प्रथम-पक्ष कार विमाः लाभ, समावेश आणि अपवाद

प्रथम-पक्ष कार विमा, ज्याला स्वतःचे नुकसान (ओडी) संरक्षण असेही म्हणतात, अपघात, चोरी, आग, नैसर्गिक आपत्ती आणि विध्वंसामुळे होणाऱ्या नुकसानापासून तुमच्या वाहनाचे संरक्षण करतो. तृतीय-पक्ष विम्याच्या उलट, ज्यामध्ये फक्त इतरांबद्दलचे तुमचे दायित्व समाविष्ट असते, प्रथम-पक्ष विमा हे सुनिश्चित करतो की तुमची स्वतःची कार दुरुस्त करण्याचा किंवा बदलण्याचा खर्च विमा कंपनीने उचलला आहे. हे एक ऐच्छिक संरक्षण आहे जे स्वतंत्र पॉलिसी म्हणून किंवा एक भाग म्हणून खरेदी केले जाऊ शकते. सर्वसमावेशक वाहन विमा योजना त्यात काय समाविष्ट आहे, त्यात काय वगळले आहे आणि हप्त्यांची गणना कशी केली जाते हे जाणून घेतल्याने ते तुमच्या वाहनासाठी योग्य आहे की नाही हे ठरविण्यात तुम्हाला मदत होते.

प्रथम-पक्ष वाहन विमा म्हणजे काय?

प्रथम-पक्ष कार विमा हा तुम्ही (पॉलिसीधारक) आणि विमा कंपनी यांच्यातील एक करार आहे जो तुमच्या स्वतःच्या वाहनाचे नुकसान किंवा नुकसान होण्यापासून संरक्षण करतो. विमा कंपनी तुम्हाला दुरुस्ती किंवा बदलीच्या खर्चासाठी भरपाई देते. विमा घोषित मूल्य (आय. डी. व्ही.) पॉलिसीमध्ये निर्दिष्ट केलेल्या अटी आणि कपातीच्या अधीन राहून कारची. त्यात तृतीय पक्षांना झालेल्या नुकसानीचा समावेश नाही, जी तृतीय-पक्ष विम्याद्वारे स्वतंत्रपणे हाताळली जाते.

प्रथम-पक्षाच्या कव्हरमध्ये अशा एड-ऑनसह वाढ केली जाऊ शकतेः शून्य घसरण , इंजिन संरक्षण , चलनाकडे परत जा , रस्त्यालगतची मदत , आणि उपभोग्य वस्तूंचे आवरण हे अतिरिक्त शुल्क हप्त्यात वाढ करतात, परंतु दाव्यांच्या वेळी खिशातून निघणारा खर्च कमी करतात.

कार विम्याच्या हप्त्याची गणना कशी केली जाते?

कार विम्याची किंमत जोखमीचे मूल्यांकन करणाऱ्या प्रमुख घटकांवर अवलंबून असते, विशेषतः जेव्हा तुम्ही वाहन विमा ऑनलाईन खरेदी करा ...............................................................................................................................................................................................................................

• विमादार घोषित मूल्य (आय. डी. व्ही.). घसरणीनंतर कारचे सध्याचे बाजार मूल्य हे प्राथमिक चालक आहे. जास्त आय. डी. व्ही. म्हणजे जास्त हप्ते, कारण विमा कंपनीचा जास्तीत जास्त भरणा वाढतो.

• वाहनांचे वय. जुन्या गाड्यांमध्ये घसरणीमुळे आय. डी. व्ही. कमी असतात, ज्यामुळे शुल्क कमी होते. तथापि, दुरुस्तीच्या जास्त जोखमीमुळे खूप जुन्या वाहनांमध्ये भार आकर्षित होऊ शकतो.

• इंजिन क्षमता (सी. सी.). मोठ्या इंजिन असलेल्या कारचा विमा उतरवण्यासाठी सामान्यतः जास्त खर्च येतो कारण त्या उच्च गती आणि अधिक महाग दुरुस्तीशी संबंधित असतात.

• नोंदणीचे ठिकाण. जास्त रहदारीची घनता आणि चोरीचे प्रमाण असलेल्या मेट्रो शहरांमधील गाड्यांचे हप्ते लहान शहरांच्या तुलनेत जास्त असतात.

• नो क्लेम बोनस (एन. सी. बी.) स्वतःच्या नुकसानीच्या हप्त्यावर 50 टक्क्यांपर्यंतची सवलत सलग दावा-मुक्त वर्षांसाठी उपलब्ध आहे, ज्यामुळे नूतनीकरणाचा खर्च हळूहळू कमी होतो.

• निवडलेले अॅड-ऑन. प्रत्येक कार विम्याचे अतिरिक्त संरक्षण शून्य घसारा किंवा इंजिन संरक्षण यासारखे, बेस प्रीमियम वाढवते परंतु विशिष्ट जोखमींसाठी कव्हरेज वाढवते.

• 18 टक्के दराने जी. एस. टी. अतिरिक्त रक्कम आणि शुल्कासह एकूण हप्त्याच्या रकमेवर लागू होतो.

प्रीमियम गणनेचे उदाहरण

₹ 10,00,000 च्या एक्स-शोरूम किंमतीच्या सेडानचा विचार करा, जी आता 40 टक्के घसरणीसह 3 वर्षे जुनी आहे. आयडीव्ही = ₹ 6,00,000. जर मूळ ओडी प्रीमियम दर आयडीव्हीच्या 2.5 टक्के असेल तर मूळ प्रीमियम ₹15,000 असेल. 35 टक्के एन. सी. बी. सवलतीनंतर (3 दावा-मुक्त वर्षे), ओडी प्रीमियम ₹9,750 पर्यंत कमी होईल. शून्य घसरण (₹2,000) आणि 18 टक्के जी. एस. टी. जोडल्याने एकूण अंदाजे ₹13,865 होईल.

प्रथम-पक्ष कार विम्याचे फायदे

• स्वतःच्या नुकसानीचे संरक्षण. अपघात, आग, चोरी, नैसर्गिक आपत्ती किंवा विध्वंसामुळे तुमच्या गाडीला झालेल्या नुकसानीसाठी दुरुस्ती किंवा बदलीचा खर्च समाविष्ट करतो, ज्यामुळे तुमचे खिशातून होणाऱ्या मोठ्या खर्चापासून संरक्षण होते.

• चोरीचे संरक्षण. तुमची गाडी चोरीला गेल्यास आय. डी. व्ही. पर्यंत नुकसानभरपाई देते, जी विशेषतः नवीन किंवा उच्च किमतीच्या वाहनांसाठी मौल्यवान आहे.

• जाळ्याच्या गॅरेजमध्ये रोखरहित दुरुस्ती. विमा कंपनी दुरुस्तीचे बिल थेट गॅरेजमध्ये भरून काढते, त्यामुळे तुम्हाला आगाऊ पैसे भरावे लागणार नाहीत आणि नंतर परतफेडीची प्रतीक्षा करावी लागणार नाही.

• वैयक्तिक अपघात संरक्षण . विमा उतरवलेल्या वाहनाच्या अपघातादरम्यान मालक-चालकाचा दुखापत, अपंगत्व किंवा मृत्यू झाल्यास आर्थिक सहाय्य प्रदान करते.

• ऍड-ऑन लवचिकता. तुम्ही शून्य घसारा, इंजिन संरक्षण, रस्त्याच्या कडेला मदत आणि तुमच्या गरजेनुसार चलन परत यासारख्या पर्यायी कव्हरसह धोरण सानुकूलित करू शकता.

• एन. सी. बी. जमा. प्रत्येक दावा-मुक्त वर्ष तुम्हाला ओ. डी. हप्त्यावर प्रगतीशील सवलत मिळवून देते, ज्यामुळे कालांतराने पॉलिसी अधिक परवडणारी बनते.

प्रथम-पक्ष विरुद्ध तृतीय-पक्ष कार विमा

प्रथम-पक्ष कार विम्याअंतर्गत समावेश

• अपघाती नुकसान. टक्कर, उलट्या किंवा वस्तूंवर झालेल्या धक्क्यांमुळे तुमच्या वाहनाच्या नुकसानीसाठी दुरुस्ती किंवा बदलीचा खर्च समाविष्ट करतो.

• चोरी. तुमची गाडी चोरीला गेल्यास आणि परत न मिळाल्यास तुम्हाला आयडीव्हीपर्यंत भरपाई देते.

• आगीमुळे होणारे नुकसान. त्यात आग, स्फोट, स्वयंप्रज्वलन किंवा विजेमुळे होणारे नुकसान समाविष्ट आहे.

• नैसर्गिक आपत्ती. त्यात पूर, भूकंप, वादळे, गारपीट, भूस्खलन आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींमुळे होणारे नुकसान समाविष्ट आहे.

• विध्वंसक कृत्ये आणि दुर्भावनापूर्ण कृत्ये. दंगली, संप किंवा तृतीय पक्षांकडून जाणूनबुजून केलेल्या विध्वंसक कृत्यांमुळे होणारे नुकसान समाविष्ट करते.

• वैयक्तिक अपघात संरक्षण. अपघाती मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व आल्यास मालक-चालकाला नुकसानभरपाई.

• अतिरिक्त. शून्य घसारा, इंजिन संरक्षण, रस्त्याच्या कडेला सहाय्य, उपभोग्य वस्तू संरक्षण आणि चलन परत करणे यासारखे पर्यायी संरक्षण.

प्रथम-पक्ष कार विम्याअंतर्गत अपवाद

• निष्काळजीपणा. गाडी उघडी ठेवल्याने, इग्निशनमधील चाव्या किंवा तत्सम निष्काळजीपणामुळे होणारे नुकसान झाकले जात नाही.

• जाणूनबुजून झालेले नुकसान. पॉलिसीधारकाच्या जाणूनबुजून केलेल्या कृत्यांमुळे होणारे नुकसान वगळले जाते.

• सामान्य घासाघीस. घसारा, वृद्धत्व, यांत्रिक बिघाड आणि देखभालीच्या अभावामुळे होणारे नुकसान यांचा यात समावेश नाही.

• बेकायदेशीर क्रियाकलाप. दारू किंवा अंमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली वाहन चालवण्यासह बेकायदेशीर कृत्यांमुळे होणारे नुकसान वगळले जाते.

• परिणामी होणारे नुकसान. वापराचे नुकसान, नफा गमावणे किंवा वाहनाचा खर्च कमी झाल्यामुळे होणारे अप्रत्यक्ष नुकसान ह्यांचा यात समावेश नाही.

• वैध परवान्याशिवाय वाहन चालवणे. अपघाताच्या वेळी वाहनचालकाकडे वैध वाहन चालवण्याचा परवाना नसल्यास दावे नाकारले जातात.

प्रथम-पक्ष विमा संरक्षण कसे कार्य करते

कव्हर केलेल्या प्रसंगी जेव्हा तुमच्या गाडीचे नुकसान होते, तेव्हा तुम्ही विमा कंपनीकडे दावा दाखल करता. नुकसानीची तपासणी करण्यासाठी आणि दुरुस्तीच्या खर्चाचा अंदाज लावण्यासाठी एक सर्वेक्षक नियुक्त केला जातो. नेटवर्क गॅरेजमध्ये रोखीविरहित दाव्यांसाठी, विमा कंपनी दुरुस्तीला मान्यता देते आणि थेट गॅरेजमध्ये बिल निकाली काढते. परतफेडीच्या दाव्यांसाठी, तुम्ही दुरुस्तीचे बिल स्वतः भरता आणि परतफेडीसाठी विमा कंपनीला पावत्या सादर करता. दावा भरणा कपातीच्या, भागांवर घसरणीच्या (तुमच्याकडे शून्य अवमूल्यन संरक्षण नसल्यास) आणि वाहनाच्या आयडीव्हीच्या अधीन असतो.

प्रथम-पक्ष वाहन विमा खरेदी करताना विचारात घ्यावयाचे घटक

• आयडीव्ही योग्यरित्या सेट करा. तुमच्या गाडीच्या वास्तविक बाजार मूल्याच्या जवळ आयडीव्ही निवडा. कमी विमा उतरवल्याने हप्त्यांची बचत होते, परंतु एकूण तोट्याच्या दाव्यादरम्यान तुम्ही उघड होतात.

• तुमच्या गाडीच्या वयानुसार अतिरिक्त वस्तूंचे मूल्यांकन करा. 5 वर्षांखालील गाड्यांसाठी शून्य घसरण सर्वात मौल्यवान आहे. जर तुम्ही पाणी साचण्याची शक्यता असलेल्या भागात राहत असाल तर इंजिनचे संरक्षण महत्वाचे आहे.

• जाळ्याच्या गॅरेजची यादी तपासा. मोठे जाळे म्हणजे तुमच्या घराजवळ किंवा कामाच्या ठिकाणाजवळ रोखविरहित दुरुस्तीसाठी अधिक पर्याय.

• दाव्याची प्रक्रिया समजून घ्या. आवश्यक कागदपत्रे, दाव्याच्या तडजोडीची कालमर्यादा आणि तुमची विमा कंपनी समर्पित दावा समर्थन हेल्पलाईन देते का हे जाणून घ्या.

• अनेक विमा कंपन्यांच्या कोटची तुलना करा. एकाच आयडीव्ही आणि अॅड-ऑनसाठीचे हप्ते कंपन्यांनुसार बदलू शकतात. तुलना करण्यासाठी ऑनलाइन कॅल्क्युलेटरचा वापर करा.

प्रथम-पक्ष कार विमा कसा खरेदी आणि नूतनीकरण करावा

तुम्ही तुमच्या विमा कंपनीच्या संकेतस्थळाद्वारे किंवा अॅपद्वारे किंवा विमा एकत्रित करणाऱ्या प्लॅटफॉर्मद्वारे प्रथम-पक्षाच्या कार विम्याची ऑनलाइन खरेदी किंवा नूतनीकरण करू शकता. तुमच्या कारचे तपशील प्रविष्ट करा, इच्छित आयडीव्ही आणि अॅड-ऑन निवडा, कोटची तुलना करा आणि पैसे भरा. पॉलिसीचे दस्तऐवज डिजिटल पद्धतीने जारी केले जाते आणि तुमच्या नोंदणीकृत ईमेलवर पाठवले जाते. नूतनीकरणासाठी, तुमची एन. सी. बी. टिकवून ठेवण्यासाठी तुम्ही कालबाह्य होण्याच्या तारखेपूर्वी प्रक्रिया पूर्ण केल्याची खात्री करा.

प्रथम-पक्ष कार विम्याखाली दावा कसा दाखल करावा

1. नुकसान किंवा तोटा होताच विमा कंपनीला कळवा. बहुतेक विमा कंपन्या 24 ते 48 तासांच्या आत अधिसूचनेची अपेक्षा करतात.

2. नुकसानामध्ये चोरी, मोठा अपघात किंवा तृतीय-पक्षाच्या सहभागाचा समावेश असल्यास जवळच्या पोलीस ठाण्यात एफ. आय. आर. दाखल करा.

3. तुमच्या पॉलिसीची प्रत, वाहनचालक परवाना, आर. सी., दुरुस्तीचा अंदाज आणि नुकसानाची छायाचित्रे यासह आवश्यक कागदपत्रांसह दावा अर्ज सादर करा.

4. वाहनाची तपासणी करण्यासाठी आणि दुरुस्तीच्या खर्चाचे मूल्यांकन करण्यासाठी विमा कंपनी एक सर्वेक्षक नियुक्त करते.

5. रोखीविरहित दाव्यांसाठी, गाडी नेटवर्क गॅरेजमध्ये घेऊन जा आणि विमा कंपनी थेट बिलाचा निपटारा करते. परतफेडीच्या दाव्यांसाठी, दुरुस्तीचे बिल भरा आणि परतफेडीसाठी पावत्या सादर करा.

प्रथम-पक्ष कार विम्याचे हप्ते कमी करण्यासाठीच्या टिपा

• दावा-मुक्त नोंद ठेवा. सलग वर्षानुवर्षे एन. सी. बी. तयार केल्याने ओ. डी. हप्त्याची रक्कम 50 टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकते. एन. सी. बी. केवळ हप्त्याच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या घटकाला लागू होते, तृतीय पक्षाच्या भागाला नाही. जर तुम्ही 1 वर्षाच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या संरक्षणासह बंडल केलेले धोरण खरेदी केले तर कोणतेही दावे दाखल न केल्यास तुम्ही पहिल्या नूतनीकरणातून एन. सी. बी. कमावणे सुरू करू शकता. तथापि, जर तुमच्या धोरणात बहु-वर्षांच्या स्वतःच्या नुकसानीच्या घटकाचा समावेश असेल तर एन. सी. बी. ची कमाई केवळ ओ. डी. धोरणाच्या मुदतीच्या शेवटी होते आणि वार्षिक नाही. एन. सी. बी. पहिल्या दावा-मुक्त वर्षानंतर 20 टक्के, दुसऱ्या वर्षानंतर 25 टक्के आणि तिसऱ्या वर्षानंतर 35 टक्के वाढ करते, प्रत्येक नूतनीकरणावर ओ. डी. हप्त्याची रक्कम हळूहळू कमी करते.

• ऐच्छिक वजावट करण्यायोग्य जास्त रक्कम निवडा. दाव्यादरम्यान खिशातून मोठा वाटा भरण्यास सहमती दिल्यास हप्त्याचा हप्ता कमी होतो.

• मान्यताप्राप्त चोरीविरोधी उपकरणे बसवा. काही विमा कंपन्या मान्यताप्राप्त सुरक्षा प्रणाली असलेल्या वाहनांसाठी किरकोळ सवलती देतात.

• अनावश्यक ऍड-ऑन टाळा. तुमच्या गाडीचे वय आणि तुमच्या वाहन चालवण्याच्या परिस्थितीशी संबंधित असलेले ऍड-ऑन निवडा.

• ऑनलाइन कोटची तुलना करा. वेगवेगळ्या विमा कंपन्या एकाच कव्हरेजची किंमत वेगवेगळी ठरवतात. सर्वोत्तम दर शोधण्यासाठी प्रीमियम कॅल्क्युलेटरचा वापर करा.

निष्कर्ष

प्रथम-पक्ष कार विमा तुमच्या स्वतःच्या वाहनाला अपघात, चोरी, आग, नैसर्गिक आपत्ती आणि विध्वंस यांपासून आवश्यक आर्थिक संरक्षण प्रदान करतो. तृतीय-पक्ष विमा कायदेशीररित्या अनिवार्य असला तरी, प्रथम-पक्ष संरक्षण ऐच्छिक आहे परंतु नवीन किंवा उच्च-मूल्याच्या वाहनांसाठी जोरदार शिफारस केली जाते. प्रीमियम आयडीव्ही, वाहनाचे वय, इंजिन क्षमता, स्थान, एन. सी. बी. आणि निवडलेल्या ऍड-ऑनसारख्या घटकांवर अवलंबून असतो. काय समाविष्ट आहे, काय वगळले आहे आणि दावे कसे कार्य करतात हे समजून घेतल्याने तुम्हाला योग्य संरक्षण निवडण्यात मदत होते. दावा-मुक्त नोंद राखणे आणि संबंधित ऍड-ऑन निवडणे हे पुरेसे संरक्षण सुनिश्चित करताना प्रीमियम परवडणारे ठेवण्याचे सर्वात प्रभावी मार्ग आहेत.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. भारतात प्रथम-पक्ष वाहन विमा अनिवार्य आहे का?

नाही, प्रथम-पक्ष (स्वतःचे नुकसान) विमा ऐच्छिक आहे. मोटार वाहन कायद्यांतर्गत केवळ तृतीय-पक्ष दायित्व विमा अनिवार्य आहे.

2. प्रथम-पक्ष विम्याचा अर्थ काय आहे?

यात पॉलिसीधारकाच्या स्वतःच्या वाहनाचे नुकसान किंवा तोटा समाविष्ट असतो, जो तृतीय-पक्ष विम्याच्या उलट असतो, ज्यामध्ये इतरांवरील जबाबदाऱ्या समाविष्ट असतात.

3. प्रथम-पक्ष वाहन विमा हप्त्याची गणना कशी केली जाते?

आय. डी. व्ही., वाहनाचे वय, इंजिनची क्षमता, नोंदणीचे ठिकाण, निवडलेले अॅड-ऑन, नो क्लेम बोनस आणि लागू होणाऱ्या जी. एस. टी. वर प्रीमियम अवलंबून असतो.

4. मी प्रथम-पक्षाच्या गाडीचा विमा ऑनलाईन खरेदी करू शकतो का?

होय, बहुतेक विमा कंपन्या त्वरित प्रीमियम कोट, पॉलिसी जारी करणे आणि डिजिटल दस्तऐवज वितरणासह ऑनलाइन खरेदी आणि नूतनीकरण देतात.

5. दावा दाखल करण्यासाठी कोणत्या कागदपत्रांची आवश्यकता असते?

तुम्हाला वाहन चालवण्याचा परवाना, आर. सी., विमा पॉलिसीची प्रत, एफ. आय. आर. (लागू असल्यास), दावा अर्ज, दुरुस्तीचा अंदाज आणि नुकसानीची छायाचित्रे आवश्यक आहेत.

6. सामान्य एड-ऑन काय उपलब्ध आहेत?

शून्य घसारा, इंजिन संरक्षण, रस्त्याच्या कडेला सहाय्य, उपभोग्य वस्तू संरक्षण, चलन परत करणे आणि उपकरणे संरक्षण सामान्यतः उपलब्ध आहेत.

7. वाहन विम्याच्या हप्त्यांना जी. एस. टी. लागू होतो का?

होय, बेस प्रीमियम, अॅड-ऑन आणि कोणत्याही प्रक्रिया शुल्कासह एकूण हप्त्याच्या रकमेवर 18 टक्के दराने जीएसटी लागू होतो.

8. जर मी माझ्या विम्याचे वेळेवर नूतनीकरण केले नाही तर काय होईल?

तुम्ही सततचे संरक्षण आणि तुमचे जमा झालेले एन. सी. बी. गमावता. नवीन धोरणासाठी वाहनाच्या तपासणीची आवश्यकता असू शकते आणि त्यामुळे जास्त हप्ते मिळू शकतात.

कार विम्याबद्दल अधिक जाणून घ्या

अधिक माहिती मिळवणे सोपे, हे जलद दुवे पहा