जेव्हा तुम्ही नवीन सायकल खरेदी करता, तेव्हा स्वरूप, मायलेज आणि वीज क्रमांक सहसा तुमचे लक्ष प्रथम आकर्षित करतात. चौकटीवर आणि इंजिनवर शिक्कामोर्तब केलेले क्रमांक क्वचितच दिसतात. परंतु प्रत्येक सायकल मालकाला तीन लहान तपशील माहित असले पाहिजेतः वाहन ओळख क्रमांक (व्ही. आय. एन.), चेसिस क्रमांक आणि इंजिन क्रमांक. ही एकमेव खुणा आहेत जी तुमची कोणती सायकल आहे हे सिद्ध करतात आणि प्रत्येक वेळी जेव्हा तुम्ही सायकल विम्याचे नूतनीकरण करता, दावा दाखल करता, सायकल विकता किंवा चोरी झाल्याची तक्रार करता तेव्हा त्या समोर येतात.
प्रत्येक क्रमांकाचा अर्थ काय आहे, ते तुमच्या सायकलवर आणि तुमच्या कागदपत्रांवर कुठे शोधायचे आणि ते महत्त्वाचे का आहे हे या मार्गदर्शकात स्पष्ट केले आहे.
वाहन ओळख क्रमांक (व्ही. आय. एन.) म्हणजे काय?
वाहन ओळख क्रमांक किंवा व्ही. आय. एन. हा 17 वर्णांचा अक्षरे आणि संख्यांचा कोड आहे जो तुमच्या सायकलला अद्वितीयपणे ओळखतो. हे स्वरूप जागतिक आय. एस. ओ. 3779 मानकांचे अनुसरण करते, त्यामुळे जगात कुठेही दोन सायकली समान व्ही. आय. एन. सामायिक करत नाहीत. I, O आणि Q ही अक्षरे 1 आणि 0 क्रमांकांशी गोंधळ टाळण्यासाठी वापरली जात नाहीत.
एक वैशिष्ट्यपूर्ण सायकल व्ही. आय. एन. असे दिसतेःएम. डी. 2ए36बीवाय9केडब्ल्यूबी12345
भारतात विकल्या जाणाऱ्या बहुतांश दुचाकींवर,'चेसिस नंबर'हा शब्द त्याच 17 वर्णांच्या व्ही. आय. एन. चा संदर्भ देतो, ज्याचा निर्माता चौकटीवर शिक्कामोर्तब करतो. त्यामुळे दैनंदिन वापरात, दोन्ही शब्दांचा अर्थ एकच आहे.
व्ही. आय. एन. च्या प्रत्येक भागाचा अर्थ काय आहे?
व्ही. आय. एन. ची 17 अक्षरे तीन विभागांमध्ये विभागलेली असतातः
जागतिक उत्पादक ओळखकर्ता (डब्ल्यू. एम. आय.)
पहिली तीन अक्षरे मूळ देश आणि उत्पादक ओळखतात. उदाहरणार्थ, भारतात बांधलेल्या सायकली सामान्यतः'एम. डी.'किंवा'एम. ए.'ने सुरू होतात.
वाहन वर्णन विभाग (व्ही. डी. एस.)
4 ते 9 ही अक्षरे सायकलचे मॉडेल, शरीरशैली आणि इंजिन तपशीलांचे वर्णन करतात.
वाहन ओळख विभाग (व्ही. आय. एस.)
10 ते 17 ही अक्षरे सायकलचा अनुक्रमांक म्हणून काम करतात. 10 वे अक्षर सामान्यतः मॉडेल वर्ष दर्शवते, 11 वे असेंब्ली प्लांट दर्शवते आणि शेवटचे सहा अद्वितीय उत्पादन क्रम आहेत.
तुमच्या सायकलवरील चेसिस क्रमांक कुठे मिळेल?
उत्पादकानुसार चेसिस क्रमांक वेगवेगळ्या ठिकाणी आढळू शकतो. प्रथम ही ठिकाणे तपासाः
1. स्टीयरिंग हेड किंवा फ्रंट फ्रेम
बहुतेक सायकली स्टीयरिंग हेडजवळील, हँडलबारच्या अगदी खाली असलेल्या धातूच्या छोट्या प्लेटवर चेसिस क्रमांक घेऊन जातात. हँडलबार पूर्णपणे फिरवा आणि तो स्पष्टपणे वाचण्यासाठी त्या भागावर मशाल चमकवा.
2. फ्रंट डाउन ट्यूब
अनेक भारतीय दुचाकींवर, चेसिस क्रमांकाचे थेट पुढील खालच्या नळीवर, स्टीयरिंग हेडपासून इंजिन क्षेत्रापर्यंत चालणाऱ्या उभ्या नळीवर शिक्के लावले जातात.
3. इंजिन आवरण
काही उत्पादक इंजिनच्या आवरणावर चेसिस क्रमांकावर मुद्रांक लावतात किंवा कोरतात. जर तुम्ही फ्रेम क्रमांक स्पष्टपणे वाचू शकत नसाल तर इंजिनचे क्षेत्र तपासा.
तुमच्या सायकलवरील इंजिन क्रमांक कुठे मिळेल?
इंजिन क्रमांक हा एक वेगळा कोड आहे जो तुमच्या सायकलच्या इंजिनला ओळखतो. तो इंजिन ब्लॉकवर किंवा आवरणावर कोरलेला किंवा शिक्कामोर्तब केलेला असतो, सहसा तळाशी किंवा सिलिंडरच्या डोक्याजवळ. क्रमांक वाचण्यापूर्वी स्वच्छ कापडाने भाग पुसून टाका, कारण धूळ आणि तेल तिथे बसण्याचा कल असतो.
इंजिनवर क्रमांक वाचणे कठीण असल्यास घाबरू नका. तीच संख्या खाली सूचीबद्ध केलेल्या इतर काही ठिकाणी नोंदवली आहे.
तुमच्या कागदपत्रांमध्ये हे आकडे कसे शोधायचे
जर सायकलवरील संख्या प्रत्यक्ष वाचणे कठीण असेल, तर तुम्ही त्या यापैकी कोणत्याही कागदपत्रांमध्ये शोधू शकताः
नोंदणी प्रमाणपत्र (आर. सी.): चेसिस क्रमांक आणि इंजिन क्रमांक हे दोन्ही तुमच्या आर. सी. च्या पुढच्या बाजूला, नोंदणी क्रमांकाच्या अगदी खाली छापले जातात.
सायकल विमा पॉलिसीः तुमच्या दुचाकी विमा पॉलिसीचे वेळापत्रक आयडीव्ही आणि नोंदणी क्रमांकासह चेसिस आणि इंजिन क्रमांक सूचीबद्ध करते.
कर चलन आणि विक्री पत्रः विक्रेत्याकडून खरेदी केलेले मूळ चलन दोन्ही संख्या दर्शवते.
मालकाची नियमावलीः तुमच्या सायकलसह आलेल्या वापरकर्ता मार्गदर्शकाचे सहसा एक पृष्ठ असते जिथे विक्रेता वितरणावेळी हे क्रमांक नोंदवतो.
चेसिस किंवा इंजिन क्रमांक ऑनलाईन कसा तपासायचा
जर तुमच्याकडे फक्त तुमचा नोंदणी क्रमांक असेल, तर तुम्ही सायकलचे उर्वरित तपशील ऑनलाइन काढू शकताः
वाहन/परिवहन पोर्टल
भारत सरकार येथे वाहन पोर्टल चालवते parivahan.gov.in . तुमचा नोंदणी क्रमांक प्रविष्ट करा आणि तुम्ही वाहनाचे मूलभूत तपशील पाहू शकता. वाहनवरील संपूर्ण चेसिस आणि इंजिन क्रमांक सामान्य वापरकर्त्यांसाठी झाकलेले आहेत; केवळ बँका, आर. टी. ओ. आणि विमा कंपन्या यांसारखे अधिकृत वापरकर्तेच पूर्ण क्रमांक पाहू शकतात.
एमपरिवाहन एप
एमपरिवाहन मोबाईल एप तुम्हाला जाताना तेच तपशील देते. वाहनाची मालकी आणि मूलभूत ओळख तपशील पाहण्यासाठी तुमचा नोंदणी क्रमांक शोधा.
डिजिलॉकर
जर तुमचा आर. सी. डिजिलॉकरशी जोडलेला असेल, तर तुम्ही अॅपमध्ये डिजिटल आर. सी. उघडू शकता आणि थेट चेसिस आणि इंजिन क्रमांक वाचू शकता. जेव्हा तुम्ही बाहेर असाल आणि तुम्हाला तपशीलांची त्वरित गरज असेल तेव्हा हा सर्वात वेगवान पर्याय आहे.
चेसिस आणि इंजिन क्रमांक महत्त्वाचे का आहेत?
हे आकडे केवळ कागदपत्रांचे नसतात. जेव्हा सायकलची मालकी किंवा ओळख सिद्ध करावी लागते तेव्हा ते लागू होतातः
नोंदणी आणि आर. सी. हस्तांतरणः आर. टी. ओ. तुमच्या आर. सी. वर दोन्ही क्रमांक नोंदवतो आणि जेव्हा जेव्हा मालकी हस्तांतरित केली जाते तेव्हा ते पुन्हा तपासले जातात.
सायकल विमा खरेदी आणि नूतनीकरणः विमा कंपनी पॉलिसीवर दोन्ही क्रमांक छापते. त्यांना आर. सी. बरोबर जुळवावे लागते, अन्यथा दाव्याच्या प्रक्रियेला विलंब होऊ शकतो.
विमा दाव्याचा निपटाराः अपघात, चोरी किंवा स्वतःच्या नुकसानीच्या दाव्यांसाठी, सर्वेक्षणकर्ता पॉलिसीच्या विरुद्ध दुचाकीवरील चेसिस आणि इंजिन क्रमांकांची पडताळणी करतो.
चोरीची वसुली आणि एफ. आय. आर.: तुमची दुचाकी चोरीला गेल्यास, पोलीस एफ. आय. आर. मधील चेसिस आणि इंजिन क्रमांक वापरतात आणि वाहनवर अलर्ट प्रसारित करतात.
वापरलेली सायकल खरेदी किंवा विक्री करणेः तुम्ही पैसे देण्यापूर्वी किंवा दुचाकी सोपवण्यापूर्वी, दुचाकीवरील क्रमांक आर. सी. आणि विक्रेत्याच्या ओळख पुराव्याशी जुळवून घ्या.
सेवा आणि रिकॉल चेकः तुमची सायकल कोणत्याही रिकॉल किंवा वॉरंटी कार्यक्रमाचा भाग आहे की नाही याची पुष्टी करण्यासाठी उत्पादक व्ही. आय. एन. वापरतात.
हे आकडे शोधण्यापूर्वीच्या टिपा
मशाल आणि स्वच्छ कापड वापरा. चौकटीचे आकडे अनेकदा चिखलाने किंवा तेलाने झाकलेल्या छायांकित ठिकाणी बसतात.
एकदा तुम्हाला क्रमांक सापडल्यानंतर एक स्पष्ट छायाचित्र घ्या आणि ते डिजिलॉकर किंवा तुमच्या फोन गॅलरीमध्ये जतन करा, जेणेकरून तुम्हाला प्रत्येक वेळी खाली वाकण्याची गरज भासणार नाही.
गंज किंवा रंगामुळे एखादा क्रमांक वाचण्यायोग्य नसल्यास, तुमच्या अधिकृत सेवा केंद्राला मदतीसाठी विचारा. कोणत्याही तीक्ष्ण गोष्टीने तो स्वच्छ करण्याचा प्रयत्न करू नका.
जर दुचाकीवरील चेसिस किंवा इंजिन क्रमांक आर. सी. शी जुळत नसेल, तर सौदा थांबवा. छेडछाड केलेले क्रमांक हे चोरीचे लक्षण आहेत आणि गंभीर कायदेशीर अडचणी आणू शकतात.
सायकल विमा आणि हे आकडे
जेव्हा तुम्ही झुरिख कोटक सायकल विमा ऑनलाईन खरेदी करता किंवा नूतनीकरण करता, तेव्हा तुमच्या पूर्वीच्या पॉलिसीतील इंजिन आणि चेसिस क्रमांक आपोआप पुढे नेले जातात. यापैकी कोणताही तपशील गहाळ किंवा चुकीचा असल्यास, तुम्ही नूतनीकरण प्रक्रियेदरम्यान ते अद्ययावत करू शकता. तुमच्या आर. सी. चा स्पष्ट फोटो हातात ठेवा, जेणेकरून नवीन पॉलिसी आर. टी. ओ. नोंदींशी जुळेल.
सायकल विमा ऑनलाईन खरेदी करणे हे शाखेला भेट देण्यापेक्षा जलद आहे आणि तुम्हाला सर्वसमावेशक सायकल विमा, स्वतःचे नुकसान संरक्षण आणि तृतीय-पक्ष दुचाकी विमा यासारख्या संरक्षण पर्यायांची तुलना करू देते.
निष्कर्ष
चेसिस क्रमांक, व्ही. आय. एन. आणि इंजिन क्रमांक हे तीन ओळखपत्र आहेत, जे आर. सी. पासून विमा पॉलिसीपर्यंतच्या प्रत्येक नोंदीत तुमच्या दुचाकीला तुमच्या नावाशी जोडतात. आज काही मिनिटे घालवून त्या तुमच्या सायकलवर शोधा आणि सुरक्षित ठिकाणी नोंदवा. पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही तुमच्या पॉलिसीचे नूतनीकरण कराल, दावा दाखल कराल किंवा सायकल विकाल, तेव्हा तुमच्याकडे कागदोपत्री जे मागितले आहे ते आधीच असेल.
आजच तुमच्या दुचाकीचे रक्षण करा. झुरिच कोटक सायकल विम्यासाठी त्वरित किंमत मिळवा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. सायकलवरील व्ही. आय. एन. आणि चेसिस क्रमांक समान आहेत का?
भारतात विकल्या जाणाऱ्या आधुनिक दुचाकींवर, होय. निर्माता चौकटीवर ज्या 17 वर्णांच्या व्ही. आय. एन. वर शिक्कामोर्तब करतो, त्यालाच विमा कंपन्या, विक्रेते आणि आर. टी. ओ. चेसिस क्रमांक म्हणून संबोधतात. या दोन संज्ञा एक दुसऱ्याच्या बदल्यात वापरल्या जातात.
2. मला आर. सी. वर चेसिस क्रमांक कुठे मिळेल?
तुमचे नोंदणी प्रमाणपत्र उघडा. इंजिन क्रमांकासह नोंदणी क्रमांकाच्या खाली सूचीबद्ध केलेला चेसिस क्रमांक समोरील बाजूला छापला जातो.
3. माझ्या दुचाकीवरील इंजिन क्रमांक वाचनीय नसल्यास मी काय करावे?
जर गंज, रंग किंवा घासाघीस यामुळे क्रमांक वाचणे कठीण झाले असेल, तर सायकल तुमच्या अधिकृत सेवा केंद्रात घेऊन जा. ते परिसर सुरक्षितपणे स्वच्छ करू शकतात. तोच क्रमांक आर. सी., पॉलिसी आणि मूळ चलनावर देखील उपलब्ध आहे.
4. केवळ नोंदणी क्रमांक वापरून मला माझ्या दुचाकीचा चेसिस क्रमांक मिळू शकेल का?
होय, पण मर्यादांसह. वाहन पोर्टल आणि एमपरिवाहन एप सामान्य वापरकर्त्यांसाठी अंशतः मुखवटा केलेले तपशील दाखवतात. बँका, विमा कंपन्या आणि आर. टी. ओ. सारखे अधिकृत वापरकर्ते नोंदणी क्रमांक वापरून संपूर्ण चेसिस क्रमांक पाहू शकतात.
5. सायकल विम्यासाठी चेसिस आणि इंजिन क्रमांक का आवश्यक आहेत?
विमा कंपन्या या दोन क्रमांकांचा वापर पॉलिसीमध्ये नाव दिलेली सायकल तीच आहे जी विमा उतरवली जात आहे याची पुष्टी करण्यासाठी करतात. ती प्रत्येक पॉलिसीच्या वेळापत्रकात दिसतात आणि दावा प्रक्रियेदरम्यान पडताळली जातात.
6. विशिष्ट भारतीय दुचाकी व्ही. आय. एन. कशी दिसते?
ही अक्षरे आणि संख्यांची 17 अक्षरे आहेत, उदाहरणार्थ, एम. डी. 2ए. 36बी. वाय. 9के. डब्ल्यू. बी. 12345. पहिली तीन अक्षरे देश आणि निर्माता दर्शवतात, मधली सहा अक्षरे प्रतिकृतीचे वर्णन करतात आणि शेवटची आठ अक्षरे विशिष्ट एकक ओळखतात.
