भारतातील कर्करोगाच्या रुग्णांसाठी आरोग्य विमा महत्त्वाचा का आहे?

तयार केले: Mar 17, 2026शेवटचे अद्यतन: Jun 15, 2026
कर्करोगाच्या रुग्णासाठी आरोग्य विमा कसा महत्त्वाचा आहे?

कर्करोग विमा योजनाः कर्करोगाच्या रुग्णासाठी आरोग्य विम्याचे महत्त्व वाचा. गंभीर आजार संरक्षण तुम्हाला खर्चात कशी मदत करू शकते हे समजून घ्या.

कर्करोग हा सर्वात भीतीदायक आजार आहे ज्याचे अनेकदा जीवघेणे परिणाम होतात. कर्करोगावरील उपचार खूप महाग असू शकतात; कित्येक लाख रुपये. जर तुम्हाला किंवा तुमच्या कुटुंबातील कोणत्याही सदस्याला कर्करोग झाल्याचे निदान झाले असेल, तर तुम्ही उपचारांवरून मिळवलेली तुमची कष्टाने कमावलेली बचत कमी होण्याचा धोका पत्करू शकता, ज्यामुळे तुमची भविष्यातील आर्थिक योजना रुळावरून घसरू शकते. अशा अप्रिय परिस्थितींना तोंड देणे टाळण्यासाठी, तुमच्याकडे एक मजबूत आरोग्य विमा पॉलिसी असणे सर्वोच्च आहे.

आज, अनेक विमा कंपन्या आरोग्य विमा योजना देतात ज्यात कर्करोगाचे निदान करण्याचे झपाट्याने वाढणारे प्रमाण आणि उपचारांच्या वाढत्या खर्चाच्या समस्यांचा सामना करण्यासाठी नागरिकांना मदत करण्यासाठी कर्करोगाचा समावेश आहे. गंभीर आजार विमा ज्यामध्ये कर्करोगाचा समावेश आहे, त्यामुळे रुग्णालयात दाखल होण्याचा खर्च, औषधे, केमोथेरपी, शस्त्रक्रिया इत्यादी कर्करोगाच्या उपचारांशी संबंधित खर्च कमी करण्यास मदत होऊ शकते.

कर्करोग विमा योजना म्हणजे काय?

कर्करोग विमा ही एक विशेष आरोग्य विमा पॉलिसी आहे जी कर्करोगाचे निदान, उपचार आणि पुनर्प्राप्तीशी संबंधित खर्चापासून आर्थिक संरक्षण प्रदान करण्यासाठी तयार केली गेली आहे. त्यात सिटूमधील कार्सिनोमा सारख्या सुरुवातीच्या, प्रगत आणि किरकोळ टप्प्यांसह सर्व टप्प्यांमध्ये विविध प्रकारच्या कर्करोगाचा समावेश आहे.

हा विमा सामान्यतः निदानानंतर एकरकमी रक्कम देतो, ज्याचा वापर वैद्यकीय खर्च, उत्पन्न बदलणे किंवा इतर आर्थिक गरजांसाठी लवचिकपणे केला जाऊ शकतो. काही योजनांमध्ये परतफेडीचे पर्याय, मासिक उत्पन्नाचे लाभ आणि उपचारादरम्यान हप्त्याची सूट देखील दिली जाते.

भारतातील कर्करोग आरोग्य विमा योजनांमध्ये समाविष्ट कर्करोगाचे प्रकार

बहुतेक कर्करोग विमा योजनांमध्ये कर्करोगांच्या विस्तृत श्रेणीचा समावेश असतो, ज्यात समाविष्ट आहे परंतु इतकेच मर्यादित नाहीः

कर्करोगाचा प्रकार

व्याप्ती तपशील

स्तनाचा कर्करोग

प्रारंभिक आणि प्रगत टप्पे (टीपः प्रारंभिक टप्प्यातील निदान सामान्यतः विमा रकमेचा 20-25% भरते; मोठ्या/प्रगत टप्प्यावर पूर्ण भरणा)

गर्भाशयाचा कर्करोग

केवळ आक्रमक टप्पे (गैर-आक्रमक/पूर्व-घातक वगळलेले)

अंडाशयाचा कर्करोग

केवळ आक्रमक टप्पे (गैर-आक्रमक/पूर्व-घातक वगळलेले)

फुफ्फुसाचा कर्करोग

केवळ आक्रमक टप्पे

प्रोस्टेट कर्करोग

कमी ग्लिसन गुणांक (≤6) गाठी वगळतात

पोटाचा कर्करोग

केवळ आक्रमक टप्पे

हायपोफॅरिंक्स कर्करोग

केवळ आक्रमक टप्पे

सार्कोमा, लिम्फोमा, ल्युकेमिया

हिस्टोलॉजिकल पुष्टीसह झाकलेले

सामान्य अपवादः

  • मेलानोमा नसलेले त्वचेचे कर्करोग

  • सीमारेषा किंवा पूर्व-घातक अर्बुदे

  • एच. आय. व्ही. संबंधित कर्करोग

  • किरणोत्सर्ग-प्रेरित कर्करोग

  • प्रायोगिक किंवा अप्रमाणित उपचार

टीपःबहुतेक भारतीय कर्करोग विमा योजनांमध्ये पॉलिसी सुरू होण्याच्या तारखेपासून 90 दिवसांचा प्रतीक्षा कालावधी असतो. या कालावधीत निदान झालेला कोणताही कर्करोग दाव्यासाठी पात्र नसेल.

तुम्हाला कर्करोग आरोग्य विमा योजनेची गरज का आहे?

कर्करोगावरील उपचार सखोल आणि महाग असू शकतात, ज्यामुळे रुग्णांवर आणि कुटुंबांवर मोठा आर्थिक बोजा पडतो. एक समर्पित कर्करोग आरोग्य विमा योजना आवश्यक आर्थिक संरक्षण प्रदान करते, ज्यामुळे रुग्णांना दर्जेदार काळजी घेता येते आणि त्यांच्या बरे होण्यावर पूर्णपणे लक्ष केंद्रित करता येते.

  • उच्च उपचार खर्चःकर्करोगावरील उपचारांमध्ये केमोथेरपी, रेडिएशन थेरपी, शस्त्रक्रिया आणि दीर्घकाळ रुग्णालयात राहणे यासारख्या महागड्या प्रक्रियांचा समावेश असतो, ज्यामुळे बचत लवकर कमी होऊ शकते.

  • आर्थिक तयारीःएक विशेष कर्करोग विमा योजना हे सुनिश्चित करते की तुमच्याकडे संपूर्ण उपचार कालावधीत आवश्यक निधी आहे, ज्यात औषधे, निदान आणि घरगुती काळजी यासारख्या संबंधित खर्चांचा समावेश आहे.

  • एकरकमी देयकःअनेक योजना निदानावर एकरकमी रक्कम प्रदान करतात, ज्यामुळे उपचार किंवा वैयक्तिक खर्च भरून काढण्यासाठी लवचिकता मिळते.

  • उत्पन्नाची बदलीःकाही पॉलिसी उपचारादरम्यान झालेल्या उत्पन्नाच्या नुकसानीची भरपाई करण्यासाठी मासिक उत्पन्नाचे लाभ देतात.

  • हप्ते माफ करणेःकाही योजना रोगनिदानानंतर भविष्यातील हप्ते माफ करतात, ज्यामुळे आर्थिक ओझे न ठेवता सातत्यपूर्ण संरक्षण सुनिश्चित होते.

  • कर सवलतीःभरलेले हप्ते आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 80 डी अंतर्गत कर कपातीसाठी पात्र आहेत.

  • मनःशांतीःतुमच्याकडे सर्वसमावेशक कव्हरेज आहे हे जाणून घेतल्याने तणाव कमी होण्यास आणि पुनर्प्राप्तीवर लक्ष केंद्रित करण्यास मदत होते.

  • आरोग्य विम्याचे पूरकःकर्करोगावरील उपचार आणि संबंधित खर्चांशी संबंधित अंतर भरून कर्करोग विमा सध्याच्या आरोग्य विम्याला पूरक ठरू शकतो.

कर्करोग आरोग्य विमा कसा कार्य करतो?

कर्करोग आरोग्य विमा हा रोगनिदान झाल्यापासून आर्थिक सहाय्य प्रदान करण्यासाठी तयार केला गेला आहे, ज्यामुळे रुग्णांना उपचार खर्च आणि संबंधित खर्च अधिक सहजतेने व्यवस्थापित करण्यात मदत होते.

  • वैद्यकीय अहवाल आणि हिस्टोपॅथोलॉजिकल पुराव्यांद्वारे समर्थित कर्करोगाच्या पुष्टी झालेल्या निदानानंतर हे धोरण सक्रिय होते.

  • विमा कंपनी पॉलिसीच्या अटींनुसार एकरकमी रक्कम भरते किंवा वैद्यकीय खर्चाची परतफेड करते.

  • ही रक्कम उपचार खर्च, उत्पन्न बदलणे किंवा इतर संबंधित खर्चांसाठी लवचिकपणे वापरली जाऊ शकते.

  • काही योजना कर्करोगाची तीव्रता आणि जगण्याच्या कालावधीच्या कलमांनुसार टप्प्याटप्प्याने पैसे देतात.

  • सक्रिय उपचारादरम्यान प्रीमियम माफीचे लाभ लागू होऊ शकतात.

कर्करोग विमा योजनेत व्याप्ती तपशील

कर्करोग विमा योजनांमध्ये सामान्यतः खालील गोष्टी समाविष्ट असतातः

  • रुग्णालयात दाखल होण्याचा खर्च (खोलीचे भाडे, शुश्रूषा, आय. सी. यू. शुल्क)

  • रुग्णालयात दाखल होण्यापूर्वीचा आणि नंतरचा वैद्यकीय खर्च (30-60 दिवसांपर्यंत)

  • केमोथेरपी, किरणोत्सर्ग उपचार आणि शस्त्रक्रियेचा खर्च

  • निदान चाचण्या आणि पॅथॉलॉजी अहवाल

  • कर्करोगावरील उपचारांशी संबंधित दिवस पाळण्याच्या प्रक्रिया

  • रुग्णवाहिकेचे शुल्क

  • आयुष उपचार (आयुर्वेद, युनानी, सिद्ध, होमिओपॅथी) लागू असल्यास

  • उपचारादरम्यान उत्पन्न बदलण्याचे लाभ

  • निदान झाल्यावर एकरकमी रक्कम

  • उपचाराच्या कालावधीत हप्ते माफ करणे

  • पुनर्वसन आणि वेदना व्यवस्थापन उपचारांसाठी व्याप्ती

कर्करोग विमा योजनांमध्ये सामान्यतः आढळणारे अपवाद

कर्करोग विमा योजना मौल्यवान संरक्षण पुरवत असताना, त्या काही अपवादांसह देखील येतात ज्यांची पॉलिसीधारकांना जाणीव असली पाहिजे.

  • कमी तीव्रता असलेले कर्करोग किंवा मायक्रोकार्सिनोमा (उदाहरणार्थ, ग्लिसन गुणांक <6 असलेले प्रोस्टेट ट्यूमर)

  • एच. आय. व्ही. संसर्गाशी संबंधित स्थिती

  • स्वतःहून दुखापत किंवा आत्महत्येचा प्रयत्न

  • लैंगिकरीत्या संक्रमित होणारे रोग

  • साहसी खेळांमुळे झालेल्या दुखापती

  • प्रस्तावात आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या अटींचा खुलासा नाही

  • प्रतीक्षा कालावधीत उद्भवणारे दावे (सामान्यतः 90 दिवस ते 4 वर्षे)

  • कर्करोगाशी संबंधित नसलेले उपचार

कर्करोग आरोग्य विमा पॉलिसी खरेदी करण्याचे महत्त्व

जर तुम्हाला कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास असेल, तर नंतरच्या टप्प्यात तुम्हाला या रोगाचे निदान होण्याची शक्यता जास्त आहे. आणि, शेवटच्या क्षणी एका खांबातून दुसऱ्या खांबात धावण्याऐवजी, आरोग्य विमा योजना आधीच खरेदी करणे चांगले. यामुळे उपचारांच्या खर्चासाठी आर्थिक मदत मिळेल आणि तुम्ही तुमच्या इतर गुंतवणुकीच्या उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करणे सुरू ठेवू शकता.

कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांविरुद्ध आरोग्य विमा संरक्षण असणे आपत्कालीन परिस्थितीत खूप मोठा बदल घडवून आणू शकते. गंभीर आजाराच्या उपचारांमुळे तुमची संपूर्ण बचत कमी होऊ शकते हे एक ज्ञात सत्य आहे. तथापि, जर तुमच्याकडे आरोग्य विमा पॉलिसी असेल तर तुमच्याकडे तुमच्या वैद्यकीय खर्चाची भरपाई करण्यासाठी पुरेशी आर्थिक संसाधने आहेत याची तुम्हाला खात्री असू शकते.

एकरकमी पैसे भरण्याचा पर्याय देणारी योजना निवडणे चांगले, जेणेकरून तुम्हाला कोणत्याही टप्प्यावर कर्करोगाचे निदान झाल्यावर, मग तो किरकोळ किंवा गंभीर टप्पा असो, तुम्हाला संपूर्ण रकमेचा विमा मिळेल. तुम्ही इस्पितळात दाखल होण्याच्या खर्चापासून ते वैयक्तिक खर्चापर्यंत तुम्हाला हव्या त्या कोणत्याही प्रकारे पैसे वापरू शकता.

जर तुमच्याकडे आधीपासून आरोग्य विमा पॉलिसी तुम्ही कर्करोगाची योजना जोडण्याचा विचार करू शकता. यामुळे दिवसाच्या देखभालीच्या प्रक्रिया, अपघाती दुखापती आणि कर्करोगावरील विशिष्ट उपचार यासारख्या मूलभूत आरोग्यसेवेच्या खर्चाची कव्हरेज एकाच योजनेत मिळण्यास मदत होईल.

गेल्या काही वर्षांत, नोंद झालेल्या कर्करोगाच्या प्रकरणांची संख्या झपाट्याने वाढली आहे. तरुणांच्या सध्याच्या जीवनशैलीच्या सवयी लक्षात घेता, भविष्यात ही प्रकरणे वाढतच राहतील, असे वैद्यकीय तज्ज्ञांचे मत आहे.

कर्करोगाच्या वाढत्या जोखमीबरोबरच कर्करोगाच्या उपचारांचा खर्चही अनेक पटीने वाढला आहे. कर्करोगाची स्थिती, तुम्ही कोणत्या कालावधीसाठी रुग्णालयात दाखल आहात आणि केमोथेरपी किंवा रेडिएशन थेरपीसारख्या रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतरच्या उपचारांची गरज यासारखे अनेक घटक उपचाराचा खर्च ठरवतात. तथापि, तुमच्याकडे आरोग्य विमा पॉलिसी असल्यास अशा खर्चांची काळजी करण्याची गरज नाही; विमा कंपनी खर्चांची काळजी घेईल.

सामान्यतः, बहुतेक आरोग्य विमा पॉलिसीमध्ये त्वचेचा कर्करोग वगळता फुफ्फुसाचा कर्करोग, स्तनाचा कर्करोग, प्रोस्टेट कर्करोग, पोटाचा कर्करोग, अंडाशयाचा कर्करोग इत्यादींसह सर्व प्रकारच्या कर्करोगांचा समावेश असतो. तथापि, तुम्ही खरेदी करू इच्छित असलेल्या योजनेत समाविष्ट असलेल्या कर्करोगाचे नेमके प्रकार जाणून घेण्यासाठी पॉलिसीच्या अटी आणि शर्ती काळजीपूर्वक वाचण्याचा सल्ला दिला जातो.

कर्करोगाच्या रुग्णांसाठी सर्वोत्तम आरोग्य विमा कसा निवडायचा?

संपूर्ण प्रवासादरम्यान आर्थिक सुरक्षा आणि दर्जेदार उपचार मिळणे सुनिश्चित करण्यासाठी कर्करोगाच्या रुग्णासाठी योग्य आरोग्य विमा निवडणे महत्त्वाचे आहे.

  • सर्वसमावेशक व्याप्तीःही योजना कर्करोगाचे सर्व टप्पे आणि प्रकारांसाठी कव्हरेज देते याची खात्री करा, ज्यात लवकर निदान आणि प्रगत टप्पे या दोन्हींचा समावेश आहे.

  • दावा निकाली काढण्याचे प्रमाणःविश्वासार्ह आणि वेळेवर भरणा होण्याची शक्यता वाढवण्यासाठी उच्च दावा निपटारा गुणोत्तर असलेल्या विमा कंपन्यांची निवड करा.

  • प्रतीक्षा कालावधीःकमी प्रतीक्षा कालावधी असलेल्या योजनांना प्राधान्य द्या जेणेकरून कव्हरेज लवकर प्रभावी होईल.

  • पैसे भरण्याचे पर्यायःतुमच्या विशिष्ट आर्थिक गरजांच्या आधारे एकरकमी देयके किंवा परतफेड धोरणे यापैकी एक ठरवा.

  • अतिरिक्त फायदेःउत्पन्न बदलणे, हप्ते माफ करणे, दुसरी वैद्यकीय मते आणि आयुष उपचारांसाठी व्याप्ती यासारखी वैशिष्ट्ये शोधा.

  • रुग्णालयांचे जाळेःया योजनेत रोखीविरहित उपचार सुविधा देणाऱ्या रुग्णालयांचे विस्तृत जाळे समाविष्ट आहे का ते तपासा.

  • प्रीमियम परवडण्याजोगीःसंरक्षणाशी तडजोड न करता परवडण्याजोगीता सुनिश्चित करण्यासाठी कव्हरेज फायद्यांसह प्रीमियम खर्च संतुलित करा.

  • धोरणातील नूतनीकरणक्षमताःरुग्णाच्या संपूर्ण आयुष्यभर कव्हरेज राखण्यासाठी आजीवन आणि नूतनीकरण करण्यायोग्य धोरणे निवडा.

निष्कर्ष

कर्करोगावरचे उपचार शारीरिक, भावनिक आणि आर्थिकदृष्ट्या प्रचंड असू शकतात. एक समर्पित कर्करोग आरोग्य विमा योजना महत्त्वपूर्ण सहाय्य प्रदान करते, ज्यामुळे रुग्णांना बचत न करता वेळेवर आणि दर्जेदार काळजी मिळण्यास मदत होते. उपचार खर्च, एकरकमी देयके, उत्पन्न बदल आणि हप्ते माफी देऊन, या योजना आर्थिक ताण कमी करतात आणि रुग्णांना बरे होण्यावर लक्ष केंद्रित करू देतात. सर्वसमावेशक कव्हरेज, कमी प्रतीक्षा कालावधी आणि अतिरिक्त लाभांसह योग्य धोरण निवडल्याने आव्हानात्मक प्रवासादरम्यान रुग्ण आणि कुटुंबांसाठी मनःशांती सुनिश्चित होते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न 1: आरोग्य विम्यामध्ये सर्व प्रकारच्या कर्करोगांचा समावेश आहे का?

उ. 1: बहुतेक प्रमाणित आरोग्य विमा योजनांमध्ये फुफ्फुस, स्तन, प्रोस्टेट, पोट आणि अंडाशय यासारख्या प्रमुख कर्करोगांचा समावेश असतो. त्वचेच्या कर्करोगासारखे काही प्रकार वगळले जाऊ शकतात. खरेदी करण्यापूर्वी पॉलिसीचे तपशील नेहमी तपासा.

प्रश्न 2: जर मला आधीपासून स्थिती असेल तर मी कर्करोग आरोग्य विमा योजना खरेदी करू शकतो का?

उत्तर 2: अनेक विमा कंपन्यांना प्रतीक्षा कालावधीची आवश्यकता असते आणि त्या आधीपासून अस्तित्वात असलेल्या आजारांवर अटी लादू शकतात. अर्ज करताना खुलासा करणे आवश्यक आहे. निदान करण्यापूर्वी लवकर खरेदी करणे श्रेयस्कर आहे.

प्रश्न 3: कर्करोग आरोग्य विमा योजनेत कोणते खर्च समाविष्ट केले जातात?

ए 3: कव्हरेजमध्ये सामान्यतः रुग्णालयात दाखल होणे, शस्त्रक्रिया, केमोथेरपी, किरणोत्सर्ग उपचार, औषधे, निदान चाचण्या आणि कधीकधी रुग्णालयात दाखल झाल्यानंतरचा खर्च समाविष्ट असतो.

प्रश्न 4: पॉलिसी एकरकमी रक्कम भरते की बिलांची परतफेड करते?

उ. 4: काही कर्करोग विमा पॉलिसी निदानानंतर एकरकमी पैसे देतात, ज्यामुळे निधीच्या वापरात लवचिकता येते. इतर विमा उतरवलेल्या रकमेपर्यंत वास्तविक वैद्यकीय बिलांची परतफेड करू शकतात.

प्रश्न 5: स्वार म्हणून कर्करोगाची व्याप्ती जोडणे शक्य आहे का?

उ. 5: होय, जर तुमच्याकडे विद्यमान आरोग्य विमा योजना असेल, तर कर्करोग-विशिष्ट उपचार आणि खर्च यांविरूद्ध संरक्षण वाढवण्यासाठी कर्करोगावर स्वार व्यक्तीचा समावेश केला जाऊ शकतो.

प्रश्न 6: कर्करोग आरोग्य विम्याच्या हप्त्याची गणना कशी केली जाते?

उ. 6: प्रीमियम हे वय, विम्याची रक्कम, वैद्यकीय इतिहास, कर्करोगाचा कौटुंबिक इतिहास आणि पॉलिसीचा कालावधी यासारख्या घटकांवर अवलंबून असते. लवकर खरेदी केल्याने सामान्यतः कमी हप्ते मिळतात.

प्रश्न 7: कर्करोग संरक्षणासाठी प्रतीक्षा कालावधी किती आहे?

उ. 7: विमा कंपनी आणि कर्करोगाच्या प्रकारावर अवलंबून, प्रतीक्षा कालावधी सामान्यतः 90 दिवस ते 4 वर्षांदरम्यान असतो.

प्रश्न 8: कर्करोग आरोग्य विम्याच्या हप्त्यांसाठी मला कर लाभ मिळू शकतात का?

उत्तर 8: होय, कर्करोगासारख्या गंभीर आजारांच्या संरक्षणासह आरोग्य विमा योजनांसाठी भरलेले हप्ते, आयकर कायदा, 1961 च्या कलम 80डी अंतर्गत कर कपातीसाठी पात्र आहेत.

आरोग्य विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या

अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

आरोग्य विमा

गंभीर आरोग्य विमा

समूह आरोग्य विमा

सुपर टॉप अप आरोग्य विमा

वैयक्तिक अपघात विमा

आरोग्य विमा प्रीमियम कॅल्क्युलेटर


Author Logo
टीम झ्यूरिख कोटक GIC

या ब्लॉगमधील सामग्री झ्युरिक कोटक जनरल इन्शुरन्सच्या प्रतिष्ठित टीमने तयार केली आहे आणि काळजीपूर्वक तपासली आहे, याचा एकमेव उद्देश म्हणजे सामान्य विम्याचे महत्त्व समजून घेण्यासाठी मार्गदर्शन आणि माहिती देणे. आमचा हेतू म्हणजे वापरकर्त्यांना त्यांच्या कार, बाईक आणि आरोग्याच्या विमा पॉलिसी घेण्यासाठी किंवा नूतनीकरण करताना सूज्ञ निर्णय घेण्यास मदत करणे. आमची तज्ज्ञांनी निवडलेली माहिती वाचकांना त्यांचे मौल्यवान मालमत्ता आणि आर्थिक हित सुरक्षित करण्यासाठी आवश्यक ज्ञान प्रदान करण्यासाठी आहे.

अस्वीकरण: विमा हा विनंतीचा (solicitation) विषय आहे. झुरिच कोटक जनरल इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड | IRDAI नोंदणी क्र. १५२ | CIN: U66022MH2004PLC146478. प्रीमियम आणि कव्हरेजचे तपशील केवळ सूचक आहेत आणि ते पॉलिसीच्या अटी, शर्ती व अपवादांच्या अधीन आहेत. कृपया खरेदी करण्यापूर्वी विक्रीविषयक माहितीपत्रक आणि पॉलिसीच्या अटी व शर्ती काळजीपूर्वक वाचा. फायदे, प्रतीक्षा कालावधी आणि अपवाद हे उत्पादन व योजनेनुसार भिन्न असू शकतात. यात सहभागी होणे ऐच्छिक आहे.