसूचना अनिवार्य आहे का?
उ. नाही. लग्नानंतरचे नाव बदलण्यासाठी लग्नाचे प्रमाणपत्र पुरेसे आहे. घटस्फोटाचा आदेश घटस्फोटाशी संबंधित बदलासाठी काम करतो. राजपत्र अधिसूचना तेव्हाच आवश्यक असते जेव्हा नावामध्ये मोठा कायदेशीर बदल असतो जो विवाह किंवा घटस्फोटाशी संबंधित नसतो.
प्रश्न 5. वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलण्यासाठी कोणता फॉर्म वापरला जातो?
अ. मुख्य फॉर्म 2 आहे. जर तुमचे वय 40 वर्षांपेक्षा जास्त असेल किंवा तुमच्याकडे व्यावसायिक वाहन चालवण्याचा परवाना असेल तर तुम्हाला फॉर्म 1 (तंदुरुस्तीची स्वयं घोषणा) किंवा फॉर्म 1 ए (वैद्यकीय प्रमाणपत्र) ची देखील आवश्यकता असू शकते.
प्रश्न 6. मी माझ्या वाहन चालवण्याच्या परवान्यातील शब्दलेखनातील चूक कशी सुधारू?
अ. तुम्ही तोच फॉर्म 2 अर्ज वापरू शकता. तुमचा विद्यमान परवाना, आधारची एक प्रत जी योग्य शब्दलेखन दर्शवते, दुरुस्तीचे स्पष्टीकरण देणारे एक लहान प्रतिज्ञापत्र आणि ₹200 शुल्क सादर करा.
प्रश्न 7. मी माझ्या वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे नाव बदलण्याच्या अर्जाचा मागोवा घेऊ शकतो का?
उ. होय. स्थिती तपासण्यासाठी परिवहन सेवा पोर्टलवरील अर्ज संदर्भ क्रमांक वापरा. 14 कामकाजाच्या दिवसांपेक्षा जास्त विलंब झाल्यास तुम्ही आर. टी. ओ. ला देखील कॉल करू शकता.
प्रश्न 8. जर मी जुन्या नावाचा परवाना घेऊन वाहन चालवले तर काय होईल?
उ. मोटार वाहन कायद्याच्या कलम 177 अंतर्गत तुम्हाला दंड ठोठावला जाऊ शकतो. नावातील विसंगतीमुळेही तुम्हाला दंड भरावा लागू शकतो. कार विम्याचा दावा विमा कंपनी तुमच्या ओळखीची पडताळणी करत असताना रोखले जाणे.
प्रश्न 9. नाव बदलण्यासाठी अर्ज करण्यापूर्वी मला माझे आधार अद्ययावत करण्याची गरज आहे का?
उ. याची जोरदार शिफारस केली जाते. आर. टी. ओ. ओळख पुरावा म्हणून आधार स्वीकारते आणि अद्ययावत आधारमुळे अर्ज अधिक जलद होतो.
प्रश्न 10. नाव बदलल्यानंतर मला नवीन परवाना क्रमांक मिळेल का?
उ. नाही. परवाना क्रमांक सारखाच राहतो. केवळ परवान्यावरील नाव आणि तपशील अद्ययावत केले जातात.
कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या
अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

