भारतातील अवजड वाहन चालवण्याचा परवानाः पात्रता, कागदपत्रे, शुल्क आणि ऑनलाईन अर्ज कसा करावा

भारतात अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना हा अधिकृत अधिकार आहे, जो एखाद्या व्यक्तीला सार्वजनिक रस्त्यांवर ट्रक, बस, ट्रेलर आणि इतर अवजड व्यावसायिक वाहने चालवण्याची परवानगी देतो. अवजड वाहनांमध्ये जास्त भार आणि जास्त प्रवासी असल्याने, हा परवाना मिळवण्याचे नियम खाजगी कार किंवा दुचाकी परवान्यापेक्षा कठोर आहेत. या मार्गदर्शकामध्ये एच. एम. व्ही. चा पूर्ण फॉर्म, पात्रता, अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे, तुम्ही किती शुल्क भरण्याची अपेक्षा करू शकता, परिवहन पोर्टलवरील अर्जाच्या पायऱ्या आणि नूतनीकरण आणि दंडाचे नियम स्पष्ट केले आहेत.

अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना म्हणजे काय?

अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना, ज्याला सामान्यतः एच. एम. व्ही. परवाना म्हणतात, तो प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाद्वारे (आर. टी. ओ.) मोटार वाहन कायदा, 1988 अंतर्गत जारी केला जातो. एच. एम. व्ही. चे पूर्ण स्वरूप अवजड मोटार वाहन आहे. या परवान्याच्या धारकांना हलक्या आणि मध्यम मोटार वाहनांसाठी निर्धारित मर्यादेच्या पलीकडे जाणारी वाहने चालवण्याची परवानगी आहे.

केंद्रीय मोटार वाहन नियमांनुसार, 12,000 किलोग्रॅमपेक्षा जास्त एकूण वाहन वजन (जी. व्ही. डब्ल्यू.) असलेल्या वाहनांचे अवजड वस्तू वाहने म्हणून वर्गीकरण केले जाते आणि 12 पेक्षा जास्त प्रवासी (चालक वगळता) वाहून नेण्यासाठी तयार केलेल्या प्रवासी वाहनांचे अवजड प्रवासी मोटार वाहने म्हणून वर्गीकरण केले जाते. अवजड वाहनचालक परवाना हे पुष्टी करतो की धारकाने आवश्यक प्रशिक्षण पूर्ण केले आहे आणि अशा वाहनांना सुरक्षितपणे हाताळण्यासाठी आवश्यक वैद्यकीय आणि कौशल्य मानकांची पूर्तता केली आहे.

भारी वाहन चालवण्याच्या परवान्याची गरज कोणाला आहे?

जर तुम्हाला खालीलपैकी कोणतेही वाहन चालवायचे असेल तर तुम्हाला अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याची आवश्यकता आहेः

• ट्रक, लॉरी, टँकर आणि ट्रेलर यासारखी अवजड मालवाहू वाहने.

• बस, डबे आणि पर्यटक बस यासारखी अवजड प्रवासी मोटार वाहने.

• अवजड श्रेणीत येणारी बांधकाम आणि वाहतूक करणारी अधिसूचित वाहने.

वाहन खाजगी मालकीचे आहे की व्यावसायिक हेतूंसाठी वापरले गेले आहे, ही आवश्यकता लागू होते. आवश्यक परवान्याची श्रेणी वाहनाचे एकूण वजन, बसण्याची क्षमता आणि वाहनाचा इच्छित वापर यावर अवलंबून असते.

भारतातील अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यांचे प्रकार

भारतीय वाहतूक नियम अवजड आणि मध्यम वाहन परवान्यांच्या अनेक श्रेणींना मान्यता देतात. सर्वात सामान्य श्रेणी पुढीलप्रमाणे आहेतः

• एच. एम. व्ही. (अवजड मोटार वाहन):यात अवजड मालवाहू वाहने आणि मध्यम वाहनांसाठी निर्धारित केलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त बसगाड्या समाविष्ट आहेत.

• एच. जी. एम. व्ही. (अवजड वस्तू मोटार वाहन):12, 000 किलो जी. व्ही. डब्ल्यू. पेक्षा जास्त वजनाच्या ट्रक आणि मालवाहतूक वाहकांसाठी.

• एच. पी. एम. व्ही. (अवजड प्रवासी मोटार वाहन):12 पेक्षा जास्त प्रवासी वाहून नेण्यासाठी बांधलेल्या प्रवासी वाहनांसाठी (चालक वगळता).

• एच. टी. व्ही. (अवजड वाहतूक वाहन):यात अवजड वाहतूक बसेस आणि तत्सम प्रवासी वाहतूक वाहने समाविष्ट आहेत.

• ट्रेलरचे समर्थनःकलात्मक वाहने आणि ट्रेलर संयोजनांसाठी आवश्यक आहे.

मध्यम वाहने एम. जी. व्ही. (मध्यम वस्तू वाहन) आणि एम. पी. एम. व्ही. (मध्यम प्रवासी मोटार वाहन) अंतर्गत येतात. रोड रोलर्स आणि तत्सम यंत्रसामग्रीचे बांधकाम उपकरणांच्या श्रेणींमध्ये स्वतंत्रपणे वर्गीकरण केले जाते.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी पात्रता निकष

तुम्ही अवजड परवाना प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी, खालील पात्रता नियम तपासा. हे 2018 आणि 2019 च्या सुधारणांनुसार अद्ययावत माहितीसह मोटार वाहन कायदा, 1988 आणि केंद्रीय मोटार वाहन नियमांवर आधारित आहेत.

• किमान वयःबहुतांश राज्यांमध्ये 20 वर्षे. काही राज्ये उच्च किमान वय निश्चित करू शकतात, म्हणून तुमच्या स्थानिक आर. टी. ओ. कडे मोठ्या परवान्याच्या वयोमर्यादेची पुष्टी करा.

• एल. एम. व्ही. चा अनुभवःतुमच्याकडे किमान एक वर्षासाठी वैध हलक्या मोटार वाहनाचा (एल. एम. व्ही.) वाहनचालक परवाना असणे आवश्यक आहे, किंवा तुम्ही सरकारी मान्यताप्राप्त अवजड वाहन चालवण्याच्या शाळेतून प्रशिक्षण पूर्ण करणे आवश्यक आहे. प्रशिक्षण मार्ग पात्र उमेदवारांना एक वर्षाचा एल. एम. व्ही. प्रतीक्षा कालावधी वगळण्यास अनुमती देतो.

• शैक्षणिक पात्रताःवाहतूक चालकांसाठी 8 वी उत्तीर्ण होणे आवश्यक असलेला पूर्वीचा नियम केंद्र सरकारने 2018 मध्ये काढून टाकला होता. बहुतेक राज्ये आता कठोर शैक्षणिक कट-ऑफ लागू करत नाहीत; कौशल्य-आधारित मूल्यांकनावर लक्ष केंद्रित केले आहे.

• वैद्यकीय तंदुरुस्तीःतुम्ही नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिकाने स्वाक्षरी केलेला फॉर्म 1ए सादर करणे आवश्यक आहे, जो शारीरिक तंदुरुस्ती, दृष्टी आणि श्रवण मानकांची पुष्टी करतो.

• रस्त्यांच्या नियमांचे ज्ञानःतुम्हाला रहदारीची चिन्हे, संकेत आणि रस्ते सुरक्षेचे नियम वाचता आणि समजून घेता आले पाहिजेत.

हे नियम वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये थोडे बदलू शकतात. अर्ज करण्यापूर्वी नेहमी तुमच्या राज्याच्या आर. टी. ओ. कडे किंवा परिवहन सेवा पोर्टलवर सध्याच्या पात्रतेची पडताळणी करा.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज सुरू करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा. बहुतांश आर. टी. ओ. कडे अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी आवश्यक असलेली ही प्रमाणित कागदपत्रे आहेतः

भारतातील अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे शुल्क

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे शुल्क राज्यानुसार किंचित बदलते. विशिष्ट अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे शुल्क आणि तुम्ही भरू शकता अशा इतर शुल्कांचे सूचक विवरण खाली दिले आहे.

टीपः स्थानिक मुद्रांक शुल्क आणि अतिरिक्त शुल्कामुळे पंजाब, हरियाणा, राजस्थान, महाराष्ट्र आणि इतर राज्यांमधील मोठ्या परवाना शुल्कात किंचित फरक असू शकतो. तुमच्या आर. टी. ओ. कडे अचूक रकमेची पुष्टी करा.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी ऑनलाईन अर्ज कसा करावा

भारत सरकारने परिवहन सेवा पोर्टलद्वारे बहुतांश मोठ्या परवाना प्रक्रियेचे डिजिटायझेशन केले आहे. तुम्ही अर्ज भरणे, दस्तऐवज अपलोड करणे आणि शुल्क भरणे ऑनलाइन पूर्ण करू शकता आणि केवळ वाहन चालवण्याच्या चाचणीसाठी आर. टी. ओ. ला भेट देऊ शकता.

चरण-दर-चरण ऑनलाईन अर्ज

1. अधिकृत परिवहन सेवा सारथी पोर्टलला येथे भेट द्या sarathi.parivahan.gov.in ...............................................................................................................................................................................................................................

2. ड्रॉपडाउन मेनूमधून तुमचे राज्य निवडा.

3. 'ऑनलाईन अर्ज करा'आणि नंतर'वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी अर्ज करा'निवडा.

4. तुमचा वैयक्तिक तपशील, विद्यमान विद्यार्थी परवाना क्रमांक आणि जन्मतारीख भरा.

5. तुम्ही ज्या अवजड वाहनासाठी अर्ज करत आहात ती श्रेणी निवडा (एच. एम. व्ही., एच. जी. एम. व्ही., एच. पी. एम. व्ही. किंवा एच. टी. व्ही.).

6. फॉर्म 1ए, फॉर्म 5 आणि तुमचा विद्यमान एल. एम. व्ही. परवाना यासह वर सूचीबद्ध कागदपत्रांच्या स्कॅन केलेल्या प्रती अपलोड करा.

7. परवाना आणि चाचणी शुल्क ऑनलाईन भरा.

8. जवळच्या आर. टी. ओ. वर तुमच्या वाहन चालवण्याच्या चाचणीसाठी जागा बुक करा.

9. प्रायोगिक चाचणीसाठी मूळ कागदपत्रे आणि रस्त्यावरील अवजड वाहनासह निर्धारित तारखेला आर. टी. ओ. ला भेट द्या.

10. एकदा तुम्ही चाचणी उत्तीर्ण केल्यानंतर, आर. टी. ओ. तुमचा अवजड वाहनचालक परवाना प्रत्यक्ष किंवा स्मार्ट-कार्डच्या स्वरूपात जारी करेल.

टप्प्याटप्प्याने ऑफलाईन अर्ज

जर तुम्हाला ऑफलाईन मार्ग आवडत असेल, तर तुमच्या स्थानिक आर. टी. ओ. ला भेट द्या, फॉर्म 2 गोळा करा, आवश्यक कागदपत्रे संलग्न करा, काउंटरवर शुल्क भरा आणि तुमचा चाचणी स्लॉट वैयक्तिकरित्या बुक करा. वाहन चालवण्याची चाचणी अजूनही आर. टी. ओ. येथे घ्यावी लागेल.

अवजड वाहन चालवण्याची चाचणीः कशाची अपेक्षा करावी

अवजड वाहन चालवण्याची चाचणी ही एल. एम. व्ही. चाचणीपेक्षा अधिक कठोर असते. परीक्षक उतारांवर वाहन हाताळणी, मर्यादित जागेत उलट करणे, पदरी शिस्त, संकेत आणि अंध ठिपके व्यवस्थापित करण्याच्या क्षमतेचे मूल्यांकन करतात. मान्यताप्राप्त वाहन चालवण्याच्या शाळेत प्रशिक्षण सामान्यतः चार आठवडे चालते. याला अनेकदा अवजड गट परवाना प्रशिक्षण म्हणतात कारण शाळा प्रशिक्षणार्थींना निश्चित तुकड्यांमध्ये चालवतात.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याची वैधता आणि नूतनीकरण

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याचे वैधतेचे नियम हे खाजगी (गैर-वाहतूक) परवान्यापेक्षा वेगळे असतात.

• वाहतूक (अवजड) परवान्याची वैधताःजारी केल्याच्या तारखेपासून तीन वर्षे, सध्याच्या मोटार वाहन नियमांनुसार. दर तीन वर्षांनी परवान्याचे नूतनीकरण करावे लागते.

• वयाच्या 50 वर्षांनंतरःनूतनीकरण कमी कालावधीसाठी दिले जाते (सामान्यतः दर पाच वर्षांनी गैर-वाहतुकीसाठी आणि दर तीन वर्षांनी किंवा त्यापेक्षा कमी वाहतूक परवान्यांसाठी) आणि प्रत्येक नूतनीकरणावेळी नवीन वैद्यकीय प्रमाणपत्र आवश्यक असते.

• कागदपत्रांचे नूतनीकरणःफॉर्म 9 (नूतनीकरण अर्ज), विद्यमान परवाना, नवीन फॉर्म 1ए वैद्यकीय प्रमाणपत्र आणि नूतनीकरण शुल्क.

जर परवान्याची मुदत संपली असेल, तर तुम्ही नवीन वाहन चालवण्याची चाचणी न घेता मुदत संपल्यानंतर पाच वर्षांच्या आत नूतनीकरणासाठी अर्ज करू शकता. पाच वर्षांपेक्षा जास्त काळ उत्तीर्ण झाल्यास तुम्हाला पुन्हा परीक्षा द्यावी लागू शकते.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याशिवाय वाहन चालवल्यास दंड

वैध अवजड परवान्याशिवाय अवजड वाहन चालवणे हा मोटार वाहन कायद्याच्या कलम 181 अंतर्गत गंभीर गुन्हा आहे. दंडांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहेः

• पहिल्यांदाच केलेल्या गुन्ह्यांसाठी ₹5,000 पर्यंतचा दंड.

• काही प्रकरणांमध्ये तीन महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास.

• पुनरावृत्ती गुन्ह्यांसाठी संभाव्य वाहन जप्त करणे.

• ओव्हरलोडिंग किंवा प्रभावाखाली वाहन चालवणे यासारख्या गुन्ह्यांशी जोडले गेले तर जास्त दंड (काही राज्यांमध्ये ₹10,000 पर्यंत).

याव्यतिरिक्त, वैध परवान्याशिवाय वाहन चालवल्याने अपघात झाल्यास तुमचा मोटार विम्याचा दावा नाकारला जाऊ शकतो.

अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना आणि व्यावसायिक वाहन विमा

वैध अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना असणे हे तुमच्या व्यावसायिक वाहन विम्याशी जवळून जोडलेले आहे. विमाधारक दाव्याच्या वेळी वाहन चालवण्याच्या परवान्याची पडताळणी करतात. वाहन चालवण्याच्या श्रेणीसाठी वाहनचालक अधिकृत नसल्यास, पूर्णपणे भरलेल्या पॉलिसीवर देखील दावा नाकारला जाऊ शकतो.

जर तुम्ही ट्रक, बस किंवा इतर व्यावसायिक अवजड वाहन चालवत असाल, तर तुम्ही तुमचा अवजड वाहनचालक परवाना योग्य विमा पॉलिसीशी जोडला पाहिजे.

• वाहनवाहतूक करणाऱ्या वस्तूंचा विमाःट्रक, लॉरी आणि इतर मालवाहतूकदारांसाठी कव्हर.

• वाहन वाहून नेणाऱ्या प्रवाशांचा विमाःबस, मिनी बस आणि पर्यटक डब्यांसाठी कव्हर करा.

• विविध वाहन विमाःबांधकाम आणि विशेष-उद्देशाच्या अवजड वाहनांसाठी कव्हर.

झुरिच कोटाक जनरल इन्श्युरन्स या प्रत्येक कव्हरसह रोखीविरहित गॅरेज प्रवेश, मालक-चालकासाठी वैयक्तिक अपघात संरक्षण आणि 24x7 दावा समर्थन प्रदान करते.

अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना बाळगण्याचे मुख्य फायदे

• कायदेशीर पालनःतुम्हाला भारतीय रस्त्यांवर कायदेशीररीत्या अवजड वाहने चालवू द्या.

• नोकरीच्या चांगल्या संधीःलॉजिस्टिक्स, ट्रकिंग, सार्वजनिक वाहतूक, पर्यटन आणि सरकारी सेवांमध्ये भूमिका उघडते.

• अधिक कमाईची शक्यताःभारतातील अवजड वाहनचालकांना सामान्यतः कौशल्यांच्या महसुलामुळे हलक्या वाहन चालकांपेक्षा जास्त उत्पन्न मिळते.

• कौशल्याची ओळखःअवजड परवाना उच्च-भार आणि उच्च-प्रवासी वाहने हाताळण्याची क्षमता सिद्ध करतो.

• विमा संरक्षणःदाव्याच्या वेळी परवाना-श्रेणीची आवश्यकता पूर्ण करून तुमचा व्यावसायिक वाहन विमा वैध ठेवतो.

अवजड वाहन चालवण्याच्या परीक्षेत उत्तीर्ण होण्यासाठीच्या टिपा

• पात्र अवजड वाहन चालकाच्या देखरेखीखाली वाहन हाताळण्याचा सराव करा.

• मर्यादित जागांमध्ये उलट, समांतर पार्किंग आणि युक्तीवादात आरामदायी व्हा.

• वाहतुकीची चिन्हे, रस्त्याचे संकेत आणि रस्त्याचे नियम तुमच्या राज्याच्या भाषेत आणि इंग्रजीत सुधारित करा.

• परीक्षेच्या दिवशी सर्व मूळ कागदपत्रे सोबत ठेवा.

• तुमच्या चाचणीच्या किमान 30 मिनिटे आधी आर. टी. ओ. शी संपर्क साधा.

• वाहन चालवण्यापूर्वी चाचणी वाहनाची तपासणी कराः ब्रेक, निर्देशक, आरसे आणि टायरची स्थिती.

निष्कर्ष

भारतात ट्रक, बस किंवा इतर व्यावसायिक अवजड वाहने चालवण्याची योजना असलेल्या कोणासाठीही अवजड वाहनचालक परवाना ही कायदेशीर आवश्यकता आणि व्यावसायिक पात्रता आहे. एकदा तुम्हाला पात्रतेचे नियम, आवश्यक कागदपत्रे, अवजड परवाना शुल्क आणि परिवहन सेवा पोर्टलवरील अर्जाच्या पायऱ्या समजल्या की, प्रक्रिया सरळ होते.

जर तुम्ही व्यावसायिक अवजड वाहन चालवत असाल, तर योग्य वस्तू वाहून नेणारे वाहन, प्रवासी वाहून नेणारे वाहन किंवा ज्यूरिख कोटक जनरल इन्श्युरन्सच्या विविध वाहन विमा पॉलिसीद्वारे त्याचे संरक्षण करा. वैध अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासह जोडलेला योग्य विमा, तुम्हाला प्रत्येक प्रवासात कायदेशीररित्या सुसंगत आणि आर्थिकदृष्ट्या संरक्षित ठेवतो.

नवीनतम फॉर्म, शुल्क आणि नियमांसाठी, येथे अधिकृत परिवहन सेवा पोर्टलला भेट द्या. parivahan.gov.in किंवा तुमच्या स्थानिक आर. टी. ओ. शी संपर्क साधा.

60 सेकंदात कार विम्याचे कोट मिळवा

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. एच. एम. व्ही. चे पूर्ण स्वरूप काय आहे?

एच. एम. व्ही. म्हणजे अवजड मोटार वाहन. एच. एम. व्ही. चालवण्याचा परवाना तुम्हाला ट्रक, लॉरी आणि मोठ्या बससह हलक्या किंवा मध्यम मोटर वाहनांपेक्षा जड वाहने चालवण्याची परवानगी देतो.

2. मी अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी ऑनलाईन अर्ज करू शकतो का?

होय. अर्ज भरणे, दस्तऐवज अपलोड करणे आणि शुल्क भरण्यासह तुम्ही परिवहन सेवा सारथी पोर्टलद्वारे बहुतांश मोठ्या परवान्याची प्रक्रिया ऑनलाइन पूर्ण करू शकता. तथापि, वाहन चालवण्याची चाचणी तुमच्या आर. टी. ओ. येथे वैयक्तिकरित्या घ्यावी लागते.

3. भारतात अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी किमान वय किती आहे?

बहुतांश राज्यांमध्ये किमान वय 20 वर्षे आहे. काही राज्यांमध्ये किमान वय जास्त असू शकते, म्हणून अर्ज करण्यापूर्वी तुमच्या राज्याचे नियम तपासा.

4. खाजगी मालकीच्या अवजड वाहनांसाठी अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना आवश्यक आहे का?

होय. मोटार वाहन कायद्यांतर्गत, अवजड श्रेणीत येणाऱ्या कोणत्याही वाहनासाठी, ते खाजगी मालकीचे असो किंवा व्यावसायिकदृष्ट्या वापरले गेले असो, अवजड वाहन चालवण्याचा परवाना अनिवार्य आहे.

5. वैध परवान्याशिवाय अवजड वाहन चालवल्यास किती दंड आकारला जातो?

मोटार वाहन कायद्याच्या कलम 181 अन्वये, दंड ₹5,000 पर्यंत दंड आहे आणि काही प्रकरणांमध्ये, तीन महिन्यांपर्यंत तुरुंगवास. पुन्हा पुन्हा होणाऱ्या गुन्ह्यांसाठी वाहन जप्त करणे देखील लागू होऊ शकते. इतर उल्लंघनांसह एकत्रित केल्यास एकूण दंड ₹10,000 पर्यंत पोहोचू शकतो.

6. अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्याची वैधता किती आहे?

अवजड (वाहतूक) वाहन चालवण्याचा परवाना जारी केल्याच्या तारखेपासून तीन वर्षांसाठी वैध असतो. वयाच्या 50 व्या वर्षानंतर, कमी कालावधीसाठी नूतनीकरण दिले जाते आणि प्रत्येक नूतनीकरणावेळी नवीन वैद्यकीय प्रमाणपत्र (फॉर्म 1 ए) आवश्यक असते.

7. मी हलक्या परवान्यातून अवजड परवान्यात कसे सुधारणा करू शकतो?

तुम्ही एकतर किमान एक वर्ष वैध एल. एम. व्ही. परवाना धारण करून आणि नंतर अवजड श्रेणीसाठी अर्ज करून, किंवा सरकारी मान्यताप्राप्त अवजड वाहन चालवण्याच्या शाळेत प्रशिक्षण पूर्ण करून प्रकाशातून अवजड परवान्यात सुधारणा करू शकता. परिवहन सेवा पोर्टलवर किंवा तुमच्या आर. टी. ओ. वर सहाय्यक कागदपत्रांसह फॉर्म 2 सादर करा.

8. अवजड वाहन चालवण्याच्या परवान्यासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?

फॉर्म 2 (अर्ज), फॉर्म 1ए (वैद्यकीय प्रमाणपत्र), फॉर्म 5 (मान्यताप्राप्त वाहनचालक शाळेचे प्रशिक्षण प्रमाणपत्र), वयाचा पुरावा, पत्त्याचा पुरावा, ओळख पुरावा, एल. एम. व्ही. परवान्याची प्रत, चार ते सहा पारपत्र आकाराचे छायाचित्र आणि शुल्क पावती ही प्रमाणित कागदपत्रे आहेत.