वाहने भारतभर दैनंदिन प्रवास सोयीस्कर बनवतात, परंतु ते देशातील वायू प्रदूषणात सर्वात मोठ्या योगदानकर्त्यांपैकी एक आहेत. याचे निराकरण करण्यासाठी सरकारने केंद्रीय मोटार वाहन नियम, 1989 अंतर्गत सर्व वाहनांसाठी पी. यू. सी. प्रमाणपत्र अनिवार्य केले आहे. ही आवश्यकता संयुक्त राष्ट्रांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्टांनुसार भारताच्या व्यापक वचनबद्धतेला देखील समर्थन देते.
या मार्गदर्शकामध्ये पी. यू. सी. चे पूर्ण स्वरूप, पी. यू. सी. प्रमाणपत्राचा अर्थ, ते का महत्वाचे आहे, ते नसल्याबद्दल दंड आणि तुमचे प्रमाणपत्र कसे मिळवायचे किंवा त्याचे नूतनीकरण कसे करावे याचा समावेश आहे.
पी. यू. सी. प्रमाणपत्र म्हणजे काय?
पी. यू. सी. म्हणजे प्रदूषण नियंत्रण. पी. यू. सी. प्रमाणपत्र हा एक अधिकृत दस्तऐवज आहे जो तुमच्या वाहनाचे उत्सर्जन मोटार वाहन कायदा, 1988 अंतर्गत निर्धारित अनुमत मर्यादेत असल्याची पुष्टी करतो. वैध वाहनचालक परवाना आणि तृतीय-पक्ष कार विमा पॉलिसीसह भारतातील सर्व वाहन मालकांसाठी हे अनिवार्य आहे.
तुमचे वाहन अधिकृत चाचणी केंद्रात उत्सर्जन चाचणी उत्तीर्ण झाल्यानंतर पी. यू. सी. प्रमाणपत्र दिले जाते. प्रमाणपत्रात खालील तपशील असतातः
...............................................................................................................................................................................................................................................................वाहनाचा नोंदणी क्रमांक
...............................................................................................................................................................................................................................................................पी. यू. सी. प्रमाणपत्र क्रम क्रमांक
...............................................................................................................................................................................................................................................................उत्सर्जन चाचणीची तारीख
...............................................................................................................................................................................................................................................................उत्सर्जन चाचणी वाचन (प्रदूषकांची पातळी)
...............................................................................................................................................................................................................................................................प्रमाणपत्राची मुदत संपण्याची तारीख
...............................................................................................................................................................................................................................................................अधिकृत पी. यू. सी. चाचणी केंद्राचे नाव आणि पत्ता
सर्व वाहनांसाठी पी. यू. सी. अनिवार्य का आहे?
पी. यू. सी. प्रमाणपत्र ऐच्छिक नाही. केंद्रीय मोटार वाहन नियम, 1989 अंतर्गत ही कायदेशीर आवश्यकता आहे. तुमचे पी. यू. सी. प्रमाणपत्र वैध ठेवणे अनेक महत्त्वाच्या उद्दिष्टांची पूर्तता करते.
1. ही एक कायदेशीर आवश्यकता आहे
भारतीय रस्त्यांवर चालणाऱ्या प्रत्येक वाहनाने वैध पी. यू. सी. प्रमाणपत्र सोबत असणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही त्याशिवाय वाहन चालवत असाल तर तुम्हाला मोटार वाहन कायदा, 1988 च्या कलम 190 (2) अन्वये दंड होऊ शकतो. पहिल्या गुन्ह्यासाठी दंड 1,000 रुपये आहे, जो त्यानंतरच्या उल्लंघनांसाठी 2,000 रुपयांपर्यंत वाढतो. दिल्लीसारख्या राज्यांमध्ये दंड 10,000 रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो. वाहन मालकांना वारंवार पालन न केल्याबद्दल त्यांच्या वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी तीन महिन्यांपर्यंत अपात्रतेचा सामना करावा लागू शकतो.
टीपः दंडाच्या रकमा राज्य सरकारांच्या दुरुस्तीच्या अधीन आहेत. लागू होणाऱ्या ताज्या दंडांसाठी तुमच्या राज्याच्या वाहतूक प्राधिकरणाचा संदर्भ घ्या.
2. यामुळे तुमचे कार्बन फूटप्रिंट कमी होते
भारतात 30 कोटींहून अधिक नोंदणीकृत वाहने आहेत. प्रति-वाहन उत्सर्जनात एक छोटीशी घट देखील राष्ट्रीय हवेच्या गुणवत्तेवर मोजता येण्याजोगा फरक करते. पी. यू. सी. प्रमाणपत्र हे सुनिश्चित करते की तुमचे वाहन भारत स्टेज (बीएस 6) चौकटीअंतर्गत निर्धारित उत्सर्जन निकषांनुसार राहील, ज्यामुळे एकूण कार्बन फूटप्रिंट कमी होण्यास मदत होईल.
3. यामुळे वाहनांच्या नियमित देखभालीस प्रोत्साहन मिळते
ज्या वाहनाची खराब सेवा असते, त्या वाहनातून जास्त उत्सर्जन होते आणि ते पी. यू. सी. चाचणीमध्ये अयशस्वी होतात. दर सहा महिन्यांनी तुमच्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्राचे नूतनीकरण केल्याने तुम्हाला तुमच्या वाहनाची सेवा देण्याचे, यांत्रिक समस्या लवकर समजून घेण्याचे आणि खर्चिक दुरुस्ती टाळण्याचे सातत्यपूर्ण कारण मिळते.
4. वाहन विम्याच्या नूतनीकरणासाठी हे आवश्यक आहे
आय. आर. डी. ए. आय. च्या परिपत्रकानुसार, सर्व विमा कंपन्यांनी केवळ वैध पी. यू. सी. प्रमाणपत्र असलेल्या वाहनांसाठीच वाहन विमा जारी किंवा नूतनीकरण केले आहे याची खात्री करणे आवश्यक आहे. जर तुमच्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्राची मुदत संपली असेल, तर तुमची विमा कंपनी तुमच्या कार विमा पॉलिसीचे नूतनीकरण करण्यास नकार देऊ शकते.
पी. यू. सी. प्रमाणपत्राची वैधता आणि खर्च
नवीन वाहनांमध्ये पी. यू. सी. प्रमाणपत्र असते जे नोंदणीच्या तारखेपासून एक वर्षासाठी वैध असते. त्यानंतर दर सहा महिन्यांनी प्रमाणपत्राचे नूतनीकरण करणे आवश्यक असते. पी. यू. सी. चाचणीची किंमत सामान्यतः पेट्रोल वाहनांसाठी 60 ते 100 रुपये असते. डिझेल आणि सी. एन. जी. वाहनांसाठी थोडे जास्त शुल्क आकारले जाऊ शकते. वास्तविक शुल्क राज्य आणि चाचणी केंद्रानुसार बदलते.
तुमचे पी. यू. सी. प्रमाणपत्र कसे मिळवायचे किंवा नूतनीकरण कसे करावे
तुम्ही खालीलपैकी कोणत्याही ठिकाणी तुमच्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्राचे नूतनीकरण करू शकताः
...............................................................................................................................................................................................................................................................उत्सर्जन चाचणी युनिटसह अधिकृत पेट्रोल पंप
...............................................................................................................................................................................................................................................................प्रादेशिक परिवहन कार्यालये (आर. टी. ओ.)
...............................................................................................................................................................................................................................................................स्वतंत्र अधिकृत पी. यू. सी. चाचणी केंद्रे
तुम्ही भेट देता तेव्हा तुमच्या वाहनाचे नोंदणी प्रमाणपत्र सोबत ठेवा. चाचणीला फक्त काही मिनिटे लागतात आणि प्रमाणपत्र नाममात्र शुल्कासह जागीच दिले जाते.
तुमचे पी. यू. सी. प्रमाणपत्र ऑनलाईन कसे डाउनलोड करावे
जर तुम्हाला तुमचे विद्यमान पी. यू. सी. प्रमाणपत्र तपासायचे असेल किंवा डाउनलोड करायचे असेल, तर परिवहन सेवा पोर्टलवर या चरणांचे अनुसरण करा ( parivahan.gov.in ):
1.येथे परिवहन सेवा पोर्टलला भेट द्या https://parivahan.gov.in
2.पी. यू. सी. प्रमाणपत्र पर्यायावर क्लिक करा.
3.तुमचा वाहन नोंदणी क्रमांक आणि चेसिस क्रमांकाची शेवटची पाच अक्षरे प्रविष्ट करा.
4.कॅप्चा कोड प्रविष्ट करा आणि सादर करा
5.तुमचे पी. यू. सी. प्रमाणपत्र तपशील पडद्यावर दिसतील.
6.तुमच्या नोंदींसाठी एक प्रत डाउनलोड करा किंवा जतन करा
60 सेकंदात कार विम्याचे कोट मिळवा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्नः विद्युत वाहनांसाठी (ई. व्ही.) पी. यू. सी. प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
उत्तरः सध्याच्या नियमांनुसार, विजेवर चालणाऱ्या वाहनांना पी. यू. सी. प्रमाणपत्राची आवश्यकता नसते कारण ते शून्य टेलपाइप उत्सर्जन निर्माण करतात. तथापि, नियम बदलू शकतात, म्हणून तुमच्या प्रादेशिक वाहतूक प्राधिकरणाशी संपर्क साधा.
प्रश्नः जर माझ्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्राची मुदत संपली तर काय होईल?
उत्तरः कालबाह्य झालेल्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्रासह वाहन चालवणे हे कायदेशीर उल्लंघन आहे आणि परिणामी दंड होऊ शकतो. सार्वजनिक रस्त्यांवर तुमचे वाहन वापरण्यापूर्वी तुम्ही ताबडतोब अधिकृत चाचणी केंद्रात त्याचे नूतनीकरण केले पाहिजे.
प्रश्नः मी पी. यू. सी. प्रमाणपत्रासाठी ऑनलाईन अर्ज करू शकतो का?
उत्तरः सध्या, पी. यू. सी. प्रमाणपत्र जारी करण्यासाठी भौतिक उत्सर्जन चाचणी आवश्यक आहे. तुम्ही प्रमाणपत्रासाठी पूर्णपणे ऑनलाईन अर्ज करू शकत नाही किंवा त्याचे नूतनीकरण करू शकत नाही. तथापि, तुम्ही तुमच्या प्रमाणपत्राची स्थिती तपासू शकता आणि ते परिवहन पोर्टलवरून डाउनलोड करू शकता.
प्रश्नः मला माझ्या पी. यू. सी. प्रमाणपत्राचे किती वेळा नूतनीकरण करावे लागेल?
उत्तरः नवीन वाहन एक वर्षाचे पी. यू. सी. प्रमाणपत्र घेऊन येते. त्यानंतर, दर सहा महिन्यांनी अधिकृत चाचणी केंद्रात त्याचे नूतनीकरण करणे आवश्यक आहे.
प्रश्नः कार विम्याचे नूतनीकरण करण्यासाठी वैध पी. यू. सी. प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
उत्तरः होय. आय. आर. डी. ए. आय. च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, वाहन विमा पॉलिसी जारी करण्यापूर्वी किंवा नूतनीकरण करण्यापूर्वी विमा कंपन्यांनी वाहनाकडे वैध पी. यू. सी. प्रमाणपत्र आहे की नाही याची पडताळणी करणे आवश्यक आहे.
भारतातील आर. टी. ओ. कार्यालयाची ठिकाणे | |||
कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या
अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

