इंधनाच्या वाढत्या किंमतींनी भारतातील अनेक कार मालकांना संपीड़ित नैसर्गिक वायूकडे (सी. एन. जी.) ढकलले आहे. सी. एन. जी. ची किंमत पेट्रोलपेक्षा लक्षणीयरीत्या कमी आहे आणि ते खूपच कमी उत्सर्जन करते, ज्यामुळे तो दैनंदिन वापरासाठी एक लोकप्रिय पर्याय बनतो. परंतु सी. एन. जी. कडे वळणे ही केवळ संच बसवण्याची बाब नाही.
तुमच्या कारमध्ये सीएनजी संच बसवणे हा एक वाहन बदल आहे. भारतीय कायद्यानुसार, प्रत्येक बदल प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाकडे (आर. टी. ओ.) आणि तुमच्या कार विमा प्रदात्याकडे जाहीर करणे आवश्यक आहे. तुम्ही हे पाऊल वगळल्यास, तुमचा विमा कंपनी तुमचा दावा कायदेशीररित्या नाकारू शकते किंवा तुमची पॉलिसी रद्द घोषित देखील करू शकते.
भारतातील तुमच्या कार विमा पॉलिसीमध्ये सीएनजी कशी जोडायची, तुम्हाला कोणत्या कागदपत्रांची आवश्यकता आहे आणि तुमचे हप्ते कसे बदलतात हे या मार्गदर्शकात स्पष्ट केले आहे.
कार विम्यात द्वि-इंधन संच म्हणजे काय?
विमा परिभाषेत, तुमच्या गाडीच्या विद्यमान इंधन प्रणालीच्या बाजूला बसवलेल्या सीएनजी किंवा एलपीजी संचाला द्वि-इंधन संच म्हणतात. पेट्रोल आणि सीएनजी या दोन्हीवर चालणाऱ्या वाहनाला द्वि-इंधन वाहन म्हणून वर्गीकृत केले जाते.
तुमचे मानक मोटार विमा पॉलिसी मूळतः उत्पादित केल्याप्रमाणे वाहनाचा समावेश होतो. तो स्वयंचलितपणे सी. एन. जी. संच किंवा त्यातून येणाऱ्या अतिरिक्त जोखमीचा समावेश करण्यासाठी विस्तारत नाही. म्हणूनच तुम्हाला तुमच्या विमा कंपनीला संच घोषित करावा लागेल आणि तुमच्या पॉलिसीमध्ये द्वि-इंधन संच समर्थन मिळवावे लागेल. या समर्थनाशिवाय, सी. एन. जी. संच समाविष्ट असलेला कोणताही दावा नाकारला जाऊ शकतो.
भारतात सीएनजी कार घेण्याचे दोन मार्ग
1. ओ. ई. एम. (कारखाना-सुसज्ज) सीएनजी संच
भारतातील अनेक कार उत्पादक आता थेट कारखान्यातून सीएनजी प्रकार देऊ करतात. आरटीओ वाहनाची सीएनजी कार म्हणून नोंदणी करतो आणि नोंदणी प्रमाणपत्र (आरसी) आधीच इंधनाचा प्रकार सीएनजी म्हणून दर्शविते. जेव्हा तुम्ही कारखान्यात बसवलेली नवीन सीएनजी कार खरेदी करता आणि विमा काढता, तेव्हा विमा कंपनीला नोंदणी नोंदींद्वारे सीएनजी प्रणालीची आधीच माहिती असते.
तुमच्या विमा कंपनीशी नेहमी खात्री करून घ्या की सी. एन. जी. संच तुमच्या पॉलिसीच्या वेळापत्रकात सूचीबद्ध आहे, अगदी कारखान्यात बसवलेल्या गाड्यांसाठीही.
2. बाजारानंतरचे (बाह्य) सीएनजी संच
तुम्ही अधिकृत सेवा केंद्रात विद्यमान पेट्रोल कारमध्ये बसवलेले सीएनजी संच देखील मिळवू शकता. बहुतांश विद्यमान कार मालक इंधनाचा खर्च वाचवण्यासाठी हा मार्ग वापरतात. अशा परिस्थितीत, आर. टी. ओ. आणि तुमच्या विमा कंपनीला आपोआप सूचित केले जात नाही. तुम्हाला त्या दोघांनाही स्वतः कळवावे लागेल.
नेहमी सरकारी मान्यताप्राप्त सी. एन. जी. फिटमेंट सेंटरमध्ये संच बसवा. अनधिकृत दुकानांमध्ये बसवलेल्या संच विमा मंजुरीसाठी पात्र नसतील.
तुमच्या विमा कंपनीला सीएनजी संच जाहीर करणे अनिवार्य आहे का?
होय, ते आहे. दोन स्वतंत्र कायदेशीर आवश्यकता यामुळे वाटाघाटी करता येत नाहीत.
मोटार वाहन कायदा, 1988: वाहनाच्या मूळ तपशीलात बदल करणाऱ्या कोणत्याही बदलाची माहिती आर. टी. ओ. ला देणे आवश्यक आहे. बाजारानंतरच्या सी. एन. जी. संचाला बसवणे हा असा बदल मानला जातो. कार चालवण्यापूर्वी इंधनाच्या प्रकारातील बदल प्रतिबिंबित करण्यासाठी तुम्ही तुमच्या आर. सी. मध्ये सुधारणा करणे आवश्यक आहे.
आय. आर. डी. ए. आय. ची मार्गदर्शक तत्त्वेः भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (आय. आर. डी. ए. आय.) वाहनातील सर्व बदल तुमच्या विमा कंपनीला जाहीर करणे आवश्यक आहे. बदल उघड करण्यात अयशस्वी झाल्यास ते सामग्री उघड न करणे म्हणून मानले जाते, ज्यामुळे तुमचा दावा नाकारला जाऊ शकतो किंवा तुमचे धोरण रद्द केले जाऊ शकते.
तुमच्या कार विम्यात सीएनजी कशी जोडायचीः टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
तुमच्या कारमध्ये बाजारानंतरचे सीएनजी संच लावल्यानंतर या पायऱ्यांचे पालन करा.
अधिकृत केंद्रात संच बसवा. केवळ सरकार-मान्यताप्राप्त सीएनजी फिटमेंट सेंटर वापरा. हे आर. टी. ओ. ला मान्यता स्वीकारण्यासाठी आणि तुमच्या विमा कंपनीला पॉलिसी बदलावर प्रक्रिया करण्यासाठी आवश्यक आहे.
आर. टी. ओ. वर तुमच्या आर. सी. मध्ये सुधारणा करा. जिथे तुमची गाडी नोंदणीकृत आहे त्या आर. टी. ओ. ला भेट द्या आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर करा. आर. टी. ओ. नवीन इंधन प्रकार दर्शविण्यासाठी तुमचा आर. सी. अद्ययावत करेल. तुमच्या विमा कंपनीशी संपर्क साधण्यापूर्वी अद्ययावत आर. सी. ची प्रत ठेवा.
तुमच्या कार विमा प्रदात्याला कळवा. झुरिख कोटक जनरल इन्श्युरन्स कंपनी (इंडिया) लिमिटेडशी प्रतिष्ठापनानंतर शक्य तितक्या लवकर संपर्क साधा. तुमच्या पुढच्या वेळेपर्यंत प्रतीक्षा करू नका. कार विम्याचे नूतनीकरण ...............................................................................................................................................................................................................................
आवश्यक कागदपत्रे सादर करा. तुमची विमा कंपनी सहाय्यक कागदपत्रांची मागणी करेल (खालील दस्तऐवज विभाग पहा).
अतिरिक्त हप्ते भरा. तुमचा विमा कंपनी किटचे मूल्य आणि लागू असलेल्या आय. आर. डी. ए. आय. द्वारे अनिवार्य शुल्काच्या आधारे अतिरिक्त हप्त्याची गणना करेल.
तुमचे समर्थन प्रमाणपत्र प्राप्त करा. तुमची विमा कंपनी आता सी. एन. जी. संच समाविष्ट आहे याची पुष्टी करणारे धोरण समर्थन जारी करेल. हे दस्तऐवज तुमच्या इतर विमा कागदपत्रांसह ठेवा.
सी. एन. जी. च्या समर्थनार्थ आवश्यक कागदपत्रे
जेव्हा तुम्ही सीएनजी संरक्षण जोडण्यासाठी तुमच्या विमा कंपनीशी संपर्क साधता, तेव्हा ही कागदपत्रे तयार ठेवा.
अद्ययावत आर. सी. प्रत, जी सीएनजीला इंधनाचा प्रकार दर्शवते
अधिकृत सी. एन. जी. संच संस्थापकांकडून चलन किंवा बिल
संच प्रतिकृती आणि अनुक्रमांकासह सी. एन. जी. संच प्रतिष्ठापन प्रमाणपत्र
विद्यमान विमा पॉलिसी क्रमांक आणि वेळापत्रक
विमा कंपनीला आवश्यक असल्यास ओळखीचा पुरावा
सीएनजी किटचा तुमच्या कार विमा हप्त्यावर कसा परिणाम होतो?
सीएनजी संच जोडल्याने तुमच्या हप्त्यात वाढ होते, परंतु इंधनाच्या खर्चावरील बचतीच्या तुलनेत ही वाढ माफक आहे. हप्त्यावर कसा परिणाम होतो ते येथे आहे.
1. अतिरिक्त तृतीय-पक्ष (टी. पी.) हप्ते
आय. आर. डी. ए. आय. ने आणखी एक निश्चित केले आहे तृतीय-पक्ष दायित्व हप्ते सर्व सी. एन. जी. आणि एल. पी. जी. संच असलेल्या गाड्यांसाठी, मग त्या कारखान्यात बसवलेल्या असोत किंवा बाह्यरित्या बसवलेल्या असोत, 60 रुपये. हे केवळ दायित्व असलेल्या आणि सर्वसमावेशक अशा दोन्ही धोरणांना लागू होते.
2. स्वतःचे नुकसान (ओ. डी.) प्रीमियम
सी. एन. जी. किटचे मूल्य तुमच्या गाडीच्या किंमतीत जोडले जाते. विमा घोषित मूल्य (आय. डी. व्ही.) . जास्त आय. डी. व्ही. मुळे स्वतःच्या नुकसानीचे हप्ते थोडे जास्त होतात. वाढ तुम्ही स्थापित केलेल्या किटच्या किंमतीवर अवलंबून असते.
3. कोणत्या प्रकारच्या धोरणात सीएनजी संच समाविष्ट असतो?
सर्वसमावेशक वाहन विमा : यात तुमची गाडी, सी. एन. जी. संच आणि तृतीय-पक्ष दायित्व समाविष्ट आहे. संपूर्ण संरक्षणासाठी हा शिफारस केलेला पर्याय आहे.
स्वतःचे नुकसान (ओडी) विमा : तुमच्या गाडीचे आणि सी. एन. जी. किटचे नुकसान समाविष्ट करते. स्वतंत्र धोरण म्हणून तृतीय-पक्षाच्या दायित्व संरक्षणाचा समावेश करत नाही.
केवळ तृतीय-पक्ष विमाः यात केवळ तृतीय-पक्ष दायित्व समाविष्ट आहे. त्यात सीएनजी संचाला झालेल्या नुकसानीचा समावेश नाही. तुम्ही केवळ तृतीय-पक्ष धोरणात सीएनजी संच संरक्षण जोडू शकत नाही.
तुम्ही सी. एन. जी. संच जाहीर केला नाही तर काय होईल?
सी. एन. जी. संचाबद्दल तुमच्या विमा कंपनीला माहिती न दिल्याने तुमचा दावा गंभीर धोक्यात येतो.
अपघात झाल्यास आणि अघोषित सी. एन. जी. संचामुळे नुकसान झाल्याचे आढळून आल्यास तुमचा विमा कंपनी तुमचा दावा नाकारू शकते.
खुलासा न करणे हे विमा कायद्यांतर्गत चुकीचे सादरीकरण मानले जाते, ज्यामुळे तुमची पॉलिसी रद्द होऊ शकते.
अपंजीकृत बदलासह वाहन चालवल्याबद्दल तुम्हाला मोटार वाहन कायद्यांतर्गत दंड देखील भरावा लागू शकतो.
नंतर तुमचा संपूर्ण दावा गमावण्यापेक्षा आता थोडेसे अतिरिक्त हप्ते भरणे खूपच कमी खर्चिक आहे.
निष्कर्ष
सीएनजीकडे वळणे हा इंधनाचा खर्च कमी करण्याचा आणि उत्सर्जन कमी करण्याचा एक व्यावहारिक मार्ग आहे. परंतु तुमच्या गाडीचे योग्यरित्या संरक्षण करणे म्हणजे तुमचा विमा तुमच्या बदलांशी सुसंगत आहे याची खात्री करणे. तुमच्या विमा कंपनीला माहिती देणे, द्वि-इंधन संच समर्थन मिळवणे आणि तुमचे आर. सी. अद्ययावत करणे यामुळे तुम्हाला कायदेशीररित्या संरक्षण मिळते आणि आर्थिकदृष्ट्या संरक्षण मिळते.
झुरिच कोटाक जनरल इन्श्युरन्स कंपनी (इंडिया) लिमिटेडमध्ये, सीएनजी संचासाठी तुमची कार पॉलिसी अद्ययावत करणे ही एक सरळ प्रक्रिया आहे. तुमची कागदपत्रे तयार ठेवा, प्रतिष्ठापनानंतर ताबडतोब आम्हाला कळवा आणि बाकीची आम्ही काळजी घेऊ.
आजच तुमच्या कार विम्याचे उद्धरण मिळवा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
सीएनजी संच बसवल्याने माझे विमा हप्ते नेहमीच वाढतात का?
होय. आय. आर. डी. ए. आय. ने सर्व सी. एन. जी. किट-फिटेड गाड्यांसाठी तृतीय-पक्षाच्या हप्त्यावर अतिरिक्त ₹60 अनिवार्य केले आहेत. आय. डी. व्ही. मध्ये किटचे घोषित मूल्य जोडले गेल्याने स्वतःचे नुकसान हप्ते देखील वाढतात.
मी केवळ तृतीय-पक्षाच्या धोरणात सी. एन. जी. व्याप्ती जोडू शकतो का?
नाही. केवळ तृतीय-पक्षाच्या धोरणात केवळ इतरांचे दायित्व समाविष्ट असते. सीएनजी संचाला हानीपासून संरक्षण मिळवण्यासाठी, तुम्हाला सर्वसमावेशक किंवा स्वतःचे नुकसान धोरण आवश्यक आहे.
कार विम्यामध्ये द्वि-इंधन संच संरक्षण काय आहे?
जेव्हा तुमच्या कारमध्ये पेट्रोल इंजिन आणि सी. एन. जी. किंवा एल. पी. जी. संच दोन्ही बसवले जातात, तेव्हा द्वि-इंधन संच संरक्षण हे तुमच्या कार विमा योजनेत जोडले जाणारे समर्थन असते. संचाला झालेले नुकसान आणि अतिरिक्त तृतीय-पक्ष जोखीम भरून काढण्यासाठी हे तुमचे धोरण वाढवते. या समर्थनाशिवाय, तुमच्या योजनेत सी. एन. जी. संच संबंधित काहीही समाविष्ट होत नाही.
माझ्या विमा कंपनीला कळवण्यापूर्वी मला आर. टी. ओ. ला भेट देण्याची गरज आहे का?
होय. तुम्ही प्रथम आर. टी. ओ. मध्ये तुमच्या आर. सी. मध्ये सुधारणा करून सी. एन. जी. ची उपयुक्तता दर्शवावी. नंतर तुमच्या विमा कंपनीला कळवा आणि जाहिरात दस्तऐवजाचा भाग म्हणून अद्ययावत आर. सी. सादर करा. दोन्ही पायऱ्या आवश्यक आहेत.
मान्यता मिळायला किती वेळ लागतो?
बहुतेक विमा कंपन्या संपूर्ण कागदपत्रे मिळाल्यानंतर काही कामकाजाच्या दिवसांत मंजुरीवर प्रक्रिया करतात. अचूक उलाढालीच्या वेळेसाठी थेट तुमच्या विमा कंपनीशी संपर्क साधा.
कारखान्यात बसवलेले सीएनजी संच स्वयंचलितपणे विम्याखाली येतात का?
जेव्हा तुम्ही कारखान्यात बसवलेली नवीन सी. एन. जी. कार खरेदी करता, तेव्हा आर. टी. ओ. नोंदणीमध्ये आधीच सी. एन. जी. इंधनाचा प्रकार दिसून येतो. तुमच्या विमा कंपनीला वाहनाच्या तपशीलांद्वारे माहिती दिली जाते. तथापि, नेहमी तुमच्या विमा कंपनीला खात्री करून घ्या की सी. एन. जी. प्रणाली तुमच्या पॉलिसीच्या वेळापत्रकात दिसते.
जर मी सी. एन. जी. संच वापरून माझ्या कारमध्ये बदल केला तर माझा विमा अद्ययावत करणे आवश्यक आहे का?
होय, आय. आर. डी. ए. आय. च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार आणि मोटार वाहन कायदा या दोन्हींनुसार हे आवश्यक आहे. अघोषित सी. एन. जी. संचासह वाहन चालवणे हा कायदेशीर धोका आहे आणि परिणामी तुमचा दावा नाकारला जाऊ शकतो.
कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या
अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

