कार विम्यामध्ये स्वतःचे नुकसान हप्ते म्हणजे काय?

तयार केले: May 18, 2026शेवटचे अद्यतन: Jun 15, 2026
कार विम्यामध्ये स्वतःचे नुकसान हप्ते म्हणजे काय?

कार विम्यातील स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्याचा अर्थ काय आहे, त्यात काय समाविष्ट आहे आणि त्याची गणना कशी केली जाते हे समजून घ्या. हे अॅड-ऑन तुमच्या गाडीचे संरक्षण कसे करते ते जाणून घ्या.

जर तुम्हाला कार विम्याची किंमत मिळाली असेल, तर तुम्ही स्वतःचे नुकसान हप्ते किंवा ओ. डी. हप्ते नावाची एक ओळ वस्तू पाहिली असेल. अनेक कार मालक ती एकूण विमा हप्ते म्हणून गोंधळून टाकतात किंवा त्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करतात. ओ. डी. हप्ते म्हणजे काय, त्यात काय समाविष्ट आहे, त्याची गणना कशी केली जाते आणि तुमच्या गाडीसाठी ते महत्त्वाचे का आहे हे या लेखात स्पष्ट केले आहे.

स्वतःचे नुकसान (ओडी) प्रीमियम म्हणजे काय?

द. स्वतःचे नुकसान हप्ते ओ. डी. प्रीमियम असेही लिहिले जाते, जी तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या गाडीचे शारीरिक नुकसान किंवा नुकसान होण्यापासून संरक्षण करण्यासाठी भरता. ही कार विमा पॉलिसीच्या दोन मुख्य घटकांपैकी एक आहे. दुसरी म्हणजे थर्ड पार्टी लायबिलिटी प्रीमियम.

सोप्या शब्दात सांगायचे तर, ओ. डी. हप्त्यात तुमच्या वाहनाचा समावेश असतो. त्यात रस्त्यावर दुसऱ्या कोणाचेही नुकसान किंवा दुखापत समाविष्ट नसते. ती जबाबदारी तृतीय-पक्षाच्या विम्याखाली येते.

अनेक कार मालक विचारतातः मूलभूत ओ. डी. हप्त्याचा अर्थ काय आहे? कोणत्याही एड-ऑन, एन. सी. बी. सवलती किंवा ऐच्छिक कपातीला घटक ठरवण्यापूर्वी तुमच्या कारच्या विमा घोषित मूल्याला (आय. डी. व्ही.) लागू केलेला मूळ दर हा मूळ नुकसान हप्त्याचा भाग असतो.

निव्वळ स्वतःचे नुकसान हप्ते आणि एकूण स्वतःचे नुकसान हप्ते म्हणजे काय?

या अटी तुमच्या धोरण दस्तऐवजावर दिसतात आणि बऱ्याचदा गोंधळाचे कारण ठरतातः

मूलभूत ओ. डी. प्रीमियमःकोणतीही सवलत किंवा अतिरिक्त खर्च लागू होण्यापूर्वीची प्रारंभिक रक्कम.

निव्वळ नुकसान हप्ताःएन. सी. बी. च्या सवलती आणि ऐच्छिक कपात करण्यायोग्य सवलतीनंतर, परंतु अतिरिक्त खर्चाच्या आधी, मूलभूत ओ. डी. हप्ते.

एकूण स्वतःचे नुकसान हप्ताःतुम्ही भरणारी अंतिम रक्कम. यामध्ये मूलभूत हप्ते आणि अतिरिक्त खर्च, वजा एन. सी. बी. सवलती आणि कपात करण्यायोग्य सवलती समाविष्ट आहेत.

स्वतःचे नुकसान विमा काय संरक्षण देते?

एक मानक स्वतःचे नुकसान मोटार विमा पॉलिसी यात खालील परिस्थिती समाविष्ट आहेतः

अपघाती नुकसानःरस्ते अपघातामुळे तुमच्या गाडीचे शारीरिक नुकसान, ज्यात शरीर, इंजिन किंवा इतर घटकांचे नुकसान समाविष्ट आहे.

चोरीःजर तुमची गाडी चोरीला गेली असेल आणि ती वसूल झाली नसेल, तर विमा कंपनी वाहनाचा आयडीव्ही भरते.

आग आणि स्फोटःआग, स्वयं-प्रज्वलन, वीज किंवा स्फोटामुळे होणारे नुकसान झाकले जाते.

नैसर्गिक आपत्तीःपूर, भूकंप, चक्रीवादळे, गारपीट, भूस्खलन आणि अशाच प्रकारच्या घटनांचा समावेश आहे.

दंगली आणि संपःनागरी अशांतता किंवा संपादरम्यान तुमच्या गाडीचे नुकसान हे स्वतःच्या नुकसान विम्याखाली येते.

वाहतुकीचे नुकसानःरस्ता, रेल्वे किंवा पाण्याने वाहतूक करताना तुमच्या गाडीचे नुकसान झाल्यास, कव्हर लागू होते.

तुम्ही शून्य घसारा यासारख्या ऍड-ऑनसह तुमचे मूळ नुकसान कव्हर वाढवू शकता, इंजिन संरक्षण , उपभोग्य वस्तूंचे आवरण , टायर संरक्षण , आणि रस्त्यालगतची मदत ...............................................................................................................................................................................................................................

स्वतःच्या नुकसान विम्याखाली काय समाविष्ट नाही?

काय समाविष्ट आहे हे जाणून घेण्याइतकेच महत्त्वाचे आहे हे वगळणे. स्वतःच्या नुकसान विम्यामध्ये समाविष्ट नाहीः

  • दारूच्या नशेत किंवा अंमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली वाहन चालवताना होणारे नुकसान

  • नियमितपणे घसरत राहिल्याने होणारे नुकसान

  • यांत्रिक किंवा विद्युत बिघाडांचा अपघाताशी संबंध नाही

  • वैध परवान्याशिवाय वाहन चालवणे

  • परिणामी होणारे नुकसान (मूळ नुकसानामुळे अप्रत्यक्षपणे होणारे नुकसान)

  • तृतीय पक्षाच्या दुखापती किंवा मालमत्तेचे नुकसान

  • अणुयुद्ध किंवा किरणोत्सर्गी प्रदूषणामुळे होणारे नुकसान

स्वतःचे नुकसान हप्ते विरुद्ध तृतीय-पक्ष हप्ते

पैलू

स्वतःचे नुकसान हप्ते

तृतीय-पक्ष प्रीमियम

व्याप्ती

तुमच्या स्वतःच्या गाडीचे नुकसान

तृतीय पक्षांप्रती कायदेशीर दायित्व

कायद्याने अनिवार्य

नाही.

होय.

प्रीमियमची रक्कम

आय. डी. व्ही., वय, स्थान, एन. सी. बी. वर आधारित

इंजिन क्षमतेवर आधारित आय. आर. डी. ए. आय. ने निश्चित केले

सानुकूलन

एड-ऑनसह वाढवता येऊ शकते

सानुकूल करण्यायोग्य नाही

दावा निकाली काढण्यात आला

पॉलिसीधारक किंवा नेटवर्क गॅरेज

प्रभावित तृतीय पक्ष

तुमच्या गाडीला कव्हर करा

होय.

नाही.

 

स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्याची गणना कशी केली जाते?

स्वतःचे नुकसान हप्ते एक सरळ सूत्र अनुसरतातः

स्वतःचे नुकसान प्रीमियम = (आय. डी. व्ही. x प्रीमियम दर) + अतिरिक्त खर्च-एन. सी. बी. सवलत-स्वैच्छिक कपातयोग्य सवलत

नमुना गणना

गोष्टी सोप्या करण्यासाठी येथे एक काम केलेले उदाहरण आहेः

गाडीःमारुती स्विफ्ट

एक्स-शोरूम किंमतःरु. 7,00,000

आय. डी. व्ही. (घसरणीनंतर):रु. 6,50,000

ओ. डी. हप्त्याचा दरः2 टक्के

मूलभूत ओ. डी. हप्ताःरु. 6,50,000 x 2 टक्के = रु. 13,000

शून्य अवमूल्यन अॅड-ऑनः+ रु. 2,000

एन. सी. बी. ची सवलत (20 टक्के):- रु. 2,600

एकूण स्वतःच्या नुकसानीचा हप्ताःरु. 12,400

वर वापरलेला दर सूचक आहे. खरे दर वाहनाच्या श्रेणीवर आणि विमा कंपनीवर अवलंबून असतात.

स्वतःच्या नुकसान हप्त्यावर परिणाम करणारे घटक

विमा घोषित मूल्य (आय. डी. व्ही.) :::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::आय. डी. व्ही. हे तुमच्या गाडीचे सध्याचे बाजार मूल्य आहे. जास्त आय. डी. व्ही. म्हणजे जास्त हप्ते परंतु एकूण नुकसान किंवा चोरीच्या घटनेत अधिक चांगले संरक्षण.

गाडीचे वयःघसरणीमुळे जुन्या गाड्यांमध्ये आय. डी. व्ही. कमी असतो, ज्यामुळे सहसा प्रीमियम कमी होतो.

तयार करा आणि मॉडेल कराःउच्च दर्जाच्या आणि लक्झरी गाड्यांची दुरुस्ती करण्यासाठी आणि अधिक हप्ते वाहून नेण्यासाठी अधिक खर्च येतो.

इंजिन क्षमताःमोठ्या इंजिनचा अर्थ सामान्यतः जास्त प्रीमियम असा होतो.

भौगोलिक क्षेत्रःअपघात किंवा चोरीचे प्रमाण जास्त असलेल्या शहरांमध्ये गाड्यांचे हप्ते जास्त असतात. मुंबई, दिल्ली, बेंगळुरू आणि चेन्नईसारख्या अ क्षेत्राच्या शहरांमध्ये सामान्यतः ब क्षेत्राच्या शहरांपेक्षा जास्त दर असतात.

नो क्लेम बोनस (एन. सी. बी.):एन. सी. बी. ही प्रत्येक दावा-मुक्त वर्षासाठी तुमच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्यावर सवलत आहे. ती पहिल्या दावा-मुक्त वर्षानंतर 20 टक्क्यांपासून सुरू होते आणि सलग पाच दावा-मुक्त वर्षांनंतर 50 टक्क्यांपर्यंत जाऊ शकते.

अॅड-ऑनःशून्य घसारा, इंजिन संरक्षण किंवा रस्त्याच्या कडेला सहाय्य यासारखे पर्यायी कव्हर हप्त्यात भर घालतात.

स्वेच्छेने कपात करण्यायोग्यःतुमच्या स्वतःच्या खिशातून कोणत्याही दाव्याचा निश्चित वाटा भरण्याची निवड केल्याने तुमचा ओ. डी. हप्ता कमी होतो. निवडलेली रक्कम तुमच्या अंदाजपत्रकात असल्याची खात्री करा.

वाहनात बदलःसी. एन. जी. संच किंवा मिश्रधातूची चाके यासारख्या उपकरणे आय. डी. व्ही. बदलू शकतात आणि प्रीमियमवर परिणाम करू शकतात.

स्वतःचा नुकसान विमा अनिवार्य आहे का?

नाही. मोटार वाहन कायद्यांतर्गत, फक्त तृतीय-पक्ष विमा अनिवार्य आहे भारतातील सर्व वाहनांसाठी. स्वतःचे नुकसान संरक्षण ऐच्छिक आहे.

असे म्हटले जाते की, नवीन किंवा उच्च किमतीच्या गाडीवरील स्वतःचे नुकसान संरक्षण वगळणे हा एक आर्थिक धोका आहे. एकच अपघात, पूर किंवा चोरीच्या घटनेचा अर्थ असा होऊ शकतो की दुरुस्ती किंवा बदलीचा मोठा खर्च जो तुम्ही पूर्णपणे तुमच्या खिशातून भरता. बहुतेक गाडी मालकांसाठी, स्वतःच्या नुकसान पॉलिसीसह तृतीय-पक्षाच्या विम्याची जोडी करणे संपूर्ण आर्थिक संरक्षण देते.

सप्टेंबर 2019 पासून, आय. आर. डी. ए. आय. कार मालकांना स्वतंत्र नुकसान पॉलिसी खरेदी करण्याची परवानगी देते. याचा अर्थ तुमच्याकडे आधीच तृतीय-पक्ष विमा असल्यास, तुम्ही संपूर्ण सर्वसमावेशक योजना खरेदी न करता स्वतंत्रपणे ओ. डी. पॉलिसी जोडू शकता.

तुमच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्यावर बचत कशी करावी

तुमची एन. सी. बी. तयार कराःछोटे दावे टाळल्याने तुम्हाला दावा बोनस नाही जमा करा. पाच दावा-मुक्त वर्षांनंतर 50 टक्के एन. सी. बी. तुमचे ओ. डी. हप्ते लक्षणीयरीत्या कमी करू शकते.

ऐच्छिक कपात करण्यायोग्य सुज्ञपणे निवडाःजास्त वजावट केल्यास तुमचे हप्ते कमी होतात. जर तुम्हाला दावा करायचा असेल तर तुम्ही आरामात भरू शकणारी रक्कम निवडा.

अनावश्यक अॅड-ऑन वगळाः अॅड-ऑन तुमचे हप्ते वाढवा. तुमच्या वाहन चालवण्याच्या सवयी आणि ठिकाणाशी जुळणारेच निवडा.

वेळेवर नूतनीकरणःतुमचे धोरण संपुष्टात आल्यास तुमचे एन. सी. बी. शून्यावर परत येते, ज्यामुळे नूतनीकरणाच्या वेळी तुमचे हप्ते वाढू शकतात.

खरेदी करण्यापूर्वी तुलना कराःदर तपासण्यासाठी आणि तुमच्या अंदाजपत्रकासाठी योग्य योजना शोधण्यासाठी प्रीमियम कॅल्क्युलेटरचा वापर करा.

झुरिच कोटककडून स्वतःचा नुकसान कार विमा मिळवा

झुरिख कोटाक जनरल इन्श्युरन्स स्वतंत्र पॉलिसी म्हणून किंवा विमा योजनेचा भाग म्हणून स्वतःचे नुकसान संरक्षण देते. सर्वसमावेशक वाहन विमा योजना तुमच्या गाडीला आणि तुमच्या गरजांना साजेशी योजना तयार करण्यासाठी तुम्ही कव्हरची एक श्रेणी जोडू शकता.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. वाहन विम्यामध्ये ओ. डी. हप्त्याचा अर्थ काय आहे?

ओ. डी. हप्ते, किंवा स्वतःचे नुकसान हप्ते, ही दुर्घटना, चोरी, आग आणि नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणाऱ्या नुकसानीपासून तुमच्या स्वतःच्या वाहनाचे रक्षण करण्यासाठी तुम्ही दिलेली रक्कम आहे. तृतीय-पक्ष दायित्व प्रीमियम.

2. मूलभूत ओ. डी. हप्ते म्हणजे काय?

कोणतेही एन. सी. बी. सवलती, ऐच्छिक कपातीयोग्य कपात किंवा अतिरिक्त खर्च लागू करण्यापूर्वी तुमच्या गाडीच्या आय. डी. व्ही. वर मोजला जाणारा मूलभूत ओ. डी. हप्ते हा मूळ नुकसान हप्ते आहे.

3. निव्वळ स्वतःचे नुकसान हप्ते आणि एकूण स्वतःचे नुकसान हप्ते यात काय फरक आहे?

निव्वळ नुकसान हप्ते हा एन. सी. बी. च्या सवलती आणि कपात करण्यायोग्य सवलतीनंतरचा मूलभूत हप्ते आहे. निवडलेल्या अतिरिक्त रकमेचा खर्च निव्वळ हप्त्यांमध्ये जोडल्यानंतर तुम्ही भरणारा एकूण नुकसान हप्ते हा अंतिम आकडा आहे.

4. भारतात स्वतःचा नुकसान विमा अनिवार्य आहे का?

नाही. स्वतःचा नुकसान विमा अनिवार्य नाही. तथापि, भारतातील सर्व वाहनांसाठी तृतीय-पक्ष विमा कायदेशीररित्या आवश्यक आहे. नवीन किंवा उच्च-मूल्याच्या गाड्यांसाठी स्वतःच्या नुकसान संरक्षणाची जोरदार शिफारस केली जाते.

5. मी माझे स्वतःचे नुकसान हप्ते कसे कमी करू शकतो?

तुम्ही तुमचा नो क्लेम बोनस तयार करून, ऐच्छिक कपातीची निवड करून, अनावश्यक अॅड-ऑन टाळून आणि दरवर्षी वेळेवर तुमच्या पॉलिसीचे नूतनीकरण करून तुमचा ओ. डी. प्रीमियम कमी करू शकता.

6. स्वतःचा नुकसान विमा चोरीला संरक्षण देतो का?

होय. जर तुमची गाडी चोरीला गेली असेल आणि ती परत मिळवता येत नसेल, तर विमा कंपनी गाडीचे विमाधारक घोषित मूल्य देते.

7. तृतीय पक्षाच्या विम्याशिवाय मी स्वतःचा नुकसान विमा खरेदी करू शकतो का?

तुम्ही स्वतंत्र नुकसान धोरण खरेदी करू शकता, परंतु तुमच्याकडे आधीच वैध तृतीय-पक्ष धोरण असणे आवश्यक आहे. आय. आर. डी. ए. आय. ने सप्टेंबर 2019 पासून स्वतंत्र ओ. डी. धोरणांना परवानगी दिली आहे.

कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या

अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

गाडीचा विमा

सर्वसमावेशक वाहन विमा

थर्ड पार्टी कार विमा

स्वतःच्या नुकसान कारचा विमा

शून्य अवमूल्यन कार विमा

कार विमा प्रीमियम कॅल्क्युलेटर

इंजिन संरक्षण कव्हर

चलन कव्हरवर परत जा

रस्त्यालगतची मदत

उपभोग्य आवरण

टायर संरक्षण जोडा

दैनंदिन वाहन भत्ता

कि रिप्लेसमेंट कव्हर अॅड-ऑन

कार विम्याच्या कव्हरमध्ये भर

वाहन विमा पॉलिसी तपासा

वापरलेल्या कारचा विमा

Author Logo
टीम झ्यूरिख कोटक GIC

या ब्लॉगमधील सामग्री झ्युरिक कोटक जनरल इन्शुरन्सच्या प्रतिष्ठित टीमने तयार केली आहे आणि काळजीपूर्वक तपासली आहे, याचा एकमेव उद्देश म्हणजे सामान्य विम्याचे महत्त्व समजून घेण्यासाठी मार्गदर्शन आणि माहिती देणे. आमचा हेतू म्हणजे वापरकर्त्यांना त्यांच्या कार, बाईक आणि आरोग्याच्या विमा पॉलिसी घेण्यासाठी किंवा नूतनीकरण करताना सूज्ञ निर्णय घेण्यास मदत करणे. आमची तज्ज्ञांनी निवडलेली माहिती वाचकांना त्यांचे मौल्यवान मालमत्ता आणि आर्थिक हित सुरक्षित करण्यासाठी आवश्यक ज्ञान प्रदान करण्यासाठी आहे.

अस्वीकरण: विमा हा विनंतीचा (solicitation) विषय आहे. झुरिच कोटक जनरल इन्शुरन्स कंपनी लिमिटेड | IRDAI नोंदणी क्र. १५२ | CIN: U66022MH2004PLC146478. प्रीमियम आणि कव्हरेजचे तपशील केवळ सूचक आहेत आणि ते पॉलिसीच्या अटी, शर्ती व अपवादांच्या अधीन आहेत. कृपया खरेदी करण्यापूर्वी विक्रीविषयक माहितीपत्रक आणि पॉलिसीच्या अटी व शर्ती काळजीपूर्वक वाचा. फायदे, प्रतीक्षा कालावधी आणि अपवाद हे उत्पादन व योजनेनुसार भिन्न असू शकतात. यात सहभागी होणे ऐच्छिक आहे.