प्रत्येक कार मालकाला माहीत असते की एकदा एखादे वाहन शोरुममधून बाहेर पडले की त्याचे मूल्य कमी होऊ लागते. ही हळूहळू होणारी घसरण, ज्याला वाहन घसरण म्हणतात, त्याचा थेट परिणाम तुमच्या कारच्या बाजारभावावर, पुनर्विक्री किंमतीवर आणि कार विमा हप्त्याचा हिशोब कारचे अवमूल्यन कसे कार्य करते हे समजून घेणे आणि विमा हप्त्यांशी त्याचा संबंध समजून घेतल्याने तुम्हाला खरेदी-विक्रीपासून विम्याचे नूतनीकरण करण्यापर्यंत आणि तुमच्या गुंतवणुकीचे प्रभावीपणे संरक्षण करणारे अतिरिक्त पर्याय निवडण्यापर्यंत अधिक सुज्ञ आर्थिक निर्णय घेण्यास मदत होते.
कारचे अवमूल्यन म्हणजे काय?
कारचे अवमूल्यन म्हणजे कालांतराने वाहनाच्या बाजारभावात होणारी हळूहळू होणारी घट. हे कारचे वय, चालवलेले एकूण किलोमीटर, सुटे भाग आणि त्या मॉडेलची एकूण बाजारातील मागणी यासारख्या घटकांद्वारे चालते. ज्या दिवसापासून नवीन कार नोंदणीकृत आणि चालवली जाते, तेव्हापासून त्याचे मूल्य कमी होऊ लागते आणि संपूर्ण मालकीच्या कालावधीत ते सुरूच राहते.
घसारा केवळ पुनर्विक्रीच्या किंमतीवर परिणाम करत नाही. ते कार विम्यात वापरले जाणारे विमा घोषित मूल्य (आयडीव्ही) देखील निर्धारित करते. आयडीव्ही एकूण नुकसान किंवा चोरीच्या बाबतीत विमा कंपनी किती रक्कम देईल हे दर्शवते आणि आयआरडीएआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार कारच्या एक्स-शोरूम किंमतीतून लागू असलेल्या घसरणीची टक्केवारी वजा करून त्याची गणना केली जाते.
घसरणीची गणना कशी केली जाते?
दिलेल्या कालावधीत कारचे मूल्य किती कमी झाले आहे हे मोजण्यासाठी सामान्यतः वापरल्या जाणार्या दोन पद्धती आहेत.
मुख्य खर्च पद्धतीः दरवर्षी मूळ खर्चावर घसरणीची निश्चित टक्केवारी लागू होते. यामुळे वाहनाच्या प्रभावी आयुष्यावर एकसमान घसरण होते.
सूत्रः कारची किंमत × (मालकीच्या दिवसांची संख्या ± 365) × (100% ± वर्षांमध्ये प्रभावी जीवन)मूल्य कमी करण्याची पद्धतः दरवर्षी कारच्या मूल्याच्या कमी होत असलेल्या संतुलनावर घसरणीची गणना करते. हे सुरुवातीच्या वर्षांमध्ये उच्च घसरण दर्शवते.
सूत्रः खरेदी मूल्य × (मालकीच्या दिवसांची संख्या ρ 365) × (वर्षांमध्ये प्रभावी आयुष्य ρ 200%)
विम्याच्या उद्देशाने, आय. आर. डी. ए. आय. वाहनाचे वय आणि भागांच्या प्रकारावर आधारित मानक घसरणीचे दर विहित करते, ज्यामुळे विमा कंपन्यांमध्ये सातत्य सुनिश्चित होते.
वाहने आणि सुटे भागांसाठी आय. आर. डी. ए. आय. चे घसरणीचे दर
भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरण (आय. आर. डी. ए. आय.) आय. डी. व्ही. ची गणना करण्यासाठी आणि सेटलमेंटचा दावा करण्यासाठी वापरले जाणारे घसरणीचे दर निर्दिष्ट करते. हे दर वाहनाचे वय आणि आंशिक श्रेणीनुसार बदलतात.
वाहनाचे वय | आय. डी. व्ही. गणनेसाठी घसारा दर (%) |
6 महिन्यांपर्यंत | 5 टक्के |
6 महिने ते 1 वर्ष | 15 टक्के |
1 ते 2 वर्षे | 20 टक्के |
2 ते 3 वर्षे | 30 टक्के |
3 ते 4 वर्षे | 40 टक्के |
4 ते 5 वर्षे | 50 टक्के |
5 वर्षांहून अधिक | विमा कंपनी आणि मालक यांच्यात परस्पर सहमती |
दाव्यांसाठी अंशनिहाय घसारा दर
जेव्हा तुम्ही दुरुस्तीसाठी दावा दाखल करता, तेव्हा विमा कंपनी बदललेल्या भागांच्या किंमतीतून घसरणीची रक्कम वजा करते. टक्केवारी बदलल्या जाणाऱ्या भागाच्या प्रकारावर अवलंबून असते.
भागाचा प्रकार | घसारा दर (%) |
रबर, नायलॉन आणि प्लास्टिकचे भाग | 50 टक्के |
फायबरग्लास घटक | 30 टक्के |
काचेचे भाग | 0 टक्के (घसारा नाही) |
धातूचे भाग | वाहनाच्या वयानुसार 0 ते 30 टक्के |
रंग आणि उपभोग्य वस्तू | 50 टक्के |
ही कपाती दाव्याच्या तडजोडीदरम्यान लागू होतात, जोपर्यंत तुम्ही शून्य अवमूल्यन अतिरिक्त संरक्षणाची निवड केली नाही, जे भागांवरील अवमूल्यन कपातीला माफ करते.
घसरणीचा कार विम्यावर कसा परिणाम होतो?
घसरणीचा थेट परिणाम तुमच्या कामाच्या अनेक पैलूंवर होतो. मोटार विमा पॉलिसी , तुम्ही दिलेल्या हप्त्यापासून ते दाव्यादरम्यान तुम्हाला मिळणाऱ्या रकमेपर्यंत.
आय. डी. व्ही. कमी करणेः तुमच्या गाडीचे वय जसजसे वाढते तसतसे घसरण आय. डी. व्ही. कमी करते, ज्यामुळे एकूण नुकसान किंवा चोरी झाल्यास देय असलेल्या दाव्याची कमाल रक्कम कमी होते.
प्रीमियमची गणनाः उच्च घसारा (कमी आयडीव्ही) असलेल्या गाड्यांसाठी विम्याचे हप्ते सामान्यतः कमी असतात कारण विमा कंपनीची जोखीम कमी होते.
दाव्याचा निपटाराः दुरुस्तीसाठी, तुमच्याकडे शून्य घसरणीचे संरक्षण नसल्यास भागांवरील घसरणीमुळे दाव्याचा भरणा कमी होतो.
कर्जाची पात्रताः घसरणीमुळे वाहनाचे कमी मूल्य वित्तपुरवठादारांनी मंजूर केलेल्या कर्जाच्या रकमेवर परिणाम करू शकते.
शून्य अवमूल्यन संरक्षण म्हणजे काय?
झिरो डेप्रिसिएशन कव्हर, ज्याला बर्याचदा बम्पर-टू-बम्पर कव्हर म्हणतात, हे सर्वसमावेशक कार विमा पॉलिसीमध्ये उपलब्ध असलेले एक पर्यायी एड-ऑन आहे. हे सुनिश्चित करते की दाव्याच्या तडजोडीदरम्यान बदललेल्या भागांवरील डेप्रिसिएशन कापले जाणार नाही. सामान्यतः, विमा कंपन्या वय आणि भागांच्या वापराच्या आधारे दावा भरणा कमी करतात, परंतु हे एड-ऑन खराब झालेल्या घटकांच्या संपूर्ण किंमतीची परतफेड करण्यास अनुमती देते. हे विशेषतः नवीन गाड्यांसाठी उपयुक्त आहे, जे खिशातून खर्च कमी करण्यात मदत करते आणि अपघातानंतर चांगले आर्थिक संरक्षण प्रदान करते.
शून्य घसारा संरक्षणाचे फायदे
दुरुस्तीच्या वेळी तुम्हाला तुमच्या गाडीच्या जुन्या भागांचा खर्च उचलावा लागणार नाही याची खात्री करून हा अतिरिक्त भरणा तुमच्या दाव्याचा जास्तीत जास्त भरणा करतो.
दाव्याचा पूर्ण निपटारा. विमा कंपनी बम्पर, हेडलाइट्स, बॉडी पॅनेल आणि टायर यासारखे भाग बदलण्याचा संपूर्ण खर्च घसारा न करता भरून काढते. यामुळे दुरुस्तीनंतर तुमचा खिशातून निघणारा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होतो.
नवीन आणि उच्च किमतीच्या गाड्यांसाठी आदर्श. नवीन गाड्यांचे भाग महाग असतात आणि अगदी किरकोळ अपघातातही प्रमाणित धोरणांतर्गत मोठ्या प्रमाणात घसारा कपात होऊ शकते. शून्य घसारा संरक्षण हे अंतर दूर करते.
दाव्यांदरम्यान आर्थिक ताण कमी होतो. भागांची संपूर्ण किंमत समाविष्ट आहे हे जाणून घेतल्याने दाव्यांचा ताण कमी होतो, विशेषतः अनेक घटक बदलण्याचा समावेश असलेल्या मोठ्या दुरुस्तीसाठी.
शून्य घसारा कव्हर अपवाद आणि अटी
हे ऍड-ऑन व्यापक संरक्षण देत असले तरी, काही मानक विमा अपवाद आणि पॉलिसी मर्यादा अजूनही तुमच्या दाव्यांना लागू होतात.
यांत्रिक बिघाड आणि सामान्य घासाघीस या एड-ऑन अंतर्गत समाविष्ट नाहीत. हे केवळ सर्वसमावेशक धोरणाच्या कक्षेत येणाऱ्या अपघाती नुकसानाला लागू होते.
दाव्याच्या प्रमाणित अटी अजूनही लागू आहेत. वाहनचालकाकडे वैध परवाना असणे आवश्यक आहे, वाहन बेकायदेशीर हेतूंसाठी वापरले गेले नसावे आणि पॉलिसीधारक घटनेच्या वेळी दारू किंवा अंमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली नसावे.
अनिवार्य कपाती अजूनही लागू होतात. जरी शून्य घसरणीचे संरक्षण असले तरी, विमा कंपनी दाव्याच्या भरणा रकमेतून अनिवार्य कपातीची रक्कम वजा करेल.
उच्च हप्त्याचा खर्च. शून्य घसारा संरक्षण सामान्यतः कारचे वय आणि मूल्य यावर अवलंबून मूळ हप्त्यात 10 ते 20 टक्के जोडते.
वाहन घसरणीचा दर स्वतः कसा मोजायचा
तुमच्या गाडीचे मूल्य किती कमी झाले आहे याचा तुम्हाला अंदाज हवा असेल तर तुम्ही एक साधे सूत्र वापरू शकता.
घसारा दर (%) = (मूळ किंमत-सध्याचे बाजार मूल्य) ± मूळ किंमत × 100
उदाहरणेः जर तुमची गाडी ₹ 10,00,000 मध्ये खरेदी केली गेली असेल आणि सध्या तिची किंमत ₹ 7,00,000 असेल, तर घसारा दर = (10,00,000-7,00,000) ρ 10,00,000 × 100 = 30 टक्के.
वाहनांच्या घसरणीच्या दरावर परिणाम करणारे घटक
कालांतराने कारचे मूल्य किती लवकर किंवा हळूहळू कमी होते हे अनेक घटक ठरवतात.
गाडीचे वय. पहिल्या दोन ते तीन वर्षांत घसरण सर्वात जास्त असते आणि गाडी जुनी होत जाते तसतशी मंदावते. नवीन गाडी केवळ पहिल्या वर्षातच तिच्या मूल्याच्या 20 टक्क्यांपर्यंत गमावू शकते.
एकूण माइलेज चालते. उच्च ओडोमीटर रीडिंग असलेल्या गाड्यांचे मूल्य वेगाने कमी होते कारण अधिक किलोमीटर म्हणजे इंजिन, पारेषण, निलंबन आणि टायरवर अधिक घसरण होते.
तयार करा आणि प्रतिरूपण करा. मजबूत सेवा जाळे आणि स्थिर मागणी असलेल्या प्रस्थापित ब्रँडच्या वाहनांचे मूल्य कमी ज्ञात किंवा बंद केलेल्या मॉडेलपेक्षा अधिक चांगले असते.
इंधनाचा प्रकार. उत्सर्जनाचे निकष कडक करणे आणि इंधनाच्या वाढत्या किंमतींमुळे अलिकडच्या वर्षांत डिझेल गाड्यांचे मूल्य झपाट्याने कमी झाले आहे. बॅटरीचे आरोग्य आणि बाजारपेठेतील स्वीकृतीनुसार विजेवर चालणाऱ्या वाहनांचे मूल्य भिन्न प्रकारे कमी होत आहे.
देखभालीचा आणि सेवेचा इतिहास. अधिकृत सेवा केंद्रांकडून संपूर्ण सेवेची नोंद असलेल्या कारचे मूल्य एकापेक्षा जास्त असते, ज्यात पडताळणी न झालेल्या कार्यशाळांमध्ये त्रुटी किंवा दुरुस्ती केली जाते.
अपघात आणि बदलांचा इतिहास. मोठ्या अपघातांमध्ये गेलेल्या किंवा मोठ्या बदलांमधून गेलेल्या गाड्यांचे मूल्य वेगाने कमी होते, कारण खरेदीदारांना जास्त दीर्घकालीन धोका जाणवतो.
बाजारातील मागणी. वापरलेल्या गाड्यांच्या बाजारात जास्त मागणी असलेल्या लोकप्रिय मॉडेल्सचे मूल्य अधिक हळूहळू कमी होत जाते कारण त्यांच्यासाठी योग्य किंमत देण्यास नेहमीच खरेदीदार तयार असतात.
कार खरेदी करताना हे घटक लक्षात ठेवल्याने तुम्हाला असे मॉडेल निवडण्यात मदत होऊ शकते जे दीर्घकाळासाठी त्याचे मूल्य अधिक चांगले राखेल.
खरेदीदार आणि विक्रेत्यांवर परिणाम
घसरणीचा कारच्या व्यवहाराच्या दोन्ही बाजूंवर वेगवेगळ्या प्रकारे परिणाम होतो.
नवीन मॉडेलच्या तुलनेत एक ते दोन वर्षे जुनी कार लक्षणीयरीत्या कमी किंमतीत खरेदी करून खरेदीदार घसरणीचा फायदा घेऊ शकतात, तरीही वाहन चांगल्या स्थितीत मिळते. तथापि, विमा खर्चाची गणना करताना त्यांनी भविष्यातील घसरण, देखभाल खर्च आणि कमी झालेल्या आय. डी. व्ही. चा देखील विचार केला पाहिजे.
विक्रेत्यांना त्यांच्या वाहनांची किंमत कारचे वय, मायलेज आणि स्थिती यावर आधारित वास्तववादीपणे ठरवावी लागते. कमी किंमतीच्या कारची जास्त किंमत दिल्याने विक्री करणे कठीण होते, तर कमी किंमतीमुळे अनावश्यक नुकसान होते.
खरेदीदार आणि विक्रेते या दोघांसाठीही, विशिष्ट मॉडेलचा सध्याचा घसारा दर समजून घेतल्याने वास्तववादी अपेक्षा निश्चित करण्यास मदत होते आणि चांगल्या आर्थिक नियोजनास समर्थन मिळते.
तुमच्या गाडीचा घसारा दर कमी करण्यासाठीच्या टिपा
प्रत्येक वाहनाचे मूल्य कालांतराने कमी होत असताना, सक्रिय काळजी आणि स्मार्ट विमा पर्याय तुम्हाला तुमच्या वाहनाचे उच्च बाजार मूल्य टिकवून ठेवण्यास मदत करू शकतात.
उत्पादकाच्या देखभालीच्या वेळापत्रकाचे पालन कराः प्रमाणित इतिहास आणि उच्च यांत्रिक आरोग्य राखण्यासाठी अधिकृत केंद्रांवर नियमित सेवा सुनिश्चित करा.
सहजपणे वाहन चालवा आणि जास्तीचे मायलेज टाळाः सौम्यपणे वाहन चालवल्याने घटकांचा तुटवडा कमी होतो, तर कमी मायलेजमुळे पुनर्विक्रीचे आकर्षण लक्षणीयरीत्या वाढते.
गाडी स्वच्छ ठेवा आणि रंगकाम संरक्षित कराः नियमित स्वच्छता आणि छायांकित पार्किंग पर्यावरणाचे नुकसान रोखते आणि गाडीची बाह्य रचना जतन करते.
मोठे बदल टाळाः कारखान्याच्या मानकांचे पालन करा, कारण बाजारानंतरच्या बदलांमुळे तुमच्या संभाव्य खरेदीदारांची संख्या कमी होऊ शकते आणि मूल्य कमी होऊ शकते.
पूर्ण सेवा आणि दुरुस्तीच्या नोंदी ठेवा-संघटित दस्तऐवज खरेदीदाराचा आत्मविश्वास वाढवतात आणि जास्त विचारलेल्या किंमतीचे समर्थन करतात.
या सवयींना थोडे प्रयत्न करावे लागतात परंतु पाच ते सात वर्षांच्या कालावधीत तुमच्या कारच्या पुनर्विक्री मूल्यात लक्षणीय फरक पडू शकतो.
वाहन विम्यावर जीएसटी आणि घसरणीचा परिणाम
भारतात कार विम्याच्या हप्त्यांवर 18 टक्के वस्तू आणि सेवा कर (जी. एस. टी.) आकारला जातो. घसरणीमुळे आय. डी. व्ही. कमी होतो आणि परिणामी स्वतःच्या नुकसानीचा हप्ता कमी होतो, त्यामुळे जी. एस. टी. ची रक्कम देखील प्रमाणानुसार कमी होते. उदाहरणार्थ, जर घसरणीमुळे तुमचा वार्षिक हप्ता ₹12,000 वरून ₹9,000 पर्यंत खाली आला, तर जी. एस. टी. ₹2,160 वरून ₹1,620 पर्यंत खाली येतो, ज्यामुळे तुम्हाला थोडी अतिरिक्त बचत होते. तथापि, याचा अर्थ असा आहे की तुमची एकूण विमा रक्कम कमी आहे, म्हणून कमी केलेली रक्कम कमी संरक्षणासाठी योग्य आहे का याचे मूल्यांकन करणे योग्य आहे.
निष्कर्ष
वाहन घसारा ही एक अपरिहार्य प्रक्रिया आहे जी कालांतराने तुमच्या गाडीचे बाजार मूल्य कमी करते. विमा कंपन्या हप्त्यांची गणना करण्यासाठी आणि देयकांचा दावा करण्यासाठी वापरत असलेल्या विमा घोषित मूल्यावर (आयडीव्ही) याचा थेट परिणाम होतो. घसारा दर, आयआरडीएआय मार्गदर्शक तत्त्वे समजून घेणे आणि शून्य घसारा संरक्षणाचे काम यासारख्या अतिरिक्त गोष्टी वाहन मालकांना विमा, देखभाल आणि पुनर्विक्री याबद्दल माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास कसे सक्षम करतात. तुमच्या वाहनाची चांगली देखभाल करणे, योग्य विमा संरक्षणाची निवड करणे आणि वेळेवर पॉलिसीचे नूतनीकरण करणे यामुळे तुमच्या गुंतवणुकीचे संरक्षण करण्यास आणि घसाराशी संबंधित आर्थिक जोखीम कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. वाहनाचा घसारा दर किती आहे?
वय, वापर आणि सामान्य घासाघीस यामुळे कालांतराने वाहनाचे मूल्य ज्या टक्केवारीने कमी होते, ती ही टक्केवारी आहे.
2. घसरणीचा वाहन विम्यावर कसा परिणाम होतो?
घसरणीमुळे तुमच्या गाडीचा आयडीव्ही कमी होतो, ज्यामुळे तुम्ही भरणारा प्रीमियम आणि तुम्हाला मिळू शकणारी जास्तीत जास्त दावा रक्कम दोन्ही कमी होते.
3. शून्य अवमूल्यन संरक्षणाच्या अंतर्गत कोणते भाग समाविष्ट आहेत?
प्लास्टिक, रबर, धातू, तंतू आणि काचेचे भाग कोणत्याही घसरणीच्या कपातीशिवाय पूर्ण बदल खर्चात समाविष्ट केले जातात.
4. घसरणीसाठी 5 वर्षांनंतर वाटाघाटी करता येतील का?
एकदा गाडीने पाच वर्षे पूर्ण केली की, विमाधारक आणि विमा कंपनी यांच्यात आय. डी. व्ही. वर परस्पर सहमती होते.
5. इंधनाच्या प्रकाराचा घसरणीवर कसा परिणाम होतो?
उत्सर्जनाच्या नियमांमुळे डिझेल गाड्यांचे मूल्य झपाट्याने कमी होते, तर बॅटरीच्या आरोग्यानुसार विजेवर चालणाऱ्या वाहनांचे मूल्य कमी होते.
6. मायलेजचा घसरणीवर परिणाम होतो का?
जास्त माइलेज असलेल्या गाड्यांचे मूल्य वेगाने कमी होते कारण अधिक किलोमीटर चालवणे म्हणजे घटकांवर अधिक यांत्रिक घासाघीस होणे.
7. जर मी विम्याच्या नूतनीकरणाला विलंब केला तर काय होईल?
कालबाह्य झालेल्या पॉलिसीमुळे नूतनीकरणाच्या वेळी आय. डी. व्ही. कमी होऊ शकतो आणि तुम्ही तुमचे जमा केलेले पैसे देखील गमावू शकता. दावा बोनस नाही ...............................................................................................................................................................................................................................
8. वाहन विम्याच्या हप्त्यांवर जी. एस. टी. कसा लागू होतो?
एकूण हप्त्याच्या रकमेवर 18 टक्के दराने जी. एस. टी. आकारला जातो, जो कारच्या अवमूल्यन झालेल्या आय. डी. व्ही. मुळे प्रभावित होतो.
कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या
अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा
