କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିଯ଼ମ ହେଉଛି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋଟର ଯାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀଯ଼ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସଂକଳନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏକ ଅଧିନିଯ଼ମ। ଦୈନନ୍ଦିନ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ, ଏହି ଅଧିନିଯ଼ମ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପ୍ରଦୂଷଣ ନିଯ଼ନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ସମସ୍ଯ଼ାକୁ ମଧ୍ଯ଼ ବୃଦ୍ଧି କରେ | ବାଇକ୍ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେମାନଙ୍କର ବୀମା ଏବଂ ଦେଯ଼ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ, ସବୁକିଛି କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିଯ଼ମ ଅଧୀନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
ଏହାବ୍ଯ଼ତୀତ, ସରକାର ବୁଝନ୍ତି ଯେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସମଯ଼ ନୂଆ ନିଯ଼ମର ଦାବି କରିପାରେ ଏବଂ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ନିଯ଼ମ। ଏହିପରି, ସର୍ବାଧିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କଲ୍ଯ଼ାଣ ବଜାଯ଼ ରଖିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଉଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିଯ଼ମଃ 2023 ସଂଶୋଧିତ ନିଯ଼ମ
ନିକଟରେ, ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳଯ଼ ଜାନୁଆରୀ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ନିଯ଼ମରେ ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନରେ ଯାନ ପଞ୍ଜିକରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପୁରୁଣା ସରକାରୀ ଯାନର ସ୍କ୍ରାପ୍ ବିଷଯ଼ରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ନିଯ଼ମଟି କୁହେ -
ପନ୍ଦର ବର୍ଷର ବ୍ଯ଼ବଧାନ ପରେ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରାଯ଼ତ୍ତ, ପୌରପାଳିକା ମାଲିକାନାଧୀନ କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ ଉଦ୍ଯ଼ୋଗ ଯାନବାହାନର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବାତିଲ କରାଯିବ।
ଯଦି ଏପରି ଯାନଗୁଡ଼ିକର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ରର ଅବଧି ସମାପ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନବୀକରଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ଯ଼, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଞ୍ଜୀକରଣ ତାରିଖକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ପ୍ରମାଣପତ୍ରଟି ବାତିଲ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପଞ୍ଜୀକରଣ ତାରିଖ ଠାରୁ 15 ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏଭଳି ଯାନଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍କାସନ କରାଯିବା କଥା। ପଞ୍ଜୀକୃତ ଯାନ ସ୍କ୍ରାପିଂ ସୁବିଧା ଜରିଆରେ ଏସବୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଆବଶ୍ଯ଼କତା ରହିଛି।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ଯ଼ାନ୍ଯ଼ ସୁରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯ଼ରେ ବ୍ଯ଼ବହୃତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର-ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯ଼ ବାହନଗୁଡିକ ଏହି ନିଯ଼ମଗୁଡିକର ବ୍ଯ଼ତିକ୍ରମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ |
ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ନିଯ଼ମ, 2023ର ପଞ୍ଚମ ସଂଶୋଧନ ସମସ୍ତ ଯାନ ପାଇଁ ଫିଟନେସ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ନବୀକରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀଯ଼ ନିଯ଼ମ ସହିତ ଜଡିତ |
ସଂଶୋଧନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ଯ଼ନ୍ତ ପୁରୁଣା ଯାନ ପାଇଁ ଫିଟନେସ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ 2 ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୈଧ |
8 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଯାନଗୁଡ଼ିକର ଫିଟନେସ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ କେବଳ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବୈଧ |
ଏହି ନିଯ଼ମରେ ଯାନବାହାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍ୱଯ଼ଂକ୍ରିଯ଼ ପରୀକ୍ଷଣ ଷ୍ଟେସନରେ ସେମାନଙ୍କ ଫିଟନେସ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବାକୁ ବାଧ୍ଯ଼ତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଷ୍ଟେସନଗୁଡିକ ନିଯ଼ମ 175 ଅନୁଯାଯ଼ୀ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହେବ।
ମୋଟର ଯାନ ନିଯ଼ମରେ ନିଯ଼ମିତ ସଂଶୋଧନ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସମଯ଼ରେ ମଧ୍ଯ଼ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଜାଯ଼ ରଖେ ଏବଂ ନୂତନ ଟ୍ରାଫିକ୍ ନିଯ଼ମ ସହିତ ସର୍ବାଧିକ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଗାଡ଼ି ବୀମା & ବାଇକ୍ ବୀମା ପଲିସି ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କେନ୍ଦ୍ରୀଯ଼ ମୋଟର ଯାନ ଅଧିନିଯ଼ମ, 2023ର ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ଅନୁଯାଯ଼ୀ ପୁରୁଣା ଯାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍କ୍ର୍ଯ଼ାପ୍ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡ ପୂରଣ କରିନଥିବା ପୁରୁଣା ଯାନଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍କାସନ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ।
ମୋଟର ଯାନ ନିଯ଼ମରେ ନିଯ଼ମିତ ସଂଶୋଧନ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ବୀମା ଯୋଜନା ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ଦୁର୍ଘଟଣା ହାର ହ୍ରାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ମୋଟର ଯାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମ୍ବନ୍ଧୀଯ଼ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ବୀମା ଦାବି ହ୍ରାସ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। କଠୋର ନିଯ଼ମାବଳୀ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଡ୍ରାଇଭିଂ ପରିବେଶରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥାଏ, ବିପଦ ଆକଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ଯ଼ ବୀମା ପ୍ରିମିଯ଼ମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।
ଆର୍ଥିକ ତଥା ପରିବେଶଗତ କାରଣରୁ ମଧ୍ଯ଼ ଏହି ନୀତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ସେମାନେ ନୂତନ ଯାନର ବଜାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପରିବେଶ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ସେମାନେ ଅଧିକ କ୍ଷତିକାରକ ଗ୍ଯ଼ାସ୍ ନିର୍ଗମନ କରୁଥିବା ପୁରୁଣା ଯାନକୁ ବାତିଲ କରନ୍ତି-ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଯାହା ମଧ୍ଯ଼ ଆପଣଙ୍କ କାର ବୀମା ପଲିସି ଉପରେ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରଭାବ ଏହାବ୍ଯ଼ତୀତ, ଯାନ ପାଇଁ ଫିଟନେସ୍ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଜଣେ ସରକାରୀ ନିଯ଼ମ ପାଳନ କରିବାକୁ ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଜୋରିମାନା ଏଡ଼ାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ |
ଉପସଂହାର
ମୋଟର ଯାନ ନିଯ଼ମର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଯାନ ମାଲିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ବିଷଯ଼ରେ ସଚେତନ ହେବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପାଳନ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ। ଏହା ବ୍ଯ଼ତୀତ, ଅନ୍ଯ଼ ଯାନ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବୀମା ଯୋଜନା ମଧ୍ଯ଼ ବାଛି ପାରିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜୁରିକ୍ କୋଟାକ୍ କାର୍ ବୀମା ଆପଣଙ୍କୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ଚୋରି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ, ଏବଂ ଅଧିକ ସହଜରେ ଏବଂ ଅଧିକ ଅସୁବିଧା ବିନା |
କାର୍ ବୀମା ବିଷଯ଼ରେ ଅଧିକ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତୁ
ଅଧିକ ସହଜରେ ମିଳିପାରିବ, ଏହି ଦ୍ରୁତ ଲିଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖନ୍ତୁ
