भारतीय पारपत्रावरील नाव किंवा पत्ता बदलणे

तयार केले: Sep 2, 2026शेवटचे अद्यतन: Oct 6, 2026
भारतीय पारपत्रावरील नाव किंवा पत्ता बदलणे

लग्नानंतर किंवा घटस्फोटानंतर तुमचे नाव किंवा भारतीय पारपत्रावरील तुमचा पत्ता बदलणेः प्रत्येक प्रकरणाची कागदपत्रे, शुल्क आणि तटकळाला परवानगी आहे की नाही.

भारतीय पारपत्रावरील तुमचे नाव किंवा तुमचा पत्ता बदलणे ही दोन्ही प्रकरणांमध्ये समान प्रक्रिया आहेः तुम्ही "विद्यमान वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल" या अंतर्गत पुन्हा जारी करण्यासाठी अर्ज करता आणि तुम्हाला एक नवीन पुस्तिका दिली जाते.कोणतीही दुरुस्ती सेवा नाही, कोणतेही समर्थन नाही आणि तुमच्याकडे असलेल्या पुस्तिकेत सुधारणा करण्याचा कोणताही मार्ग नाही (पारपत्र सेवा, सेवा आणि दस्तऐवज, प्रवेश 2026-08-27).

भारतातील आय. आर. डी. ए. आय.-नोंदणीकृत सामान्य विमा कंपनी आणि झुरिख विमा समूहाचा भाग असलेल्या झुरिख कोटक जनरल इन्श्युरन्सद्वारे या मार्गदर्शकाची देखभाल केली जाते.

झुरिख कोटाक कसे जुळतेःकोणताही विमा कंपनी पारपत्रात काय छापलेले आहे त्यात सुधारणा करू शकत नाही, परंतु झुरिख कोटाक नवीन पुस्तिकेनंतरच्या प्रवासाचा समावेश करते. झुरिख कोटाकच्या स्मार्ट ट्रॅव्हल पॉलिसीमध्ये तुम्ही खरेदी केलेल्या योजनेच्या मर्यादेपर्यंत, परदेशात आपत्कालीन वैद्यकीय उपचार, वैद्यकीय निर्वासन, सामान गमावणे किंवा विलंब आणि परदेशात पारपत्र गमावणे यांचा समावेश आहे. या पृष्ठावरील एका तपशीलात असे म्हटले आहेः पॉलिसीवरील नाव तुम्ही प्रत्यक्षात ज्या पारपत्रावर प्रवास करता त्या नावासोबत जुळले पाहिजे, त्यामुळे पुन्हा जारी केलेली पुस्तिका हातात आल्यानंतर प्रत्येक फेरीसाठी कव्हर खरेदी करणे योग्य आहे.

शेवटची पडताळणीः 2026-08-27.

किती खर्च येतो?

सामान्य री-इश्यूसारखेच, कारण ते तेच आहे.

सेवा

शुल्क

वैयक्तिक तपशील, 36 पृष्ठे, 10 वर्षांच्या वैधतेमध्ये बदल करण्यासाठी पुन्हा जारी करणे

2, 500 रुपये

वैयक्तिक तपशील, 60 पृष्ठे, 10 वर्षांच्या वैधतेमध्ये बदल करण्यासाठी पुन्हा जारी करणे

3, 500 रुपये

18 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल करण्यासाठी पुन्हा जारी करणे

आय. एन. आर. 1,750

अतिरिक्त तटकळ शुल्क, जेथे तटकळाला अजिबात परवानगी आहे

2, 500 रुपये

हे पारपत्र (दुरुस्ती) नियम, 2026 द्वारे निर्धारित शुल्क आहे, जे 2026-07-01 पासून लागू आहे (जी. एस. आर. 516 (ई) दिनांक 20 जून 2026, प्रवेश 2026-08-27). दोन गोष्टी लोकांच्या अपेक्षा आहेत आणि मिळत नाहीः शुल्क परत करण्यायोग्य नाही, आणि आठ वर्षांपर्यंतच्या मुलांसाठी दहा टक्के सवलत आणि साठ वर्षांवरील नागरिकांसाठी लागू होते.केवळ नवीन अनुप्रयोग. संपूर्ण तपशील आमच्यावर आहे. भारतातील पारपत्र शुल्क पृष्ठ.

लग्नानंतर तुमचे नाव बदलणे

लग्नानंतर आपले आडनाव बदलण्यासाठी अर्ज करणाऱ्या स्त्रीला जुना पारपत्र आणि एकतर विवाह प्रमाणपत्र किंवा परिशिष्ट जे वर दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केलेले संयुक्त छायाचित्र घोषणापत्र आवश्यक आहे. नोटरी किंवा दंडाधिकाऱ्यांसमोर काहीही शपथ घेण्याची आवश्यकता नाही.

जिथे तुमच्याकडे लग्न प्रमाणपत्र आहे, तिथे लग्न प्रमाणपत्र हा सरळ मार्ग आहे.

जेथे तुम्ही करत नाही, तेथे परिशिष्ट जे हे विवाह प्रमाणपत्राच्या बदल्यात संयुक्त छायाचित्र घोषणापत्र आहे, ज्यावर दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केली आहे.साध्या कागदाची स्व-घोषणा: 23 डिसेंबर 2016 रोजी पारपत्राच्या नियमांमध्ये सुधारणा झाल्यापासून, अर्जदाराने स्वाक्षरी केलेल्या कोणत्याही संलग्नकासाठी नोटरीकरण, मुद्रांकपत्र किंवा दंडाधिकाऱ्याची आवश्यकता नाही.

जर तुम्ही आडनाव जोडण्याऐवजी किंवा बदलण्याऐवजी तुमचे पूर्ण नाव बदलत असाल, तर त्याऐवजी मानक नाव-बदल मार्ग लागू होतो, जो एक जड दस्तऐवज संच आहे. तो खाली दिलेला आहे.

इथला गोंधळ सरकारचा आहे. पोर्टलच्या कागदपत्रांचा विभाग आडनाव बदलण्यासाठी विवाह प्रमाणपत्र किंवा परिशिष्ट जे मागतो. पोर्टलच्या वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न दोन वेगवेगळ्या पृष्ठांवर उत्तर देतात, की लग्न किंवा घटस्फोटामुळे आडनाव बदलण्यासाठी कोणत्याही अतिरिक्त दस्तऐवजाची आवश्यकता नाही आणि विवाहित अर्जदारांना लग्नाचे प्रमाणपत्र किंवा संयुक्त प्रतिज्ञापत्र देण्याची आवश्यकता नाही. ते दुसरे स्थान 2016 च्या सुधारणांमधून येते, ज्याने विवाह प्रमाणपत्र सामान्य आवश्यकता म्हणून काढून टाकले.

सुरक्षित वाचन, आणि जे आम्ही प्रकाशित करतोः पारपत्र ठेवण्यासाठी तुम्हाला तुम्ही विवाहित आहात हे सिद्ध करण्याची आवश्यकता नाही, परंतु तुम्ही मागत असलेल्या बदलाचा पुरावा देणे अपेक्षित आहे.लग्नाचे प्रमाणपत्र किंवा स्वाक्षरी केलेले परिशिष्ट जे. सोबत ठेवा, ज्यामध्ये नकारलेले चिन्ह आणि दुसरी फेरी असण्याची जोखीम नाही.

जे अर्जदार वैवाहिक कलह किंवा वेगळेपणामुळे दोन्हीपैकी काहीही सादर करू शकत नाहीत, त्यांना त्या वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न विचारले जातात आणि त्यांनी काउंटरवर तसे म्हटले पाहिजे.

प्रत्येक प्रकरण आणि त्याला काय हवे आहे

पहिल्या स्तंभात तुमचे प्रकरण शोधा. मूळातील जुना पारपत्र प्रत्येक पंक्तीशी जुळतो.

तुमचे प्रकरण

जुन्या पारपत्राव्यतिरिक्त कागदपत्रे

तटकळ

लग्नानंतर आडनावात बदल

विवाह प्रमाणपत्र, किंवा दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केलेले परिशिष्ट जे

परवानगी नाही

जोडीदाराचे नाव जोडणे

विवाह प्रमाणपत्र, किंवा दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केलेले परिशिष्ट जे

परवानगी नाही

घटस्फोटानंतर जोडीदाराचे नाव काढून टाकणे

घटस्फोटाचा आदेश किंवा हुकूम

परवानगी नाही

घटस्फोटानंतर आडनावात बदल

घटस्फोटाचा आदेश किंवा हुकूम

परवानगी नाही

पुनर्विवाहानंतर जोडीदाराचे नाव बदलणे

घटस्फोट आदेश किंवा पहिल्या जोडीदाराचे मृत्यू प्रमाणपत्र, तसेच पुनर्विवाह प्रमाणपत्र किंवा परिशिष्ट जे

परवानगी नाही

विभक्त, जोडीदाराचे नाव हटवणे

पोर्टलद्वारे त्याची स्वतःची श्रेणी मानली जाते; तुमच्या तथ्यांसाठी दस्तऐवज सल्लागार तपासा

परवानगी नाही

नावात मोठा बदल (शब्दलेखन निश्चित करण्याच्या पलीकडे काहीही)

दोन स्थानिक वृत्तपत्रांमधून किंवा राज्य सरकारच्या राजपत्रातील अधिसूचना, तसेच नवीन नावातील किमान दोन सार्वजनिक किंवा शालेय कागदपत्रे

परवानगी नाही

नावामध्ये किरकोळ बदल (एक शब्दलेखन सुधारणा जी नाव कसे ध्वनी बदलते ते बदलत नाही)

पुढे काही नाही.

परवानगी आहे.

पत्ता बदलणे

नवीन सध्याच्या पत्त्याचा पुरावा

परवानगी आहे.

सरकारी, सार्वजनिक उपक्रम किंवा वैधानिक संस्थेच्या कर्मचाऱ्याने केलेले नाव बदलणे

अर्जदाराच्या विभागात नाव बदलण्याची राजपत्र अधिसूचना आणि बदललेल्या नावात नवीन ओळख प्रमाणपत्र

परवानगी नाही

स्रोतः पारपत्र सेवा दस्तऐवज आणि एफ. ए. क्यू. पृष्ठे, आणि सूचना पुस्तिका व्ही. 3. 0 टेबल 2, प्रवेश 2026-08-27.

तटकळ स्तंभाची नोंद घ्या. योजनेच्या अपात्र वर्गांच्या यादीत'नावातील कोणताही बदल'आणि वडील, आई किंवा जोडीदाराचे नाव बदलणे समाविष्ट आहे, त्यामुळे लोकांना घाई करायची असेल अशा प्रकरणांसाठी सर्वात वेगवान मार्ग बंद केला जातो.

तुमचा पत्ता बदला

तुम्हाला नवीन वर्तमान पत्ता आणि जुन्या पारपत्राचा पुरावा हवा आहे आणि ती संपूर्ण दस्तऐवज यादी आहे.

फक्तउपस्थितपत्ता सिद्ध करावा लागेल, तुम्ही तिथे किती काळ राहिलात तरी, जरी मागील वर्षात तुम्ही राहिलेल्या प्रत्येक जागेची यादी फॉर्मवर असणे आवश्यक आहे. स्वीकारलेल्या पुराव्यांपैकी कोणताही एक पुरावाः उपयुक्तता बिल, आधार पत्र किंवा कार्ड, निवडणूक आयोगाचा फोटो आयडी, भाडे करार, बँक फोटो पासबुक, जोडीदाराचा पारपत्र जिथे तुमचा सध्याचा पत्ता त्याच्याशी जुळतो आणि इतर अनेक. संपूर्ण यादी, प्रत्येकाशी संलग्न अटींसह, आमच्या फॉर्मवर आहे. भारतीय पारपत्रासाठी आवश्यक कागदपत्रे पृष्ठ.

दोन गोष्टींचे नियोजन करावे लागेल. तुमच्या अर्जावरील पत्त्यावर पोलिस पडताळणी होते, त्यामुळे तिथे कोणाशी तरी संपर्क साधणे आवश्यक आहे. आणि जर तुम्ही शहर हलवले असेल तर तुम्ही भारतातील कोठूनही अर्ज करू शकता, परंतु जर तुमचा नवीन पत्ता तुम्ही निवडलेल्या पारपत्र कार्यालयाच्या बाहेर असेल तर पोस्ट ऑफिस पारपत्र सेवा केंद्रापेक्षा पारपत्र सेवा केंद्र बुक करा.

पारपत्र क्रमांक बदलतो का?

असे आहे असे समजा.

तपशीलांच्या बदलामुळे एक नवीन पुस्तिका तयार होते आणि दोन संलग्न परिस्थितींमध्ये सरकारची विधाने दोन्ही संख्या बदलत असल्याचे सांगतातः हरवलेल्या पारपत्राच्या जागी "वेगळ्या पारपत्र क्रमांकासह नवीन पारपत्र" आणि दुरुस्तीसाठी पारपत्र कार्यालयात परत केलेल्या पुस्तिकेच्या जागी "नवीन पारपत्र क्रमांकासह नवीन पुस्तिका" येते.

सध्याच्या कोणत्याही सरकारी पृष्ठावर त्या अटींमध्ये तपशीलांच्या बदलासाठी पुन्हा जारी करण्याची स्थिती नमूद केलेली नाही, त्यामुळे आम्ही अन्यथा ढोंग करणार नाही. नवीन क्रमांकाची योजना करा, ज्यांच्याकडे जुना आहे अशा कोणालाही सांगा आणि जुन्या पुस्तिकेसोबत नवीन पुस्तिका घेऊन जा जिथे त्याच्याकडे वैध व्हिसा आहे.

अर्ज कसा करावा?

अर्ज हा पुन्हा जारी केलेला आहे, म्हणून इतर सर्वजण वापरत असलेल्या त्याच फॉर्मपासून सुरुवात करा आणि योग्य कारण निवडा.

1. नोंदणी करा आणि लॉग इन करा passportindia.gov.in/psp ...............................................................................................................................................................................................................................

2.'नवीन पारपत्रासाठी अर्ज करा/पारपत्र पुन्हा जारी करा'निवडा, नंतर पुन्हा जारी करा, नंतर'विद्यमान वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल करा'आणि तुम्ही काय बदलत आहात त्यावर टिचकी मारा.

3. तुमच्याकडे असलेल्या पुस्तिकेतील पूर्वीचा पारपत्र विभाग, त्याच्या फाइल क्रमांकासह भरा.

4. ऑनलाईन पैसे भरा आणि प्रणालीद्वारे देऊ केलेली भेट घ्या. ऑनलाईन पैसे भरणे अनिवार्य आहे.

5. वरील तक्त्यातील मूळ वस्तू, प्रत्येकाची स्वप्रमाणित छायाचित्र आणि जुना पारपत्र घेऊन पारपत्र सेवा केंद्राला उपस्थित राहा. छायाचित्र घेण्याची आवश्यकता नाही.

6. बाहेर पडताना तुम्हाला देण्यात आलेल्या पावती पत्रावर छापील फाइल क्रमांकासह त्याचा मागोवा घ्या.

सामान्य चुका

यापैकी बहुतेकांना पारपत्र सेवा केंद्राकडे दुसऱ्यांदा जाण्यासाठी खर्च येतो आणि शुल्क परत केले जात नाही.

चूक.

काय घडते?

त्याऐवजी काय करावे?

'सुधारणा'किंवा'अद्ययावत'साठी अर्ज करणे

अशी कोणतीही सेवा नाही

पुन्हा जारी करण्यासाठी, विद्यमान वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल करण्यासाठी अर्ज करा

नाव बदलण्यासाठी तटकळचे आरक्षण

काउंटरवर नाकारले; शुल्क परत करण्यायोग्य नाही

केवळ शब्दलेखन सुधारणा आणि पत्ता बदल हा तटकाल-पात्र आहे.

मुद्रांक कागदावर परिशिष्ट जे चे नोटरीकरण करून घेणे

वेळ आणि पैसा विनाकारण खर्च होतो.

दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केलेला साधा कागद

ऑनलाइन सापडलेल्या अप्रचलित प्रतिज्ञापत्राचा वापर

2016 मध्ये तो रद्द करण्यात आला आणि सध्याच्या नियमाच्या विरुद्ध आहे.

सध्याच्या पोर्टलवरून जोडलेले केवळ परिशिष्ट वापरा.

पारपत्र बदलणे पण तिकीट किंवा व्हिसा बदलणे नाही

पुढच्या दौऱ्यात बोर्डिंग आणि व्हिसाच्या समस्या

आधी पारपत्र बदला, नंतर त्याच्या विरोधात सर्व काही जारी करा

ज्येष्ठांसाठी सवलतीची अपेक्षा

हे केवळ नवीन अनुप्रयोगांना लागू होते.

पूर्ण री-इश्यू शुल्काचे अंदाजपत्रक करा

प्रवासात हे कुठे असते?

तपशीलांचा बदल हा सामान्य री-इश्यूच्या बाजूला बसतो, त्याखेरीज नाही.

प्रकरणानुसार संपूर्ण दस्तऐवज यादीः भारतीय पारपत्रासाठी आवश्यक कागदपत्रे ...............................................................................................................................................................................................................................

फॉर्म स्वतः, आणि जे साध्या कागदी घोषणा आहेतः पारपत्र जोडणीचे स्पष्टीकरण ...............................................................................................................................................................................................................................

चरण-दर-चरण प्रक्रिया, जी प्रत्येक री-इश्यूसाठी सामान्य आहेः पारपत्र नूतनीकरणाची प्रक्रिया ...............................................................................................................................................................................................................................

पारपत्र आल्यानंतरची एक नोंद. तुमच्या जुन्या नावाने जारी केलेली आणि प्रवासासाठी, तिकिटांसाठी, व्हिसासाठी वापरली जाणारी कोणतीही वस्तू. प्रवास विमा दस्तऐवज समाविष्ट, तुम्ही प्रत्यक्षात ज्या पारपत्रावर प्रवास करता त्याच्याशी जुळवून घेणे आवश्यक आहे. धोरण दस्तऐवज आणि पारपत्र यांच्यातील विसंगती सर्वात वाईट क्षणी समोर येते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

लग्नानंतर मी माझ्या पारपत्रावरील माझे आडनाव कसे बदलू?विद्यमान वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल करून पारपत्र पुन्हा जारी करण्यासाठी अर्ज करा. जुना पारपत्र आणि एकतर तुमचे विवाह प्रमाणपत्र किंवा दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी केलेले परिशिष्ट जे वरील संयुक्त छायाचित्र घोषणापत्र सोबत ठेवा. परिशिष्ट जे ही एक साध्या कागदी घोषणा आहे आणि त्यासाठी नोटरी, मुद्रांक कागद किंवा दंडाधिकाऱ्याची आवश्यकता नाही.

पारपत्राचे नाव बदलण्यासाठी विवाह प्रमाणपत्र अनिवार्य आहे का?पोर्टलचा दस्तऐवज विभाग विवाह प्रमाणपत्र किंवा परिशिष्ट जे मागतो, तर त्याचे वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न म्हणतात की लग्न किंवा घटस्फोटामुळे कोणत्याही अतिरिक्त दस्तऐवजाची आवश्यकता नाही. दोघांपैकी एक तरी सोबत ठेवा. जे अर्जदार वेगळेपण किंवा वैवाहिक मतभेदांमुळे दोन्ही सादर करू शकत नाहीत, त्यांना त्या वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न विचारले जातात आणि काउंटरवर तसे म्हटले पाहिजे.

मी माझ्या पारपत्रावरील पत्ता कसा बदलू?विद्यमान वैयक्तिक तपशीलातील बदलांतर्गत पुन्हा जारी करण्यासाठी अर्ज करा आणि जुन्या पारपत्रासह तुमच्या सध्याच्या नवीन पत्त्याचा पुरावा सादर करा. फक्त सध्याचा पत्ता सिद्ध करावा लागेल आणि पत्ता बदलण्यासाठी तत्कालला परवानगी आहे.

मी तटकळ अंतर्गत नाव बदलवू शकतो का?नाही. तटकळ योजनेच्या अपात्र वर्गांच्या यादीत नावातील कोणताही बदल आणि वडील, आई किंवा जोडीदाराच्या नावातील कोणत्याही बदलाचा समावेश आहे. नाव कसे ध्वनी करते ते न बदलणारी एक छोटीशी अक्षररचना दुरुस्ती तटकळ अंतर्गत परवानगी आहे आणि त्याचप्रमाणे पत्ता बदलणे देखील आहे.

जेव्हा मी माझे नाव बदलतो तेव्हा माझा पारपत्र क्रमांक बदलतो का?असे समजा. तपशीलांच्या बदलामुळे एक नवीन पुस्तिका तयार होते, आणि हरवलेल्या पारपत्राच्या लगतच्या प्रकरणांमध्ये सरकारची विधाने आणि दुरुस्त केलेली पुस्तिका या दोन्हींमध्ये नवीन पारपत्र क्रमांक जारी करण्यात आला आहे असे म्हटले जाते. जुन्या पुस्तिकेसोबत नवीन पुस्तिका घेऊन जा जिथे त्याच्याकडे वैध व्हिसा आहे.

नावात मोठ्या बदलाची काय गरज आहे?दोन स्थानिक वर्तमानपत्रांमधून किंवा राज्य सरकारच्या राजपत्रातील अधिसूचना, नवीन नावातील किमान दोन सार्वजनिक किंवा शालेय कागदपत्रे आणि जुना पारपत्र. त्यासाठी तात्काळ अर्ज केला जाऊ शकत नाही आणि सरकारी, सार्वजनिक क्षेत्रातील आणि वैधानिक संस्थेचे कर्मचारी वर नमूद केलेल्या वेगळ्या मार्गाचे अनुसरण करतात.

Author Logo
टीम झ्यूरिख कोटक GIC

या ब्लॉगमधील सामग्री झ्युरिक कोटक जनरल इन्शुरन्सच्या प्रतिष्ठित टीमने तयार केली आहे आणि काळजीपूर्वक तपासली आहे, याचा एकमेव उद्देश म्हणजे सामान्य विम्याचे महत्त्व समजून घेण्यासाठी मार्गदर्शन आणि माहिती देणे. आमचा हेतू म्हणजे वापरकर्त्यांना त्यांच्या कार, बाईक आणि आरोग्याच्या विमा पॉलिसी घेण्यासाठी किंवा नूतनीकरण करताना सूज्ञ निर्णय घेण्यास मदत करणे. आमची तज्ज्ञांनी निवडलेली माहिती वाचकांना त्यांचे मौल्यवान मालमत्ता आणि आर्थिक हित सुरक्षित करण्यासाठी आवश्यक ज्ञान प्रदान करण्यासाठी आहे.

अस्वीकरण: विमा हा विनंतीचा (solicitation) विषय आहे. झुरिच कोटक जनरल इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड | IRDAI नोंदणी क्र. १५२ | CIN: U66022MH2004PLC146478. प्रीमियम आणि कव्हरेजचे तपशील केवळ सूचक आहेत आणि ते पॉलिसीच्या अटी, शर्ती व अपवादांच्या अधीन आहेत. कृपया खरेदी करण्यापूर्वी विक्रीविषयक माहितीपत्रक आणि पॉलिसीच्या अटी व शर्ती काळजीपूर्वक वाचा. फायदे, प्रतीक्षा कालावधी आणि अपवाद हे उत्पादन व योजनेनुसार भिन्न असू शकतात. यात सहभागी होणे ऐच्छिक आहे.