भारतातील कार विम्यासाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम आणि कायदे

कोयंबटूरमध्ये एका ट्रकने रवी चंद्रनच्या सेडानच्या मागील बाजूस धडक दिली. त्याने तीन आठवड्यांपूर्वी दुरुस्तीसाठी स्वतःच्या धोरणावर दावा केला. मूल्यांकनकर्ता आला आणि गेला, आणि गॅरेजमध्ये अजूनही त्याची गाडी आहे. त्याला त्याच्या विमा कंपनीने काय करावे आणि केव्हा करावे हे जाणून घ्यायचे आहे.

बहुतेक लोक हे नियम अगदी त्याच क्षणी पाळतात. दावा किंवा नूतनीकरणामुळे ते महत्त्वाचे होईपर्यंत नियम पॉलिसीच्या मागे शांतपणे बसतात. कोणत्या मुदतीची मुदत आहे हे जाणून घेतल्याने प्रतीक्षा करणे हा प्रश्न तुम्ही विचारू शकता.

2026 मध्ये भारतातील कार विम्यासाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे नवीनतम नियम कोणते आहेत?

आज चार साधने किरकोळ कार विम्याचे नियमन करतात. मोटार वाहन कायदा, 1988 तृतीय-पक्ष संरक्षण अनिवार्य करतो. आय. आर. डी. ए. आय. च्या जून आणि सप्टेंबर 2024 च्या मुख्य परिपत्रकांमध्ये दावा हाताळणी आणि पॉलिसीधारक संरक्षण निश्चित केले आहे. आय. आर. डी. ए. आय. (विमा उत्पादने) नियम, 2024 उत्पादने कशी तयार केली जातात आणि दाखल केली जातात हे नियंत्रित करतात.

कार मालकांसाठी सर्वात अलीकडचा महत्त्वपूर्ण बदल 2024 पासून झाला आहे. आय. आर. डी. ए. आय. ने 11 जून 2024 रोजी सामान्य विमा व्यवसायावरील आपले मुख्य परिपत्रक जारी केले. त्याचा संदर्भ आय. आर. डी. ए. आय./एन. एल./एम. एस. टी. सी. आय. आर./एम. आय. एस. सी./90/06/2024 आहे. पॉलिसीधारकांच्या हितसंबंधांच्या संरक्षणावरील मुख्य परिपत्रक 5 सप्टेंबर 2024 रोजी आले, ज्याचा क्रमांक आय. आर. डी. ए. आय./पी. पी. आणि जी. आर./सी. आय. आर./एम. आय. एस. सी./117/9/2024 होता.

त्या दोघांमध्ये दाव्याची महत्त्वाची मुदत आहे. आय. आर. डी. ए. आय. (विमा उत्पादने) नियम, 2024 1 एप्रिल 2024 पासून लागू झाले. त्यांनी विमा कंपन्यांना सामान्य विमा उत्पादनांची रचना आणि दाखल करण्यासाठी अधिक जागा दिली. आय. आर. डी. ए. आय. ने एप्रिल 2024 मध्ये त्याचे जुने सामान्य विमा दर स्वतंत्रपणे मागे घेतले.

एक मुद्दा अनेकदा चुकीचा वाचला जातो. ते दर मागे घेतल्याने विमा कंपन्यांना वैधानिक तृतीय-पक्षाच्या आधार दरांवरून स्वातंत्र्य मिळाले नाही. ते अजूनही वेगळ्या सरकारी चौकटीचे पालन करतात.

आय. आर. डी. ए. आय. च्या नियमांनुसार कोणते वाहन विमा संरक्षण अनिवार्य आहे?

मोटार वाहन कायदा, 1988 अंतर्गत प्रत्येक कारसाठी तृतीय-पक्ष दायित्व संरक्षण अनिवार्य आहे. मालक-चालकासाठी अनिवार्य वैयक्तिक अपघात संरक्षण ₹15 लाख आवश्यक आहे. सर्वसमावेशक संरक्षण ऐच्छिक आहे. वैध तृतीय-पक्ष संरक्षणाविना वाहन चालवणे हा कायद्याच्या कलम 196 अंतर्गत गुन्हा आहे.

मर्यादा लोकांसाठी आणि मालमत्तेसाठी वेगवेगळ्या प्रकारे काम करतात आणि अंतर खूप मोठे आहे. तिसऱ्या पक्षाच्या मृत्यूसाठी किंवा शारीरिक दुखापतीसाठीच्या संरक्षणाची पॉलिसीमध्ये कोणतीही मर्यादा नाही. मोटार वाहन कायद्यानुसार जे आवश्यक आहे ते ते ते भरते. तिसऱ्या पक्षाच्या मालमत्तेचे नुकसान मर्यादित आहे.

खाजगी कार धोरणांतर्गत तृतीय-पक्ष दायित्व मर्यादा

6, 000 रुपयांची ती रांग लोकांना आश्चर्यचकित करते. प्रस्तावाच्या प्रपत्रात एक टिक बॉक्स आहे जो मालमत्तेच्या नुकसानीचे संरक्षण वैधानिक ₹6,000 पर्यंत मर्यादित करतो. ते घेतल्याने हप्ते कमी होतात. फार कमी मालकांना असे करावे लागेल, कारण नवीन कारच्या एका टक्करला त्यापेक्षा कित्येक पटीने जास्त खर्च येतो.

जी. आर. 36ए. या शुल्क तरतुदीअंतर्गत वैयक्तिक अपघात संरक्षण शुल्क आकारले जाते. आय. आर. डी. ए. आय. ने विम्याची रक्कम ₹15 लाख आणि हप्त्याची रक्कम ₹750 प्रति वर्ष निश्चित केली आहे. 20 सप्टेंबर 2018 रोजीचे आय. आर. डी. ए. आय./एन. एल./सी. आय. आर./एम. ओ. टी. पी./<158/09/2018. हे परिपत्रक आहे. 18 टक्के जी. एस. टी. 885 रुपये येतो. 9 ऑक्टोबर 2018 चे दुसरे परिपत्रक दीर्घकालीन पॉलिसीसह एका वर्षासाठी संरक्षण देते.

तीन कारणांमुळे तुम्ही ते नाकारू शकता. सामान्य व्यक्तीचे आधीच किमान ₹15 लाखांचे वैयक्तिक अपघात धोरण आहे. इतर व्यक्तीची मालकी नसलेले वाहन आहे आणि प्रभावी वाहनचालक परवाना नसलेला मालक-चालक आहे. तुमच्याकडे एकापेक्षा जास्त वाहन असल्यास, त्यापैकी कोणत्याही एका वाहनाला संरक्षण दिले जाऊ शकते.

प्रवासी या सर्वांच्या बाहेर बसतात आणि त्यांच्यासाठी संरक्षण घेणे आवश्यक आहे. हे धोरण नाव असलेल्या प्रवाशांसाठी आणि अज्ञात प्रवाशांसाठी वैयक्तिक अपघात संरक्षण प्रदान करते. हे मानक समर्थन आहेत, क्रमांक IMT.15 आणि IMT.16. तुम्ही ज्या व्यक्तीचा विमा काढू शकता तो ₹ 10,000 च्या गुणांकात ₹ 2,00,000 आहे. सशुल्क चालक, सफाई कर्मचारी आणि वाहक IMT.17 अंतर्गत येतात आणि या प्रत्येकासाठी अतिरिक्त खर्च येतो.

आय. आर. डी. ए. आय. च्या नियमांनुसार तृतीय-पक्ष कार विमा हप्त्याचे दर कोण निश्चित करते?

रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने आय. आर. डी. ए. आय. शी सल्लामसलत करून तृतीय-पक्ष आधार हप्त्याचे दर अधिसूचित केले आहेत. मोटार वाहन (तृतीय-पक्ष विमा आधार हप्ते आणि दायित्व) नियम, 2022 हे प्रशासकीय साधन आहे. ते 25 मे 2022 रोजी अधिसूचित करण्यात आले होते आणि 1 जून 2022 रोजी लागू झाले. अनेक पृष्ठे अजूनही एकट्या आय. आर. डी. ए. आय. ला श्रेय देतात.

हे महत्त्वाचे आहे कारण ते तुम्हाला सांगते की तुम्ही कोणत्या दरांबद्दल वाद घालू शकता. तुमचा तृतीय-पक्ष प्रीमियम अधिसूचनेद्वारे निश्चित केला जातो आणि इंजिन क्षमतेनुसार बदलतो. कोणताही विमा कंपनी त्यावर सूट देऊ शकत नाही किंवा तो भारित करू शकत नाही, म्हणून त्या घटकावरील कोटची तुलना करणे हा व्यर्थ प्रयत्न आहे.

स्वतःचे नुकसान हा पॉलिसीचा तो भाग आहे जो तुमच्या स्वतःच्या गाडीच्या दुरुस्तीसाठी पैसे देतो. ती बाजू उलट्या पद्धतीने वागते. ते तुमच्या विमाधारक मूल्यानुसार, तुमच्या गाडीचे वय आणि त्याच्या स्थितीनुसार बदलते. तुम्ही ते कुठे ठेवता, तुमचा दावा इतिहास आणि तुम्ही निवडलेले अतिरिक्त-ऑन हे सर्व देखील मोजले जातात. हा खरेदीसाठी योग्य भाग आहे.

2022 चे दर हे अखेरचे दर होते, जे 2026 च्या मध्यापर्यंत लागू करण्यात आले होते. तेव्हापासून हा उद्योग सुधारणा मागत आहे, म्हणून तुम्ही ऑनलाइन वाचलेल्या कोणत्याही दराला सूचक म्हणून विचारात घ्या. जो आकडा तुम्हाला बांधतो तो तुमच्या स्वतःच्या वेळापत्रकात छापलेला आहे.

आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम नवीन कारवरील 3 वर्षांच्या संरक्षणाबाबत काय सांगतात?

नव्याने खरेदी केलेल्या खाजगी कारला सुरुवातीला तीन वर्षांच्या तृतीय-पक्षाच्या संरक्षणाची आवश्यकता असते. स्वतःचे नुकसान संरक्षण एका वेळी एका वर्षासाठी खरेदी केले जाऊ शकते आणि स्वतंत्रपणे नूतनीकरण केले जाऊ शकते. तीन वर्षांच्या सर्वसमावेशक पॅकेजची आवश्यकता नाही. आय. आर. डी. ए. आय. ने 1 ऑगस्ट 2020 पासून दीर्घकालीन पॅकेज पॉलिसी देण्याची आवश्यकता मागे घेतली.

या फेरीचा व्यावहारिक आकार डीलरशिपवर नवीन खरेदीदारांना आकर्षित करतो. तुम्ही तीन वर्षांचे तृतीय-पक्ष संरक्षण आणि बारा महिन्यांत कालबाह्य होऊ शकणारे स्वतःचे नुकसान धोरण घेऊन बाहेर पडाल. त्या बाजूची चूक केल्यास तुम्ही कायदेशीररित्या पालन करू शकाल आणि आर्थिकदृष्ट्या उघडे पडाल.

त्यामुळे स्वतःच्या नुकसानीची कालबाह्यता स्वतंत्रपणे नोंदवा, कारण त्या एका गाडीच्या दोन वेगवेगळ्या तारखा आहेत. झुरिख कोटक तीन वर्षांचे उत्पादन केवळ दायित्व (खाजगी कार) तीन वर्षे म्हणून दाखल करते. त्याचा अद्वितीय ओळख क्रमांक किंवा यू. आय. एन. हा आय. आर. डी. ए. एन. 152 आर. पी. 0006 व्ही. 03201819 आहे. दुचाकींसाठी ही व्यवस्था पाच वर्षांपर्यंत चालते.

कार विम्यासाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम कोणत्या दाव्यांच्या तडजोडीची कालमर्यादा ठरवतात?

2024 च्या मुख्य परिपत्रकांनुसार मूल्यांकनकर्त्याची नियुक्ती झाल्यापासून 15 दिवसांच्या आत मूल्यांकनकर्त्याचा अहवाल येणे बाकी आहे. विमा कंपनीने तो अहवाल मिळाल्यानंतर 7 दिवसांच्या आत दाव्याचा निर्णय घेणे आवश्यक आहे. अहवाल उशिरा आला तर दिवसाला 500 रुपये शुल्क लागू होऊ शकते.

त्या दोन मुदती विमा कंपनीला परत पाठवण्याजोग्या आहेत. दुसऱ्या मुदतीसाठी उद्दीष्ट म्हणजे मूल्यांकनकर्त्याचा अहवाल येणे, आणि तुमची अपघाताची तारीख सुरू होत नाही. त्यामुळे अपघातानंतर सात दिवसांच्या आत तोडगा काढण्याचे आश्वासन कोणालाही दिले जात नाही. ते चुकीचे वाचन टाळणे योग्य आहे.

2024 च्या मुख्य परिपत्रकांतर्गत दावा हाताळण्याची मुदत

दिवसाला 500 रुपये प्रत्येक उशीराच्या अहवालाशी जोडले जात नाहीत. परिपत्रकात ते लागू होणाऱ्या प्रकरणांची यादी आहे. म्हणून तुम्ही त्यावर भर देण्यापूर्वी कोणते प्रकरण तुमच्या दाव्याशी जुळते ते तपासा.

त्यामुळे रवीचा उपयुक्त प्रश्न गुंतागुंतीचा आहे. त्याला मूल्यांकनकर्त्याची नियुक्ती करण्याची तारीख आणि अहवाल त्याच्या विमा कंपनीपर्यंत पोहोचण्याची तारीख हवी आहे. त्या दोन तारखा त्याला सांगतात की कोणाला उशीर झाला आहे का आणि कोणती मुदत संपली आहे.

तीच चौकट ग्राहक माहिती पत्रकामध्ये आणली गेली आहे. तुमच्या विमा कंपनीने तुम्हाला पॉलिसीचा संक्षिप्त तपशील सोप्या शब्दात देणे आवश्यक आहे. त्यात काय समाविष्ट आहे, काय वगळले आहे, कसा दावा करावा आणि कुठे तक्रार करावी हे नमूद केले आहे. पॉलिसीच्या शब्दांपूर्वी ते वाचा, कारण ते वाचण्यासाठी लिहिले आहे.

ही परिपत्रके सर्वकाही निकाली काढत नाहीत. रोखीविरहित दुरुस्ती अजूनही तुमच्या विमा कंपनीच्या गॅरेज व्यवस्था आणि तुमच्या पॉलिसीच्या अटींवर अवलंबून असते. प्रत्येक ठिकाणी त्याची हमी देणारा कोणताही नियम नाही. आरोग्य विम्यात लागू होणारी एक तासाची रोखीविरहित अधिकृतता मोटार वाहनापर्यंत पोहोचत नाही.

आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम तुमच्या गाडीचा आय. डी. व्ही. आणि घसारा कसा ठरवतात?

तुमचे विमाधारक घोषित मूल्य ही उत्पादकाची सूचीबद्ध किंमत आहे जी कारच्या वयानुसार निश्चित टक्केवारीपेक्षा कमी आहे. प्रकाशित प्रमाण सहा महिन्यांत 5 टक्क्यांवरून पाच वर्षांत 50 टक्क्यांपर्यंत आहे. गेल्या पाच वर्षांत विमा कंपनी आणि तुम्ही यांच्यातील समजूतदारपणामुळे हा आकडा निश्चित होतो. बंद झालेल्या मॉडेल्सच्या बाबतीतही हेच लागू होते.

तुमचे विमाधारक मूल्य गाठण्यासाठी घसारा लागू करण्यात आला

हा भाग जवळजवळ प्रत्येक पानात चुकतो. हे प्रमाण फक्त तिथे लागू होते जिथे गाडी लिहून ठेवली जाते किंवा चोरीला जाते. ती दुरुस्तीच्या बिलाला कधीच स्पर्श करत नाही.

दुरुस्तीचा दावा प्रत्येक बदललेल्या भागावर एक वेगळा स्केल वापरतो. तो सामग्रीनुसार आणि वयानुसार चालतो. तो पाच ते दहा वर्षांनी 40 टक्के आणि दहा वर्षांनंतर 50 टक्केपर्यंत पोहोचतो. प्लास्टिक, टायर, बॅटरी आणि एअरबॅग कोणत्याही वयात 50 टक्क्यांनी कापले जातात. काचेमध्ये कोणतीही कापणी नसते.

तुमची दुरुस्ती कपात म्हणून विमाधारक-मूल्याचे प्रमाण वाचल्याने नुकसान जास्त होते. जुन्या कारमध्ये दोघांमधील अंतर खूप मोठे आहे. गेल्या पाच वर्षांत प्रमाण संपते आणि संख्या एक संभाषण बनते. जास्त विमाधारक मूल्य चोरी किंवा रद्दबातल रकमेवर तुमचे पैसे वाढवते आणि तुमचा हप्तादेखील वाढवते.

एकूण नुकसान झालेल्या कार विम्याच्या दाव्याबद्दल आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम काय सांगतात?

एकदा पुनर्प्राप्ती झाली आणि दुरुस्तीचा खर्च त्याच्या विम्याच्या मूल्याच्या 75 टक्के ओलांडल्यानंतर तुमच्या गाडीचे एकूण रचनात्मक नुकसान होते. त्यानंतर विम्याच्या किंमतीवर दावा निकाली काढला जातो, जे भग्नावस्थेच्या किंमतीपेक्षा कमी आहे. तुम्ही भग्नावशेष ठेवण्याचे मान्य करू शकता, ज्यामुळे सेटलमेंटचे मूल्य कमी होते.

त्या 75 टक्के रेषेला तुम्हाला गरज भासण्यापूर्वीच काम करणे योग्य आहे, म्हणून तुमच्या विम्याचे मूल्य 0.75 ने गुणाकार करा. उत्तर म्हणजे दुरुस्तीचे बिल ज्याच्या वर तुमच्या गाडीची दुरुस्ती होणे थांबते. ₹ 4,00,000 साठी विमा उतरवलेल्या गाडीवर ती रेषा ₹ 3,00,000 वर असते.

शून्य घसारा एड-ऑनसाठी पैसे देणाऱ्या कोणासाठीही ओळ सर्वात महत्त्वाची असते. त्याच्या वर काहीही बदलले जात नाही, त्यामुळे अॅड-ऑनवर काम करण्यासाठी काहीही नसते. कमी विमाधारक मूल्य असलेली कार तिच्या मालकाच्या अपेक्षेपेक्षा लहान क्रॅशवर ती रेषा ओलांडते.

तुमच्या कार विम्याबद्दल आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम काय म्हणतात, नो क्लेम बोनस?

नो क्लेम बोनस हा प्रत्येक दावा-मुक्त वर्षासाठी तुमच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्यावर सवलत आहे. तो एका वर्षानंतर 20 टक्के दराने सुरू होतो आणि पाच वर्षांनंतर 50 टक्क्यांपर्यंत पोहोचतो. तो 90 दिवसांपर्यंतच्या नूतनीकरणाच्या अंतरावर टिकतो. बोनस गाडीऐवजी तुमच्या मालकीचा असतो.

मानक वार्षिक खाजगी कार धोरणासाठी नो क्लेम बोनस

येथे दोन वेगवेगळ्या हस्तांतरणांमध्ये गोंधळ होतो आणि या फरकासाठी पैसे खर्च होतात. तुमचा बोनस नवीन विमा कंपनीकडे हलवणे सामान्य आहे. म्हणून तो तुम्ही नुकत्याच खरेदी केलेल्या कारकडे हलवणे. तुम्ही तो मागील विमा कंपनीकडून प्रमाणपत्रासह घेऊन जाता. कारची विक्री करणे वेगळे आहे, कारण खरेदीदार शून्यापासून सुरू होतो आणि तुमचा बोनस तुमच्यापाशीच राहतो.

नूतनीकरणाचे 90 दिवस उलटू द्या आणि बोनस शून्यावर येऊ द्या. कव्हर पुन्हा सुरू होण्यापूर्वी तपासणीची देखील आवश्यकता असू शकते. सुरवातीपासून पुनर्बांधणी केलेल्या 50 टक्के सवलतीला पाच दावा-मुक्त वर्षे लागतात.

हे स्लॅब प्रमाणित वार्षिक पॉलिसीला लागू होतात. दीर्घकालीन पॉलिसीचे स्वतःचे दाखल केलेले वेळापत्रक असते, म्हणून तुमच्या पॉलिसीवर छापलेले वेळापत्रक तपासा. बहु-वर्षीय पॉलिसीवरील वार्षिक ग्रिड गृहीत धरल्यास तुम्हाला चुकीचा क्रमांक मिळेल.

आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम कोणत्या कार विमा कपातीची तरतूद करतात?

प्रत्येक स्वतःच्या नुकसानीच्या दाव्यावर एक अनिवार्य कपातीची रक्कम लागू होते आणि तुम्ही ती स्वतः भरता. मोटार शुल्क तरतूद GR.40 इंजिन क्षमतेनुसार ती निश्चित करते. 1,500 सीसीपर्यंतच्या खाजगी कारसाठी हा आकडा ₹1,000 आणि त्याहून अधिक ₹2,000 आहे. तुमचे वेळापत्रक तुमच्या कारला लागू होणाऱ्या रकमेची छपाई करते.

धोरणातील शब्दलेखन स्वतःच रक्कम रिकामी ठेवते आणि रिकामी जाणीवपूर्वक ठेवली जाते. IMT.22 वाहनाच्या वर्गासाठी योग्य रक्कम समाविष्ट करण्यासाठी एक फूटनोट घेऊन जाते. ते त्या आकड्यासाठीच्या शुल्काच्या GR.40 कडे निर्देश करते. त्यामुळे शुल्क क्रमांक पुरवते आणि तुमचे वेळापत्रक त्याची नोंद करते.

तुम्ही एक निवडल्यास ऐच्छिक कपात करण्यायोग्य शीर्षस्थानी असते. तुम्ही प्रत्येक दाव्यावर अधिक पैसे भरण्याच्या बदल्यात ते तुमच्या हप्त्यात कपात करते. सवलत रुपयांमध्ये मर्यादित असते तर कपात करण्यायोग्य प्रत्येक दाव्याला लागू होते. त्यामुळे गणित क्वचितच मोठ्या दाव्याला अनुकूल असते.

आय. आर. डी. ए. आय. चे नियम पे अॅज यू ड्राइव्ह कार विम्यावर काय परवानगी देतात?

आय. आर. डी. ए. आय. ने जुलै 2022 मध्ये पे अॅज यू ड्राइव्ह आणि पे अॅज यू ड्राइव्हला परवानगी दिली. हे परिपत्रक आय. आर. डी. ए. आय./एन. एल./सी. आय. आर./मोटर/136/07/2022, दिनांक 5 जुलै 2022 चे आहे. दोन्ही मोटार धोरणाच्या स्वतःच्या-हानीच्या बाजूला बसतात. प्रवास केलेल्या अंतरावर तुम्ही वाहन चालवता तशा किंमती द्या आणि वाहन चालवण्याच्या वर्तनावर तुम्ही कसे चालवता तशा किंमती द्या.

2022 च्या परिपत्रकाने दरवाजे उघडले आणि 2024 च्या उत्पादन नियमांनी ते विस्तृत केले. विमा कंपन्यांना आता हे पर्याय तयार करण्याचे आणि दाखल करण्याचे अधिक स्वातंत्र्य आहे. प्रत्येक विमा कंपनी काय ऑफर करते ते अजूनही आयआरडीएआयमध्ये नोंदणी केलेल्या उत्पादनावर अवलंबून आहे.

ज्यूरिख कोटाक त्याच्या कार सिक्योर धोरणांतर्गत यू. आय. एन. आय. आर. डी. ए. एन. 152 आर. पी. 0006व्ही. 04201516/ए. 0182व्ही.01202526 द्वारे पे अॅज यू ड्राइव्ह दाखल करते. तुम्ही पॉलिसी कालावधीच्या सुरुवातीला एक किलोमीटर योजना निवडता. तुम्ही ती ओलांडली तर टॉप-अप किलोमीटर खरेदी करता येतात.

एक अट दुसऱ्या वाचनास पात्र आहे. कार तुमच्या योजनेच्या न वापरलेल्या किलोमीटर मर्यादेत असताना स्वतःच्या नुकसानीचा दावा वैध आहे. कव्हर कमी मायलेजचे बक्षीस देते आणि कमी घोषित योजनेला शिक्षा देते. ज्या व्यक्तीचे वाहन हंगामात चालते त्याने बँड निवडण्यापूर्वी प्रामाणिकपणे संपूर्ण वर्ष मोजले पाहिजे.

कार विम्यासाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे नियमः तुमच्या स्वतःच्या पॉलिसीवर काय तपासावे

तुमच्या वेळापत्रकात नियम ठरवणाऱ्या आकड्यांचा समावेश आहे. त्या तृतीय-पक्षाच्या मर्यादा, अनिवार्य कपात करण्यायोग्य, विमाधारक मूल्य आणि नो क्लेम बोनस टक्केवारी आहेत. ते चार वाचून नियम तुमच्यासाठी काय करतात हे तुम्हाला बहुतेक सांगते.

रवीची प्रतीक्षा दोन तारखांपर्यंत खाली आली जी त्याने कधीही मागितली नव्हती. त्याला मूल्यांकनकर्त्याची नियुक्ती करण्याची तारीख आणि अहवाल विमा कंपनीपर्यंत पोहोचण्याची तारीख हवी होती. दोन्ही हातात घेऊन तो पाहू शकत होता की कोणती मुदत चालू आहे. त्याने दाव्यांच्या तारखांसह ओळ बोलावली आणि त्याला विशिष्ट उत्तर मिळाले.

इतर कोणत्याही गोष्टीपूर्वी तुमच्या स्वतःच्या कागदपत्रांपासून सुरुवात करा. ग्राहक माहिती पत्रक कव्हर, अपवाद आणि दावा मार्गाचा सारांश साध्या शब्दात देते. वेळापत्रकात तुमचे विमाधारक मूल्य आणि तुमची कपात करण्यायोग्य रक्कम असते. त्यात तुमचा बोनस आणि तुमच्याकडे असलेल्या कोणत्याही अतिरिक्त रकमेवरील दाव्याची गणना देखील असते.

त्यानंतर पैसे खर्च होणाऱ्या तारखांची नोंद करा. ती तुमची नूतनीकरणाची तारीख आणि तुमच्या बोनसचे संरक्षण करणारी 90 दिवसांची मुदत आहे. नवीन गाडीवर, स्वतःच्या नुकसानीच्या संरक्षणाची स्वतंत्र मुदतवाढ जोडा. झुरिख कोटाक जनरल इन्श्युरन्स त्याच्या कार सिक्योर पॉलिसी अंतर्गत खाजगी कार संरक्षण देते. तुमच्या स्वतःच्या गाडीला काय लागू होते याची एक किंमत पुष्टी करते.

कार विम्याचे उद्धरण

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

2026 मध्ये भारतातील कार विम्यासाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे नवीनतम नियम कोणते आहेत?

अनिवार्य तृतीय-पक्ष संरक्षणासाठीची चौकट मोटार वाहन कायदा, 1988 वर आधारित आहे. आय. आर. डी. ए. आय. ची 11 जून 2024 आणि 5 सप्टेंबर 2024 ची दोन मुख्य परिपत्रके दावा हाताळणी आणि पॉलिसीधारकांचे संरक्षण नियंत्रित करतात. आय. आर. डी. ए. आय. (विमा उत्पादने) नियम, 2024 1 एप्रिल 2024 रोजी लागू झाले. ते उत्पादनांची रचना आणि दाखल कशी केली जाते याचा समावेश करतात. कार मालकांसाठी सर्वात अलीकडील महत्त्वपूर्ण बदल 2024 मध्ये आला.

आय. आर. डी. ए. आय. च्या नियमांनुसार सर्वसमावेशक वाहन विमा अनिवार्य आहे का?

नाही. मोटार वाहन कायदा, 1988 अंतर्गत केवळ तृतीय-पक्ष दायित्व संरक्षण अनिवार्य आहे. मालक-चालकासाठी 15 लाख रुपयांच्या विमा रकमेचे अनिवार्य वैयक्तिक अपघात संरक्षण देखील आवश्यक आहे. सर्वसमावेशक संरक्षण हे स्वतःचे नुकसान संरक्षण जोडते आणि एक पर्याय राहते.

थर्ड पार्टी कार विम्याचे हप्ते कोण निश्चित करते?

रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने आय. आर. डी. ए. आय. शी सल्लामसलत करून त्यांना सूचित केले आहे. मोटार वाहन (थर्ड पार्टी इन्श्युरन्स बेस प्रीमियम अँड लायबिलिटी) नियम, 2022 हे साधन आहे. ते 25 मे 2022 रोजी अधिसूचित करण्यात आले होते आणि 1 जून 2022 रोजी लागू झाले. केवळ आय. आर. डी. ए. आय. ने श्रेय दिलेल्या पृष्ठांवर 2022 पूर्वीच्या स्थितीचे वर्णन आहे.

कार पॉलिसीमध्ये तृतीय पक्षाच्या मालमत्तेचे किती नुकसान होते?

खाजगी कार पॉलिसीमध्ये 7.5 लाख रुपयांपर्यंतच्या तृतीय पक्षाच्या मालमत्तेच्या नुकसानीचा समावेश असतो. वैधानिक किमान रक्कम ₹6,000 आहे. प्रस्तावाच्या फॉर्ममध्ये एक टिक बॉक्स असतो ज्यामुळे तुम्ही कमी हप्त्यासाठी त्या आकड्यावर मर्यादा घालू शकता. तिसऱ्या पक्षाच्या मृत्यू किंवा शारीरिक दुखापतीसाठीच्या कव्हरमध्ये पॉलिसीमध्ये कोणतीही कमाल मर्यादा लिहिलेली नसते.

वाहन विम्याच्या दाव्याचा निपटारा विमा कंपनीला किती काळ करावा लागतो?

2024 च्या मुख्य परिपत्रकांनुसार मूल्यांकनकर्त्याची नियुक्ती झाल्यापासून 15 दिवसांच्या आत मूल्यांकनकर्त्याचा अहवाल येणे बाकी आहे. त्यानंतर विमा कंपनीने तो अहवाल मिळाल्यानंतर 7 दिवसांच्या आत दाव्याचा निर्णय घेणे आवश्यक आहे. अहवाल मिळाल्यापासून सात दिवस निघून जातात आणि तुमची अपघाताची तारीख त्या घड्याळापासून सुरू होत नाही.

नवीन गाडीसाठी तीन वर्षांचा विमा आवश्यक आहे का?

नव्याने खरेदी केलेल्या खाजगी कारला सुरुवातीला तीन वर्षांच्या तृतीय-पक्षाच्या संरक्षणाची आवश्यकता असते. स्वतःचे नुकसान संरक्षण दरवर्षी खरेदी केले जाऊ शकते आणि स्वतंत्रपणे नूतनीकरण केले जाऊ शकते आणि तीन वर्षांच्या सर्वसमावेशक पॅकेजची आवश्यकता नाही. आय. आर. डी. ए. आय. ने 1 ऑगस्ट 2020 पासून दीर्घकालीन पॅकेज धोरणे देण्याची आवश्यकता मागे घेतली.

आय. आर. डी. ए. आय. मूल्यह्रास सारणी कशासाठी वापरली जाते?

हे तुमचे विमाधारक घोषित मूल्य ठरवते, जे सहा महिन्यांत 5 टक्क्यांवरून पाच वर्षांत 50 टक्क्यांपर्यंत जाते. हे प्रमाण केवळ त्या ठिकाणी लागू होते जेथे गाडी लिहून ठेवली जाते किंवा चोरीला जाते. दुरुस्तीचा दावा प्रत्येक बदललेल्या भागावर स्वतंत्र प्रमाण वापरतो. तो सामग्रीनुसार चालतो आणि पाच ते दहा वर्षांत 40 टक्क्यांपर्यंत पोहोचतो.

गाडीला पूर्ण नुकसान कधी घोषित केले जाते?

एकदा पुनर्प्राप्ती आणि दुरुस्तीचा खर्च विमा उतरवलेल्या मूल्याच्या 75 टक्के ओलांडल्यानंतर. नंतर दाव्याचा निपटारा विमा उतरवलेल्या किंमतीवर केला जातो, जे भग्नावशेषाच्या किंमतीपेक्षा कमी आहे. तुम्ही भग्नावशेष ठेवण्याचे मान्य करू शकता, ज्यामुळे तोडगा त्याच्या किंमतीने कमी होतो.

मी उशीराने नूतनीकरण केल्यास मी माझा नो क्लेम बोनस ठेवू शकतो का?

होय, मुदत संपल्यानंतर 90 दिवसांच्या आत. मागील 90 दिवसांत बोनस शून्यावर घसरतो आणि कव्हर पुन्हा सुरू होण्यापूर्वी तपासणीची आवश्यकता असू शकते. बोनस तुमच्या मागोमाग येतो, गाडी नाही. त्यामुळे तुम्ही विक्री करता तेव्हा तो तुमच्यापाशी राहतो आणि खरेदीदार शून्यापासून सुरुवात करतो.

प्रवासी कार विमा पॉलिसी अंतर्गत येतात का?

अनिवार्य संरक्षणाद्वारे नाही. तृतीय-पक्ष संरक्षण तुमच्या गाडीच्या बाहेरील लोकांचे संरक्षण करते आणि अनिवार्य वैयक्तिक अपघात संरक्षण मालक-वाहनचालकाचे संरक्षण करते. प्रवाशांसाठी वैयक्तिक अपघात संरक्षण घेणे आवश्यक आहे, नाव असलेल्या प्रवाशांसाठी IMT.15 अंतर्गत किंवा अज्ञात प्रवाशांसाठी IMT.16 अंतर्गत. विम्याची कमाल रक्कम प्रति व्यक्ती ₹ 2,00,000 आहे, जी ₹10,000 च्या गुणांकात आहे. सशुल्क चालक, सफाई कर्मचारी आणि वाहक IMT.17 अंतर्गत येतात.

कार विम्याच्या हप्त्यावर किती जीएसटी लागू होतो?

कार विम्याच्या हप्त्यावर, तृतीय पक्ष, स्वतःचे नुकसान आणि सर्वसमावेशक संरक्षणावर 18 टक्के जीएसटी आहे. सप्टेंबर 2025 मध्ये लागू केलेली सूट वैयक्तिक जीवन आणि आरोग्य विम्याला लागू होते. त्यात मोटार विम्याचा समावेश नव्हता.

दाव्यावर अनिवार्य कपातपात्र रक्कम कोण भरते?

तुम्ही स्वतःच्या प्रत्येक हानीच्या दाव्यावर असे करता. मोटार शुल्क तरतूद GR.40 1,500 सीसीपर्यंतच्या खाजगी कारसाठी ₹1,000 निर्धारित करते. 1,500 सीसीपेक्षा जास्त आकडा ₹2,000 आहे. पॉलिसीचे शब्दलेखन रक्कम रिकामी ठेवते आणि तुमचे वेळापत्रक लागू होते ते छापते.

कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या

अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा