जर तुमचा भारतीय पारपत्र कालबाह्य होण्याच्या जवळ असेल, आधीच कालबाह्य झाला असेल किंवा अद्ययावत करण्याची गरज असेल, तर तुम्ही अधिकृत पारपत्र सेवा पोर्टलद्वारे त्याचे नूतनीकरण करू शकता. ही प्रक्रिया बहुतेक ऑनलाइन आहे, बायोमेट्रिक्ससाठी एकाच वैयक्तिक भेटीसह. हे मार्गदर्शक तुम्हाला 2026 मध्ये शुल्क, कागदपत्रे, प्रक्रिया वेळ आणि तुमच्या पारपत्राची मुदत काही वर्षांपूर्वी संपली तर काय करावे यासह तुम्हाला माहित असणे आवश्यक असलेल्या सर्व गोष्टींबद्दल मार्गदर्शन करते.
आंतरराष्ट्रीय प्रवासाचे सुरक्षित नियोजन करण्यासाठी नूतनीकरण केलेला पारपत्र हे देखील पहिले पाऊल आहे. बहुतेक देशांमध्ये तुमचा पारपत्र तुमच्या प्रवेशाच्या तारखेपासून किमान सहा महिन्यांसाठी वैध असणे आवश्यक आहे आणि प्रवास विमा पुरवठादार पॉलिसी जारी करताना पारपत्राची वैधता सत्यापित करतात.
तुम्हाला तुमच्या पारपत्राचे नूतनीकरण का करावे लागते?
भारतीय पारपत्राच्या नूतनीकरणाची चार सामान्य कारणे आहेतः
कालबाह्यताः प्रौढ पारपत्र जारी केल्याच्या तारखेपासून 10 वर्षांसाठी वैध असतात. किरकोळ पारपत्र (18 वर्षांखालील) 5 वर्षांसाठी किंवा मूल 18 वर्षांचे होईपर्यंत, यापैकी जे आधी असेल ते वैध असतात.
वैयक्तिक तपशील बदलः लग्नानंतर, घटस्फोटानंतर किंवा डीड पोलद्वारे तुमचे नाव बदलले असल्यास, नवीन तपशील प्रतिबिंबित करण्यासाठी तुम्ही पारपत्राचे नूतनीकरण करू शकता.
वापरलेली पृष्ठे-तुमच्या पारपत्रातील सर्व व्हिसा पृष्ठे वापरलेली असल्यास, तुम्ही नवीन पुस्तिकेसाठी अर्ज करू शकता.
प्रवासाकडे वाटचालः अनेक देश तुमच्या प्रवासाच्या तारखेच्या पलीकडे किमान सहा महिन्यांची वैधता मागतात, म्हणून मुदत संपण्यापूर्वी किमान 9 ते 12 महिने नूतनीकरण करणे शहाणपणाचे आहे.
टीपः जर तुमचा पारपत्र हरवला असेल, चोरीला गेला असेल किंवा खराब झाला असेल, तर तुम्ही पुन्हा जारी करण्यासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे (नूतनीकरण नाही). दोन्ही प्रक्रियांचे वेगवेगळे नियम आहेत. या मार्गदर्शकामध्ये नंतर तुलना सारणी पहा.
भारतात पारपत्र नूतनीकरणासाठी कोण पात्र आहे?
तुम्ही तुमच्या भारतीय पारपत्राच्या नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता जरः
तुमचा सध्याचा पारपत्र पुढील 12 महिन्यांत कालबाह्य होणार आहे.
तुमच्या पारपत्राची मुदत आधीच संपली आहे (भारतात उशीरा नूतनीकरण केल्यास कोणताही दंड नाही).
तुम्हाला नाव, पत्ता, वैवाहिक स्थिती किंवा स्वरूप यासारखे वैयक्तिक तपशील अद्ययावत करणे आवश्यक आहे.
तुमच्या पुस्तिकेतील सर्व व्हिसा पृष्ठे वापरली गेली आहेत.
भारतातील पारपत्र नूतनीकरणाची टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
2026 पर्यंतची संपूर्ण पारपत्र नूतनीकरणाची प्रक्रिया येथे आहे.
पायरी 1: आवश्यक कागदपत्रे गोळा करा
ऑनलाईन अर्ज सुरू करण्यापूर्वी सर्व कागदपत्रे तयार ठेवा. पारपत्र सेवा केंद्र (पी. एस. के.) भेटीवर मूळ प्रती आवश्यक आहेत.
मूळ पारपत्र ज्याचे नूतनीकरण केले जात आहे.
विद्यमान पारपत्राची पहिली दोन पृष्ठे आणि शेवटची दोन पृष्ठे, तसेच लागू असल्यास ई. सी. आर. किंवा ई. सी. आर. नसलेले पृष्ठ यांच्या स्वप्रमाणित छायाप्रति.
पत्ता पुरावा जसे की आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र, अलीकडील उपयुक्तता बिल, भाडे करार किंवा छायाचित्रासह बँक पासबुक.
जन्म प्रमाणपत्र, शाळा सोडण्याचे प्रमाणपत्र किंवा पॅन कार्ड यासारख्या जन्मतारीखेचा पुरावा.
जर तुम्ही लग्नानंतर नाव बदलण्यासाठी अर्ज करत असाल तर विवाह प्रमाणपत्र.
पारपत्र खराब झाल्यास परिशिष्ट ई (स्व-घोषणा).
तुम्हाला प्रत्यक्ष छायाचित्रे घेऊन जाण्याची गरज नाही. तुमच्या भेटीदरम्यान पारपत्र सेवा केंद्रात छायाचित्रे आणि बायोमेट्रिक्स टिपले जातात.
पायरी 2: ऑनलाईन अर्ज भरा
अधिकृत पारपत्र सेवा पोर्टलला येथे भेट द्या https://www.passportindia.gov.in आणि या चरणांचे अनुसरण कराः
'नोंदणी करा/प्रवेश करा'वर क्लिक करा. नवीन वापरकर्त्यांनी'नवीन वापरकर्ता नोंदणी'निवडावी आणि वैध ईमेल आयडी वापरून खाते तयार करावे.
लॉग इन केल्यानंतर'नवीन पारपत्रासाठी अर्ज करा/पारपत्र पुन्हा जारी करा'वर क्लिक करा.
अर्जाचा प्रकार म्हणून'पासपोर्ट पुन्हा जारी करा'निवडा.
फॉर्म काळजीपूर्वक भरा. तुम्ही बदलासाठी अर्ज करत नसल्यास सर्व तपशील तुमच्या विद्यमान पारपत्राशी जुळतील याची खात्री करा.
फॉर्म सादर करा आणि देयक पृष्ठावर जा.
पायरी 3: नूतनीकरण शुल्क भरा
तुमच्या भेटीच्या जागेची पुष्टी करण्यासाठी देयक ऑनलाईन पूर्ण करणे आवश्यक आहे. स्वीकारलेल्या पद्धती पुढीलप्रमाणे आहेतः
डेबिट कार्ड किंवा क्रेडिट कार्ड.
नेट बँकिंग (बहुतेक प्रमुख बँका समर्थित).
यू. पी. आय.
एस. बी. आय. बँकेचे चलन (एस. बी. आय. च्या शाखांमध्ये ऑफलाईन भरणा).
टीपः अर्ज नंतर रद्द केला गेला असला तरी एकदा भरल्यानंतर शुल्क परत केले जाणार नाही.
पायरी 4: पी. एस. के. किंवा पी. ओ. पी. एस. के. भेटीचे आरक्षण करा
पैसे भरल्यानंतर, तुम्हाला येथे भेटीचे वेळापत्रक आखण्याचे निर्देश दिले जातीलः
तुमच्या निवडलेल्या शहरातील पारपत्र सेवा केंद्र (पीएसके), किंवा
अधिक स्थानिक पर्यायासाठी टपाल कार्यालय पारपत्र सेवा केंद्र (पी. ओ. पी. एस. के.).
महत्त्वाचेः सध्याच्या पारपत्र सेवा प्रणालीअंतर्गत, तुम्ही तुमच्या पत्त्याची पर्वा न करता भारतातील कोणतेही पारपत्र सेवा केंद्र निवडू शकता. तुम्ही तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्यापासून दूर असाल तर हे उपयुक्त ठरेल.
पायरी 5: मूळ कागदपत्रांसह पी. एस. के. ला भेट द्या
तुमच्या भेटीच्या दिवशीः
सर्व मूळ कागदपत्रे आणि स्वप्रमाणित छायाचित्रांसह मुद्रित अर्ज पावती (ए. आर. एन.) सोबत ठेवा.
सुरक्षा तपासणीसाठी तुमच्या स्लॉटच्या किमान 15 मिनिटे आधी पीएसकेशी संपर्क साधा.
काउंटरवर, तुमच्या कागदपत्रांची पडताळणी केली जाईल आणि तुमचे बायोमेट्रिक्स (बोटांचे ठसे, छायाचित्र, स्वाक्षरी) टिपले जातील.
पायरी 6: पोलिस पडताळणी (लागू असल्यास)
नूतनीकरणासाठी नेहमीच पोलिस पडताळणीची आवश्यकता नसते. जरः
तुमची पूर्वीची पोलिस पडताळणी स्पष्ट होती, आणि
तुमच्या वैयक्तिक तपशीलात किंवा पत्त्यात कोणताही बदल नाही.
पोलिस पडताळणी आवश्यक आहे जरः
पत्ता बदलण्यात आला आहे.
तुमच्या पारपत्राची मुदत काही वर्षांपूर्वी संपली.
नाव किंवा इतर वैयक्तिक तपशीलांमध्ये बदल झाला आहे.
पारपत्र अधिकाऱ्याने दर्शविलेले हे एक विशेष प्रकरण आहे.
पायरी 7: तुमच्या अर्जाचा मागोवा घ्या
एकदा सादर केल्यानंतर, तुम्ही'मागोवा अर्ज स्थिती'विभागांतर्गत पारपत्र सेवा पोर्टलद्वारे तुमच्या अर्जाच्या स्थितीचा मागोवा घेऊ शकता. तुम्हाला आवश्यक असेलः
तुमचा फाइल क्रमांक किंवा अर्ज संदर्भ क्रमांक (ए. आर. एन.).
तुमची जन्मतारीख.
तुम्हाला प्रत्येक टप्प्यावर एस. एम. एस. अपडेट्स देखील मिळतील.
पायरी 8: तुमचा नूतनीकरण केलेला पारपत्र मिळवा
यशस्वी प्रक्रियेनंतर, तुमचा नवीन पारपत्र स्पीड पोस्टद्वारे तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्यावर पाठवला जातो. तुम्हाला एस. एम. एस. द्वारे पाठवलेल्या स्पीड पोस्ट ट्रॅकिंग क्रमांकाचा वापर करून देखील तुम्ही माल मागवू शकता.
भारतातील पारपत्र नूतनीकरणाचे शुल्क आणि शुल्क
2026 पर्यंत पारपत्र नूतनीकरणासाठी लागू असलेले शुल्क खाली दिले आहे. भारतीय पारपत्र शुल्क वय (प्रौढ विरुद्ध अल्पवयीन) आणि पुस्तिकेच्या आकारानुसार (36 पृष्ठे किंवा 60 पृष्ठे) वर्गीकृत केले आहे.
अर्जाचा प्रकार | पृष्ठे | सामान्य शुल्क (रु.) | तात्काळ शुल्क (रु.) |
|---|---|---|---|
प्रौढ (18 वर्षे आणि त्याहून अधिक) | 36 | 1, 500 | 3, 500 |
प्रौढ (18 वर्षे आणि त्याहून अधिक) | 60.............................................................................................................................................................................................................................................................. | 2, 000 | 4, 000 |
अल्पवयीन (18 वर्षांपेक्षा कमी), 5 वर्षांची वैधता | 36 | 1, 000 | 3, 000 |
खराब झालेल्या पारपत्राची बदली | 36/60 | 3, 000/3,500 | 5, 000/5,500 |
हरवलेला पारपत्र बदलणे | 36/60 | 3, 000/3,500 | 5, 000/5,500 |
टीपः भारतात ज्येष्ठ नागरिक शुल्क विभाग वेगळा नाही. 60 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाचे नागरिक इतर प्रौढांप्रमाणेच शुल्क भरतात परंतु ते पी. एस. के. मध्ये ज्येष्ठ नागरिकांच्या प्राधान्याच्या नियुक्तीसाठी पात्र आहेत. पैसे भरण्यापूर्वी नेहमी अधिकृत पारपत्र सेवा पोर्टलवर नवीनतम शुल्काची पडताळणी करा.
2026 मधील नवीनतम अद्यतने तुम्हाला माहित असायला हवीत
पारपत्र प्रणालीमध्ये काही बदल करण्यात आले आहेत जे तुम्ही अर्ज करण्यापूर्वी लक्षात घेण्यासारखे आहेतः
ई-पासपोर्टची सुरुवातः भारताने अतिरिक्त सुरक्षेसाठी डिजिटलरित्या साठवलेल्या बायोमेट्रिक डेटासह चिप-सक्षम ई-पासपोर्ट जारी करण्यास सुरुवात केली आहे. 2024 पासूनचे बहुतेक रीइश्यु ई-पासपोर्ट आहेत.
1 ऑक्टोबर 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या मुलांसाठी जन्म प्रमाणपत्र अनिवार्य आहेः जर तुम्ही या तारखेनंतर जन्मलेल्या मुलासाठी अल्पवयीन व्यक्तीच्या पारपत्राचे नूतनीकरण करत असाल, तर जन्मतारीख पुरावा म्हणून केवळ जन्म प्रमाणपत्र स्वीकारले जाते.
गोपनीयता सुधारणाः पालकांची नावे आणि संपूर्ण निवासी पत्ता आता नवीन पारपत्रांवर छापला जात नाही.
डिजिलॉकर समर्थनः तुम्ही आधार, पॅन आणि इतर कागदपत्रे डिजिलॉकरच्या माध्यमातून सादर करू शकता, ज्यामुळे प्रत्यक्ष कागदपत्रांचे काम कमी होईल.
भारतात कालबाह्य झालेल्या पारपत्राचे नूतनीकरण कसे करावे
भारतीय प्रवाशांनी विचारलेल्या सर्वात सामान्य प्रश्नांपैकी हा एक प्रश्न आहे. चांगली बातमीः कालबाह्य झालेल्या पारपत्राच्या नूतनीकरणासाठी भारतात कोणताही दंड नाही, त्याची मुदत कितीही गेली असली तरी.
1 ते 3 वर्षे संपल्यानंतर नूतनीकरण
जर तुमच्या पारपत्राची मुदत गेल्या तीन वर्षांत संपली असेल, तर नूतनीकरण प्रक्रिया सामान्य नूतनीकरणासारखीच आहे. तुमची पूर्वीची नोंद स्पष्ट असल्यास कदाचित पोलिस पडताळणीची आवश्यकता नसेल.
10 वर्षे संपल्यानंतर नूतनीकरण
जर तुमच्या पारपत्राची मुदत अनेक वर्षे संपली असेल (5,10 किंवा त्याहून अधिक वर्षांसह), तरीही तुम्ही त्याच पारपत्र अर्जाद्वारे नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता. तथापि, खालील मुद्दे लागू होतातः
बहुतांश प्रकरणांमध्ये पोलिस पडताळणी अनिवार्य असते.
निरंतर भारतीय निवासाची पडताळणी करण्यासाठी तुम्हाला अतिरिक्त कागदपत्रे सादर करण्यास सांगितले जाऊ शकते.
प्रक्रिया वेळ नियमित नूतनीकरणापेक्षा जास्त असू शकते.
कोणतेही दंड किंवा विलंब शुल्क नाही, फक्त मानक पुनर्मुद्रण शुल्क लागू होते.
तुम्हाला प्रवासासाठी तातडीच्या पारपत्राची आवश्यकता असल्यास, अतिरिक्त पडताळणीच्या अधीन राहून, दीर्घकाळ संपलेल्या पारपत्रांसाठीही तत्काल योजना उपलब्ध आहे.
तात्काळ पारपत्र नूतनीकरण योजना
तुम्हाला तुमच्या नूतनीकृत पारपत्राची तातडीची गरज असल्यास, तात्काळ योजना अतिरिक्त शुल्कासाठी जलद प्रक्रिया देते.
प्रक्रिया वेळः सामान्यतः बायोमेट्रिक कॅप्चरच्या तारखेपासून 1 ते 3 कामाचे दिवस, स्पष्ट नोंदींच्या अधीन.
अतिरिक्त शुल्कः सामान्य शुल्कापेक्षा 2,000 रुपये जास्त.
पात्रताः बहुतेक प्रौढ भारतीय नागरिक पात्र आहेत. तथापि, नावातील संपूर्ण बदल किंवा प्रतिकूल पोलिस पडताळणी असलेल्या अर्जदारांसारख्या मोठ्या बदलांसाठी तात्काळ उपलब्ध नाही.
कागदपत्रेः प्रमाणित कागदपत्रांव्यतिरिक्त, अधिकृत तात्काळ स्वीकृत यादीमधून तीन अतिरिक्त पुरावे आवश्यक आहेत.
पारपत्राच्या नूतनीकरणासाठी आवश्यक कागदपत्रे
भारतातील विशिष्ट प्रौढ पारपत्र नूतनीकरणासाठी आवश्यक असलेल्या कागदपत्रांची त्वरित तपासणी यादी येथे आहेः
पहिल्या दोन आणि शेवटच्या दोन पानांच्या स्वप्रमाणित प्रतींसह मूळ विद्यमान पारपत्र.
पत्त्याचा पुरावा (कोणताही एक): आधार कार्ड, मतदार ओळखपत्र, विजेचे बिल, पाण्याचे बिल, नोंदणीकृत भाडे करार किंवा छायाचित्रासह बँक पासबुक.
जन्मतारीख पुरावाः जन्म प्रमाणपत्र, शाळा सोडण्याचे प्रमाणपत्र, पॅन कार्ड किंवा आधार कार्ड.
लग्नानंतरचे नाव बदलण्यासाठी अर्ज करत असल्यास विवाह प्रमाणपत्र.
खराब झालेल्या पारपत्राच्या बदल्यासाठी परिशिष्ट ई (स्व-घोषणा).
जोडीदाराचे नाव बदलण्यासाठी परिशिष्ट जे किंवा विवाह प्रमाणपत्र.
पारपत्र नूतनीकरणाची स्थिती ऑनलाईन कशी तपासायची
तुमचा अर्ज सादर केल्यानंतर, तुम्ही कधीही ऑनलाइन स्थिती तपासू शकताः
पारपत्र सेवा पोर्टलला भेट द्या.
'ट्रॅक ऍप्लिकेशन स्टेटस'वर क्लिक करा.
तुमचा फाइल क्रमांक किंवा ए. आर. एन. (अर्ज संदर्भ क्रमांक) प्रविष्ट करा.
तुमची जन्मतारीख प्रविष्ट करा.
सध्याचा टप्पा पाहण्यासाठी'ट्रॅक स्टेटस'वर क्लिक करा.
तुम्हाला'अर्ज प्राप्त','पुनरावलोकन सुरू','पोलिस पडताळणी सुरू','मुद्रण प्रगतीमध्ये','पाठविले'आणि'वितरित'यासारखी स्थिती अद्यतने दिसतील.
पारपत्राचे नूतनीकरण विरुद्ध पुन्हा जारी करणेः फरक काय आहे?
'नूतनीकरण'आणि'पुन्हा जारी करणे'या संज्ञा बऱ्याचदा एक-दुसऱ्याच्या बदल्यात वापरल्या जातात, परंतु काही व्यावहारिक फरक आहेत. पारपत्र सेवा पोर्टल अधिकृतपणे दोन्हीसाठी'पारपत्र पुन्हा जारी करणे'वापरते.
पैलू | पारपत्राचे नूतनीकरण | पारपत्र पुन्हा जारी करणे |
|---|---|---|
अर्ज कधी करावा? | पारपत्राची मुदत संपली आहे किंवा ती कालबाह्य होणार आहे | पारपत्र हरवले आहे, खराब झाले आहे किंवा तपशील बदलणे आवश्यक आहे |
वैयक्तिक तपशीलात बदल | किरकोळ किंवा कोणताही बदल नाही | परवानगी (नाव, पत्ता इ.) |
पोलिस पडताळणी | बऱ्याचदा गरज नसते. | सहसा आवश्यक |
वैधता जारी | नवीन 10 वर्षे (अल्पवयीन मुलांसाठी 5) | नवीन 10 वर्षे (अल्पवयीन मुलांसाठी 5) |
अर्जाचा फॉर्म | पारपत्र प्रपत्राची तीच पुनर्रचना | पारपत्र प्रपत्राची तीच पुनर्रचना |
पारपत्राच्या सुरळीत नूतनीकरणासाठीच्या टिपा
जर तुम्ही प्रवासाचे नियोजन केले असेल तर तुमच्या पारपत्राची मुदत संपण्याच्या तारखेच्या किमान 9 ते 12 महिने आधी अर्ज करा.
सादर करण्यापूर्वी तुमच्या विद्यमान पारपत्राच्या विरुद्ध फॉर्ममधील प्रत्येक तपशील क्रॉस-चेक करा.
तुमच्या पी. एस. के. भेटीसाठी प्रत्येक दस्तऐवजाच्या मूळ आणि छायाप्रति दोन्ही सोबत ठेवा.
वेळ वाचवण्यासाठी आधार, पॅन आणि इतर कागदपत्रे अपलोड करण्यासाठी डिजिलॉकरचा वापर करा.
तुम्हाला काही अडचण आल्यास, पारपत्र सेवा हेल्पलाईन 1800-258-1800 (टोल-फ्री) वर उपलब्ध आहे.
परदेशात तुमचा पारपत्र हरवल्यास किंवा चोरीला गेल्यास काय करावे?
परदेशात प्रवास करताना तुमचा भारतीय पारपत्र गमावणे तणावपूर्ण असू शकते. ही पावले त्वरेने उचलाः
स्थानिक पोलीस ठाण्यात पोलिस अहवाल दाखल करा आणि त्याची प्रत मिळवा.
जवळच्या भारतीय दूतावास, उच्चायोग किंवा वाणिज्य दूतावासाशी संपर्क साधा.
पोलीस अहवालाची प्रत, हरवलेल्या पारपत्राच्या प्रती, ओळखपत्राचा पुरावा आणि प्रवासाची तिकिटे सादर करा.
भारतात परतण्यासाठी आपत्कालीन प्रमाणपत्रासाठी (ई. सी.) किंवा वेळ मिळाल्यास नवीन पारपत्रासाठी अर्ज करा.
तुमच्या विमानसेवा आणि प्रवास विमा प्रदात्याला शक्य तितक्या लवकर कळवा.
तुमचा नूतनीकरण केलेला पारपत्र प्रवास विम्यासह जोडा
एकदा तुमच्या पारपत्राचे नूतनीकरण झाले आणि तुम्ही प्रवासासाठी तयार झालात, तर पुढील आवश्यक पायरी म्हणजे प्रवास विमा खरेदी करणे प्रवास विमा पॉलिसी तुम्हाला परदेशातील वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, प्रवास रद्द होणे, सामान गमावणे, पारपत्र गमावणे आणि इतर अनपेक्षित घटनांपासून संरक्षण देते. अनेक शेंगेन आणि इतर व्हिसा अर्जांना प्रवास विम्याचा पुरावा देखील आवश्यक असतो.
झुरिख कोटाक ट्रॅव्हल इन्श्युरन्स रोखीविरहित रुग्णालयात दाखल होणे, 24x7 सहाय्य आणि काही मिनिटांत ऑनलाइन खरेदी करता येण्याजोग्या पॉलिसीसह जगभरातील संरक्षण प्रदान करते. आजच एक किंमत मिळवा आणि मनःशांतीने प्रवास करा.
निष्कर्ष
2026 मध्ये तुमच्या भारतीय पारपत्राचे नूतनीकरण करणे ही एक संरचित ऑनलाइन प्रक्रिया आहे जी बायोमेट्रिक्ससाठी एकाच पी. एस. के. भेटीसह संपते. सहज अनुभवाची गुरुकिल्ली म्हणजे लवकर सुरुवात करणे, सर्व कागदपत्रे तयार ठेवणे आणि अर्जाचा फॉर्म दोनदा तपासणे. ई-पासपोर्ट आणि डिजिलॉकर एकत्रीकरण सुरू झाल्यानंतर, ही प्रक्रिया पूर्वीपेक्षा जलद आणि अधिक सुरक्षित झाली आहे.
एकदा तुमच्या पारपत्राचे नूतनीकरण झाले की, प्रवास विम्यासह तुमचा प्रवास सुरक्षित ठेवण्यास विसरू नका. यात वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती, सामान गमावणे आणि प्रवास रद्द करणे यांचा समावेश आहे आणि तुम्ही जिथे कुठे प्रवास करता तिथे तुम्हाला मनःशांती मिळते.
60 सेकंदांच्या आत विनामूल्य किंमत मिळवाः झुरिच कोटाक प्रवास विमा आताच खरेदी करा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मी भारतात कुठेही माझ्या पारपत्राचे नूतनीकरण करू शकतो का?
होय. सध्याची पारपत्र सेवा प्रणाली तुम्हाला तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्याची पर्वा न करता, भारतभरातील कोणतेही पारपत्र सेवा केंद्र (पी. एस. के.) किंवा टपाल कार्यालय पारपत्र सेवा केंद्र (पी. ओ. पी. एस. के.) निवडण्याची परवानगी देते. जर तुम्ही दुसऱ्या शहरात शिकत असाल किंवा काम करत असाल तर हे उपयुक्त आहे.
भारतात पारपत्र नूतनीकरणाला किती दिवस लागतात?
सामान्य योजनेंतर्गत, पारपत्र नूतनीकरणासाठी सामान्यतः अर्जाच्या तारखेपासून 30 ते 45 कामाचे दिवस लागतात, ज्यात पोलिस पडताळणीचा समावेश असतो. तात्काळ अर्जांवर 1 ते 3 कामकाजाच्या दिवसांच्या आत प्रक्रिया केली जाते, जी स्पष्ट नोंदींच्या अधीन असते.
मी माझ्या पारपत्राची मुदत संपण्यापूर्वी त्याचे नूतनीकरण करू शकतो का?
होय. तुम्ही मुदत संपण्याच्या तारखेपूर्वी एक वर्षापर्यंत नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता. जर तुम्ही आंतरराष्ट्रीय प्रवासाचे नियोजन केले असेल तर लवकर नूतनीकरणाची शिफारस केली जाते, कारण अनेक देशांना तुमच्या प्रवासाच्या तारखांच्या पलीकडे किमान सहा महिन्यांची वैधता आवश्यक असते.
पारपत्राची मुदत संपल्यानंतर त्याचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते का?
होय. कालबाह्य झालेल्या भारतीय पारपत्राच्या नूतनीकरणासाठी भारतात कोणताही दंड नाही, त्याची मुदत किती गेली आहे याची पर्वा न करता. तथापि, अनेक वर्षांपासून कालबाह्य झालेल्या पारपत्रांसाठी पोलिस पडताळणी आणि अतिरिक्त कागदपत्रांची आवश्यकता असू शकते.
नूतनीकरणानंतर पारपत्र क्रमांक बदलतो का?
होय, बहुतेक प्रकरणांमध्ये नूतनीकरणानंतर पारपत्र क्रमांक बदलतो कारण नवीन पुस्तिका जारी केली जाते. तथापि, जुना पारपत्र नोंदींमध्ये जोडलेला राहतो. जर त्यात वैध व्हिसा असेल तर नवीन पारपत्राबरोबर तुमचा जुना पारपत्र घेऊन जाण्याचा सल्ला दिला जातो.
पारपत्राच्या नूतनीकरणासाठी पोलिस पडताळणी आवश्यक आहे का?
नेहमी पोलिस पडताळणीची आवश्यकता नसते. तुमची पूर्वीची पोलिस पडताळणी स्पष्ट असेल आणि वैयक्तिक तपशीलांमध्ये कोणतेही बदल नसतील तर सामान्यतः ती वगळली जाते. पत्ता बदलणे, दीर्घकाळ संपलेले पारपत्र किंवा नाव बदलण्याच्या बाबतीत हे अनिवार्य आहे.
नूतनीकरणासाठी मला माझा जुना पारपत्र सादर करण्याची गरज आहे का?
होय. तुमच्या भेटीदरम्यान मूळ जुना पारपत्र पीएसके येथे सादर करणे आवश्यक आहे. तो रद्द केला जातो आणि नोंदी ठेवण्यासाठी नवीन पारपत्रासह तुम्हाला परत केला जातो. तुमच्या जुन्या पारपत्रात वैध व्हिसा असल्यास, तो संदर्भ म्हणून सुरक्षितपणे ठेवला पाहिजे.
मी माझ्या पारपत्राचे ऑनलाईन नूतनीकरण करू शकतो का?
अर्ज, शुल्क भरणे आणि भेटीचे आरक्षण पारपत्र सेवा पोर्टलद्वारे ऑनलाइन पूर्ण केले जाते. तथापि, बायोमेट्रिक कॅप्चर आणि दस्तऐवज पडताळणीसाठी तुम्ही स्वतः पीएसके किंवा पीओपीएसकेला भेट देणे आवश्यक आहे.
माझा पारपत्र हरवला किंवा खराब झाला तर काय होईल?
तुमचा पारपत्र हरवल्यास किंवा खराब झाल्यास, तुम्ही पुन्हा जारी करण्यासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे (नूतनीकरण नाही). तुम्हाला पोलिस अहवाल दाखल करावा लागेल (नुकसान झाल्यास), परिशिष्ट ई (नुकसान झाल्यास) सादर करावा लागेल आणि अतिरिक्त सहाय्यक कागदपत्रे द्यावी लागतील. शुल्क देखील सामान्य नूतनीकरणापेक्षा जास्त आहे.
मुदत संपल्यानंतर किती काळ पारपत्राचे नूतनीकरण केले जाऊ शकते?
कालमर्यादा नाही. तुम्ही भारतीय पारपत्राची मुदत संपल्यानंतर कधीही नूतनीकरण करू शकता, जरी त्याची मुदत अनेक वर्षे संपली असली तरी. तथापि, उशीरा नूतनीकरणासाठी सहसा पोलिस पडताळणीची आवश्यकता असते आणि प्रक्रिया करण्यास जास्त वेळ लागू शकतो.
