वस्तू आणि सेवा कर (जी. एस. टी.) 1 जुलैपासून लागू झाला, ज्यामुळे सेवा कर, मूल्यवर्धित कर (व्हॅट) आणि उत्पादन शुल्क यासारखे अनेक अप्रत्यक्ष कर एकाच व्यवस्थेखाली आले. कार विम्याचे हप्ते देखील जी. एस. टी. अंतर्गत येतात, ज्यामुळे कर शुल्क आणि कागदपत्रांबाबत काही अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
पॉलिसीधारकांना खरेदी करताना किंवा खरेदी करताना अनेकदा जी. एस. टी. शी संबंधित प्रश्न पडतात. वाहन विम्याचे नूतनीकरण धोरण, विशेषतः जी. एस. टी. क्रमांक सामायिक करणे आवश्यक आहे की नाही आणि त्याचा हप्त्यावर कसा परिणाम होतो याबद्दल. एक स्पष्ट समज गोंधळ टाळण्यास मदत करते आणि भारतातील सध्याच्या विमा आणि कर नियमांचे पालन सुनिश्चित करते.
जीएसटी म्हणजे काय?
वस्तू आणि सेवा कर (जी. एस. टी.) हा भारतभरातील वस्तू आणि सेवांच्या पुरवठ्यावर आकारला जाणारा अप्रत्यक्ष कर आहे. त्याने पूर्वीच्या अनेक अप्रत्यक्ष करांची जागा घेतली आणि त्यांना एकाच व्यवस्थेखाली आणले. त्यात खालील गोष्टींचा समावेश आहेः
सी. जी. एस. टी. (केंद्रीय जी. एस. टी.):केंद्र सरकारने गोळा केलेले.
एस. जी. एस. टी. (राज्य जी. एस. टी.):संबंधित राज्य सरकारांनी गोळा केलेले.
आय. जी. एस. टी. (एकात्मिक जी. एस. टी.):वस्तू आणि सेवांच्या आंतरराज्य पुरवठ्यावर शुल्क आकारले जाते.
मोटार विमा हप्त्यांच्या बाबतीत, जी. एस. टी. 18 टक्के दराने आकारला जातो. हा दर भारतीय विमा नियामक आणि विकास प्राधिकरणाच्या (आय. आर. डी. ए. आय.) नियमांनुसार कार्यरत असलेल्या सर्व सामान्य विमा कंपन्यांमध्ये प्रमाणित आहे.
भारतात वाहन विम्यावर जी. एस. टी. लागू
भारतात कार विम्याचे हप्ते 18 टक्के वस्तू आणि सेवा कराच्या (जी. एस. टी.) अधीन आहेत. मोटार विमा पॉलिसी यासह तृतीय-पक्ष वाहन विमा , स्वतंत्रपणे स्वतःचे नुकसान संरक्षण , आणि सर्वसमावेशक वाहन विमा हा दर जी. एस. टी. परिषदेद्वारे निश्चित केला जातो आणि विमा कंपन्या आणि वाहनांच्या प्रकारांमध्ये समान राहतो.
जी. एस. टी. ची गणना विमा कंपनीने आकारलेल्या मूळ हप्त्यावर केली जाते. उदाहरणार्थ, जर हप्ते ₹10,000 असतील, तर ₹1800 चा अतिरिक्त 18 टक्के जी. एस. टी. जोडला जातो, ज्यामुळे एकूण देय रक्कम ₹11,800 होते. जुलै 2017 मध्ये जी. एस. टी. ने पूर्वीच्या सेवा कर प्रणालीची जागा घेतली आणि त्यामुळे पॉलिसीधारकांनी भरलेल्या अंतिम खर्चावर थेट परिणाम होतो.
वाहन विम्याच्या हप्त्यांवर जी. एस. टी. चा परिणाम
जी. एस. टी. ने कार विम्याच्या हप्त्यांवर कर कसे लागू केले जातात हे बदलले आहे, ज्यामुळे एकूण खर्च आणि कर मोजण्याच्या पद्धती या दोन्हींवर परिणाम होतो.
कर संरचनेत बदल
जी. एस. टी. पूर्वी, कार विम्याचे हप्ते अनेक करांच्या अधीन होते. यामध्ये 14 टक्के सेवा कर, 0.5 टक्के स्वच्छ भारत उपकर आणि 0.5 टक्के कृषी कल्याण उपकर यांचा समावेश होता, ज्यामुळे एकूण 15 टक्के कर जोडला गेला. जी. एस. टी. लागू झाल्यानंतर, 18 टक्के असा एकच कर दर लागू झाला आहे. यामुळे कर आराखडा सुव्यवस्थित झाला, तर यामुळे मूळ हप्त्यावर सुमारे 3 टक्क्यांची प्रभावी वाढ देखील झाली.
उदाहरणेः10, 000 रुपयांच्या मूळ हप्त्यासह (कर वगळता) कार विम्याच्या हप्त्याचा विचार करा.
करप्रणाली | कराचा दर | एकूण प्रीमियम (₹)
|
|---|---|---|
पूर्व-जी. एस. टी. | 15 टक्के | 10, 000 + 1,500 = 11,500 |
जी. एस. टी. नंतर (2025) | 18 टक्के | 10, 000 + 1,800 = 11,800 |
ही वाढ जरी जी. एस. टी. च्या चौकटीअंतर्गत सोप्या कर अनुपालनाद्वारे संतुलित असली, तरी जी. एस. टी. च्या उच्च दरामुळे झाली आहे.
सुलभ प्रिमियम रचना
एकसमान 18 टक्के जी. एस. टी. ने पूर्वीच्या स्तरित करांची जागा घेतली आहे, ज्यामुळे स्वतःचे नुकसान संरक्षण, तृतीय-पक्ष दायित्व आणि अतिरिक्त संरक्षणांमध्ये सातत्यपूर्ण कर व्यवहार सुनिश्चित झाला आहे. यामुळे पॉलिसीधारक आणि विमा कंपन्या दोघांसाठीही अधिक स्पष्टता आणि पारदर्शकता येते.
एकंदरीत, जी. एस. टी. ने वाहन विमा कर आकारणी सोपी केली आहे, जरी त्याने हप्त्यांवरील कर घटकामध्ये किंचित वाढ केली आहे.
भारतात मोटार विमा हप्त्याची गणना कशी केली जाते?
कार विम्याच्या हप्त्याची गणनाविमा कंपन्या आणि नियामकांनी ठरवलेल्या अनेक वाहन-संबंधित आणि धोरण-संबंधित घटकांवर ते अवलंबून असते. प्रीमियमवर खालील गोष्टींचा प्रभाव पडतोः
आय. डी. व्ही. (विमा घोषित मूल्य):स्वतःच्या नुकसानीच्या भागासाठी कमाल दावा संरक्षण, जे घसरणीनंतर वाहनाचे सध्याचे बाजार मूल्य प्रतिबिंबित करते.
वाहनाचे वय आणि प्रकारःजुन्या वाहनांमध्ये आय. डी. व्ही. कमी असतो, ज्यामुळे स्वतःच्या नुकसानीचे हप्ते कमी होतात. व्यावसायिक वाहनांचे दर सहसा जास्त असतात.
इंजिन क्षमताःउच्च इंजिन क्षमता असलेली वाहने सामान्यतः उच्च प्रीमियम स्लॅबच्या अंतर्गत येतात.
भौगोलिक स्थानःविमा शुल्काद्वारे निर्धारित केल्याप्रमाणे शहर किंवा राज्याच्या जोखीम प्रोफाइलच्या आधारे हप्ते बदलतात.
नो क्लेम बोनस (एन. सी. बी.):आय. आर. डी. ए. आय. च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार 20 ते 50 टक्के सवलती देत दावा-मुक्त वर्षांसाठी बक्षीस.
अॅड-ऑनःपर्यायी कव्हर्स जसे की शून्य घसरण , इंजिन संरक्षण , आणि रस्त्यालगतची मदत मूळ हप्त्यात वाढ करा.
तृतीय-पक्ष प्रीमियमःआय. आर. डी. ए. आय. द्वारे जी. एस. टी. समाविष्ट असलेल्या विशिष्ट दरांसह नियंत्रित केले जाते.
एकदा मूळ हप्त्याची गणना झाली की, जी. एस. टी. कायदा आणि आय. आर. डी. ए. आय. च्या नियमांनुसार 18 टक्के जी. एस. टी. जोडला जातो.
जी. एस. टी. सह कार विम्याच्या हप्त्याच्या गणनेचे तपशीलवार उदाहरण
जी. एस. टी. च्या आधी आणि नंतर टप्प्याटप्प्याने कार विमा हप्त्याची गणना कशी केली जाते हे खालील तक्त्यात दाखवले आहे.
मापदंड | मूल्य/दर
|
|---|---|
बेस प्रीमियम (स्वतःचे नुकसान) | ₹8,000 |
तृतीय-पक्ष प्रीमियम | ₹1,000 |
अॅड-ऑन (शून्य घसारा) | ₹ 500 |
उप-एकूण हप्ते | ₹ 9,500 |
कमी एन. सी. बी. (20 टक्के) | ₹ 1,900 (स्वतःच्या नुकसानीवर + अॅड-ऑनवर) |
जी. एस. टी. आधी निव्वळ हप्ते | ₹ 7,600 + ₹ 1,000 = ₹ 8,600 |
18 टक्के दराने जी. एस. टी. | ₹ 1,548 |
देय असलेले एकूण हप्ते | ₹ 10,148 |
हे उदाहरण दर्शविते की आय. डी. व्ही. द्वारे वाहनाच्या घसरणीसारखे घटक, कोणताही दावा बोनस नाही , आणि निवडक अॅड-ऑन हप्त्यावर प्रभाव टाकतात, आणि गणनेच्या अंतिम टप्प्यात जी. एस. टी. लागू होतो.
तुम्ही तुमच्या वाहन विमा योजनेत तुमचा जी. एस. टी. क्रमांक समाविष्ट करावा का?
गाडीचा विमा खरेदी करताना किंवा त्याचे नूतनीकरण करताना, तुमचा जी. एस. टी. ओळख क्रमांक (जी. एस. टी. आय. एन.) सामायिक करायचा की नाही हे जाणून घेतल्याने तुम्हाला कर आणि अनुपालन कार्यक्षमतेने व्यवस्थापित करण्यात मदत होऊ शकते. जी. एस. टी. आय. एन. हा जी. एस. टी. अंतर्गत नोंदणीकृत करदात्यांना दिला जाणारा 15 अंकी अद्वितीय क्रमांक आहे.
जर तुम्ही नोंदणीकृत व्यावसायिक घटक, पुरवठादार किंवा विक्रेता (व्यावसायिक वापरकर्ता) असाल, तर पॉलिसी खरेदी किंवा नूतनीकरणादरम्यान तुमच्या जी. एस. टी. आय. एन. सह खालील गोष्टींसाठी आवश्यक आहेः
विमा हप्त्यांवर भरलेल्या जी. एस. टी. वर इनपुट टॅक्स क्रेडिटचा (आय. टी. सी.) दावा करणे.
तुमच्या लेखा आणि कर भरण्यात जी. एस. टी. नियमांचे पालन सुनिश्चित करणे.
जी. एस. टी. अंतर्गत नोंदणीकृत नसलेल्या खाजगी कार मालकांसाठी, जी. एस. टी. क्रमांक प्रदान करणे आवश्यक नाही. जी. एस. टी. आय. एन. तपशीलांची पर्वा न करता विमा हप्त्यावर जी. एस. टी. लागू होईल.
तुमच्या धोरणात तुमचा जी. एस. टी. क्रमांक कसा जोडायचा किंवा अद्ययावत करायचा?
तुम्ही जी. एस. टी. आय. एन. न देता तुमचे धोरण खरेदी किंवा नूतनीकरण केल्यास, तुम्ही विनंती करू शकता. झुरिख कोटक सामान्य विमा (किंवा तुमचा विमा कंपनी) अद्ययावत करण्यासाठीः
फोन, ईमेल किंवा ऑनलाइन पोर्टलद्वारे ग्राहक सेवेशी संपर्क साधा.
तुमचे जी. एस. टी. आय. एन. आणि आवश्यक पडताळणी कागदपत्रे सामायिक करा.
विमा कंपनी तुमचे धोरण अद्ययावत करेल आणि जी. एस. टी. चे पालन दर्शविणारी सुधारित प्रीमियम पावत्या किंवा पॉलिसी कागदपत्रे जारी करेल.
तुमचा जी. एस. टी. क्रमांक समाविष्ट केल्याने कर हाताळणी आणि योग्य दस्तऐवजीकरण सुनिश्चित होते, विशेषतः व्यवसाय किंवा व्यावसायिक वापरासाठी.
निष्कर्ष
जुन्या सेवा कर आणि उपकर प्रणालीच्या जागी 18 टक्के जी. एस. टी. समाविष्ट आहे. नोंदणीकृत जी. एस. टी. आय. एन. असलेल्या व्यवसायांसाठी, इनपुट टॅक्स क्रेडिट्सचा दावा करण्यासाठी पॉलिसी खरेदी करताना किंवा नूतनीकरण करताना हा क्रमांक प्रदान करणे महत्वाचे आहे. वैयक्तिक कार मालकांना जी. एस. टी. क्रमांक सामायिक करण्याची आवश्यकता नाही, कारण कर स्वयंचलितपणे प्रीमियमवर लागू होतो. आय. डी. व्ही., वाहनाचे वय आणि प्रकार, एन. सी. बी., अॅड-ऑन, स्थान आणि इंजिन क्षमता यासह अनेक घटकांच्या आधारे प्रीमियमची गणना केली जाते. एकूण प्रीमियमवर जी. एस. टी. आकारला जातो, ज्यात तृतीय-पक्ष संरक्षण आणि कोणतेही अॅड-ऑन समाविष्ट असतात. योग्य जी. एस. टी. बिलिंग सुनिश्चित करण्यासाठी प्रीमियम पावत्या आणि पॉलिसी दस्तऐवज तपासणे आवश्यक आहे. खरेदी किंवा नूतनीकरणाच्या वेळी जी. एस. टी. आय. एन. चुकले असल्यास, ते अद्ययावत करण्यासाठी तुमच्या विमा कंपनीशी त्वरित संपर्क साधा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
वाहन विम्यावर जी. एस. टी. आहे का?
स्वतःचे नुकसान आणि थर्ड पार्टी कव्हरसह कार विम्याच्या हप्त्यांमध्ये 18 टक्के जीएसटीचा समावेश आहे, जो सर्व पॉलिसींमध्ये एकसमानपणे लागू होतो.
कार विम्याच्या हप्त्यावर जीएसटी किती आहे?
आय. आर. डी. ए. आय. आणि जी. एस. टी. परिषदेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार एकूण मूळ हप्ते, अतिरिक्त रक्कम आणि तृतीय पक्षाच्या हप्त्यांवर 18 टक्के दराने जी. एस. टी. आकारला जातो.
व्यक्तींच्या वाहन विम्यावर जी. एस. टी. लागू होतो का?
सर्व वाहन विमा हप्त्यांमध्ये जी. एस. टी. असतो. जी. एस. टी. नोंदणीशिवाय वैयक्तिक खरेदीदार जी. एस. टी. आय. एन. न देता हप्त्याचा भाग म्हणून कर भरतात.
मोटार विम्यासाठी भरलेल्या जी. एस. टी. वर मी इनपुट टॅक्स क्रेडिट (आय. टी. सी.) चा दावा करू शकतो का?
केवळ जी. एस. टी. अंतर्गत नोंदणीकृत आणि व्यावसायिक कारणांसाठी वाहनांचा वापर करणारे व्यवसायच आय. टी. सी. चा दावा करू शकतात. खाजगी किंवा वैयक्तिक वाहन मालक पात्र नाहीत.
कार विम्याचे हप्ते ऑनलाईन कसे मोजले जातात?
आय. डी. व्ही., वाहनाचे वय, स्थान, एन. सी. बी., ऍड-ऑन आणि तृतीय-पक्षाच्या दरांचा विचार करून, जी. एस. टी. समाविष्ट केली जाते. विमा कंपन्यांनी देऊ केलेले ऑनलाइन गणकयंत्र अंदाज देऊ शकतात.
कार विमा पॉलिसी खरेदी केल्यानंतर मी माझा जी. एस. टी. क्रमांक कसा जोडू?
विमा कंपनीच्या ग्राहक सेवेस जी. एस. टी. आय. एन. तपशील प्रदान केल्याने जी. एस. टी. नियमांचे पालन करण्यासाठी धोरण दस्तऐवज अद्ययावत करता येतात.
मोटार विम्यामध्ये काही जी. एस. टी. सूट आहे का?
विशिष्ट सरकारी तरतुदी किंवा कायद्यांतर्गत परवानगी असलेल्या विशिष्ट पॉलिसी अटींव्यतिरिक्त, सर्व कार विमा हप्त्यांना जी. एस. टी. लागू होतो.
कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या
अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा

